Şarm El Şeyh zirvesinde savaşın sonu ilan edildi Gazze için niyet belgesi imzalandı

ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
TT

Şarm El Şeyh zirvesinde savaşın sonu ilan edildi Gazze için niyet belgesi imzalandı

ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)

Gazze savaşını sona erdiren ateşkesin yürürlüğe girmesi ve bugün İsrail ile Hamas arasında rehine-mahkûm takasının gerçekleşmesinin ardından Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde "Ortadoğu'da Barış" zirvesi düzenlendi.

Zirvede, barış için arabuluculuk yapan ABD, Türkiye, Mısır ve Katar kalıcı ateşkes ve barış için ortak niyet beyanını imzaladı.

Trump ve Sisi'nin ikili görüşmesinin ardından dünya liderleriyle birlikte basın toplantısı başladı.

Trump, kendisine yeşil dosyada iletilen ateşkese dair niyet beyanını imzalarken "Bu noktaya gelmesi 3 bin yıl sürdü, inanabiliyor musunuz?" dedi.

Ardından katılımcıların alkışları eşliğinde Es-Sisi, Katar Emiri Tamim El Sani ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da beyana imza attı.

Trump, ateşkes müzakereleri sırasında gösterilen destek için onlara bir kez daha teşekkür etti.

Daha önce Ortadoğu'da Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlayacağı yönünde tahminler olduğunu, ancak "bunun olmayacağını" belirtti.

"Kalıcı barışın inşa edileceği" mesajını verdi.

Yeni inşa sürecinin başlayacağını vurgulayan Trump, bunun daha kolay bir süreç olacağını söyledi.

Ardından Es-Sisi tekrar konuşma yaptı ve Filistinlilerin "kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahip olduklarını" söyledi. Onlarında "özgürlük ve bağımsız devletlerinde, İsrail ile yan yana, barış, güvenlik ve karşılıklı tanınma içinde yaşama hakkına sahip olduklarını" söyledi.

Erdoğan'a teşekkür

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a da ayrıca teşekkür etti, "Hiçbir zaman bizi yüz üstü bırakmadı. Ne zaman ihtiyaç duysak hep yanımızda oldu" dedi.

Erdoğan hakkında "Her zaman benimle birlikte oldu. Çok çetin bir insan" diyen Trump, "Kendisiyle bir sorun yaşandığında hep beni arıyorlar, ben de genelde bir çözüm buluyorum" sözlerini ekledi.

Trump üç saat gecikti

ABD Başkanı Trump, 13 Ekim sabahı İsrail parlamentosunda konuşma yaptı ve ardından üç saatlik bir gecikmeyle Mısır'a ulaştı.

Zirve Donald Trump ve Abdulfettah es-Sisi'nin Mısır'ın Şarm El Şeyh kentinde birarada yaptığı basın toplantısıyla başladı.

Barış anlaşması müzakerelerinin ikinci aşamasının ne zaman başlayacağı sorulduğunda Trump, "Başladı" diye yanıtladı.

Sisi, Mısır'da toplanan delegeleri "barış şehrine hoş geldiniz" diyerek selamladı ve ateşkes anlaşmasını "eşi benzeri görülmemiş bir başarı" olarak nitelendirdi.

Daha sonra Trump'a, Gazze'deki savaşı sona erdirebilecek tek kişinin ABD başkanı olduğunu söyledi.

Ayrıca, İsrailli rehinelerin kalan tüm cesetlerini İsrail'e geri götürmek ve ateşkesin yürürlükte kalmasını sağlamak için çalışmak istediğini ekledi.

Trump, ABD'nin Gazze planına göre bölgeyi geçici bir süre yönetmesi öngörülen uluslararası kutuluşta Cumhurbaşkanı Sisi'nin de bulunmasını istediğini belirtti.

Sisi de "Orada olacağım" diye yanıtladı.

ABD'nin Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff kurulda yer almak için "uzun bir başvuru listesi" olduğunu söyledi. Ardından Trump da bu söylemi tekrarladı.

Ateşkes anlaşmasının da imzalanacağı zirveye İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Kanada Başbakanı Mark Carney dahil 20'den fazla lider katıldı.

Netanyahu katılmadı

İsrail basını ve Mısır cumhurbaşkanlığı Binyamin Netanyahu'nun da zirveye katılacağını kaydediyordu.

Ancak İsrail Başbakanlık ofisinden yapılan sonrasında yapılan bilgilendirmede, Binyamin Netanyahu'nun zirveye katılmayacağı açıklandı.

Yapılan açıklamada gerekçe olarak, bir dini bayramın yakın olması gösterildi.

Hürriyet gazetesindeki haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın havadayken Netanyahu'nun katılımıyla ilgili bilgiyi aldığını ve bunun olması halinde zirveye katılmayacağını ifade ettiği iddia edildi.

Guardian gazetesi de Erdoğan'ın Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile bu bağlamda konuştuğunu yazdı.

Mısır cumhurbaşkanlığı, "Hem Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas hem de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze'deki savaşı sona erdirme anlaşmasını sağlamlaştırmak ve buna olan bağlılıklarını yeniden teyit etmek için barış zirvesine katılacak" açıklaması yapmıştı.

Son müzakerelere maratonuna ev sahipliği yapan Mısır, toplantının amacının savaşı bitirmesi beklenen anlaşmayı son haline getirmek olduğunu açıkladı.

Gelinen noktaya karşın Hamas'ın geleceği, İsrail'in geri çekilmesinin boyutu ve Gazze'yi kimin yöneteceği gibi başlıklar halen yanıt bekliyor.



Maskat görüşmeleri... "iyi bir başlangıç" ama bir atılım yok

Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
TT

Maskat görüşmeleri... "iyi bir başlangıç" ama bir atılım yok

Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)
Umman Dışişleri Bakanı el-Busaidi dün Maskat'ta görüşmelerin başlamasından önce İranlı mevkidaşı Arakçi'yi (sağda) ve ardından ABD elçisi Wittkoff ve Kushner'i kabul etti, (EPA)

ABD ve İran arasındaki dolaylı nükleer görüşmeler, her iki tarafın da ön koşullarına bağlı kalmasına rağmen kesin bir ilerleme kaydedilememesi üzerine, olası bir ikinci tur konusunda beklenti ve endişe ortamında dün Umman'ın başkenti Maskat'ta sona erdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmeleri "iyi bir başlangıç" olarak nitelendirerek, sürecin devamı konusunda prensipte bir anlayış olduğunu doğruladı. Ancak, "güven eksikliğinin" en büyük zorluk olduğunu ve devamın Tahran ve Washington'da yapılacak istişarelere bağlı olduğunu vurguladı. Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, görüşmelerde iki heyet arasında mesaj alışverişi yapmak üzere arabuluculuk görevini üstleniyor.

Steve Wittkoff başkanlığındaki ABD heyetine, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper'ın da katılması, karşılıklı uyarılar ve bölgedeki ABD askeri yığınağı ortamında diplomatik görüşmelere paralel bir baskı taktiği olarak değerlendirildi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre bölgesel bir diplomat verdiği demeçte, Tahran'ın Maskat görüşmelerinden, ABD müzakerecilerinin özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme hakkı konusunda temel pozisyonlarını bir nebze anladıkları izlenimiyle ayrıldığını söyledi. Diplomat, görüşmeler sırasında füze kapasitesi konusunun gündeme getirilmediğini ve İran tarafının sıfır zenginleştirmeyi kabul etmeyi reddettiğini, ancak seviyesi ve saflığı veya alternatif formüller hakkında görüşmeye istekli olduğunu belirtti.


Rusya, Ukrayna'yı Moskova'nın üst düzey bir subayına suikast girişiminde bulunmakla suçladı

Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
TT

Rusya, Ukrayna'yı Moskova'nın üst düzey bir subayına suikast girişiminde bulunmakla suçladı

Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)
Putin, Dışişleri Bakanı Lavrov ile birlikte (EPA)

Moskova'daki bir apartmanda dün yüksek rütbeli bir Rus subayı vurularak hastaneye kaldırıldı. Yetkililer, iki ülke arasındaki devam eden barış görüşmelerini baltalamak amacıyla Ukrayna'nın suikast girişimini organize ettiğini iddia etti.

Rus soruşturmacılar, Rus askeri istihbaratının başkan yardımcısı Vladimir Aleksiyev'in kimliği belirsiz bir saldırgan tarafından vurulduğunu ve şüphelinin olay yerinden kaçtığını söyledi.

Aleksiyev, siber saldırılardaki iddia edilen rolü ve İngiltere'deki bir Rus ilticacısına yönelik sinir gazı saldırısını organize ettiği suçlamaları nedeniyle Batı yaptırımlarına tabi idi. Ayrıca, Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri ile yapılan üçlü görüşmelerde Rus müzakere ekibinin bir üyesinin yardımcısıdır; bu görüşmelerin ikinci turu perşembe günü Abu Dabi'de sona erdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna'yı "terör eyleminin" arkasında olmakla suçlayarak, Kiev'i dört yıldır süren savaşı sona erdirmeyi amaçlayan "müzakerelerin seyrini bozmaya" çalışmakla itham etti.


Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
TT

Trump, İran'la iş yapan tüm ülkelere gümrük vergisi uygulanmasını öngören emri imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün, İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladığını açıkladı.

Bu durum, iki ülke bu hafta görüşmeler yapmış olmasına rağmen, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerginliğin arttığı bir dönemde ortaya çıkıyor.