Şarm El Şeyh zirvesinde savaşın sonu ilan edildi Gazze için niyet belgesi imzalandı

ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
TT

Şarm El Şeyh zirvesinde savaşın sonu ilan edildi Gazze için niyet belgesi imzalandı

ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)
ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderleri, Pazartesi günü Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde düzenlenen zirvede Gazze'de ateşkes anlaşması imzaladı (EPA)

Gazze savaşını sona erdiren ateşkesin yürürlüğe girmesi ve bugün İsrail ile Hamas arasında rehine-mahkûm takasının gerçekleşmesinin ardından Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde "Ortadoğu'da Barış" zirvesi düzenlendi.

Zirvede, barış için arabuluculuk yapan ABD, Türkiye, Mısır ve Katar kalıcı ateşkes ve barış için ortak niyet beyanını imzaladı.

Trump ve Sisi'nin ikili görüşmesinin ardından dünya liderleriyle birlikte basın toplantısı başladı.

Trump, kendisine yeşil dosyada iletilen ateşkese dair niyet beyanını imzalarken "Bu noktaya gelmesi 3 bin yıl sürdü, inanabiliyor musunuz?" dedi.

Ardından katılımcıların alkışları eşliğinde Es-Sisi, Katar Emiri Tamim El Sani ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da beyana imza attı.

Trump, ateşkes müzakereleri sırasında gösterilen destek için onlara bir kez daha teşekkür etti.

Daha önce Ortadoğu'da Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlayacağı yönünde tahminler olduğunu, ancak "bunun olmayacağını" belirtti.

"Kalıcı barışın inşa edileceği" mesajını verdi.

Yeni inşa sürecinin başlayacağını vurgulayan Trump, bunun daha kolay bir süreç olacağını söyledi.

Ardından Es-Sisi tekrar konuşma yaptı ve Filistinlilerin "kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahip olduklarını" söyledi. Onlarında "özgürlük ve bağımsız devletlerinde, İsrail ile yan yana, barış, güvenlik ve karşılıklı tanınma içinde yaşama hakkına sahip olduklarını" söyledi.

Erdoğan'a teşekkür

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a da ayrıca teşekkür etti, "Hiçbir zaman bizi yüz üstü bırakmadı. Ne zaman ihtiyaç duysak hep yanımızda oldu" dedi.

Erdoğan hakkında "Her zaman benimle birlikte oldu. Çok çetin bir insan" diyen Trump, "Kendisiyle bir sorun yaşandığında hep beni arıyorlar, ben de genelde bir çözüm buluyorum" sözlerini ekledi.

Trump üç saat gecikti

ABD Başkanı Trump, 13 Ekim sabahı İsrail parlamentosunda konuşma yaptı ve ardından üç saatlik bir gecikmeyle Mısır'a ulaştı.

Zirve Donald Trump ve Abdulfettah es-Sisi'nin Mısır'ın Şarm El Şeyh kentinde birarada yaptığı basın toplantısıyla başladı.

Barış anlaşması müzakerelerinin ikinci aşamasının ne zaman başlayacağı sorulduğunda Trump, "Başladı" diye yanıtladı.

Sisi, Mısır'da toplanan delegeleri "barış şehrine hoş geldiniz" diyerek selamladı ve ateşkes anlaşmasını "eşi benzeri görülmemiş bir başarı" olarak nitelendirdi.

Daha sonra Trump'a, Gazze'deki savaşı sona erdirebilecek tek kişinin ABD başkanı olduğunu söyledi.

Ayrıca, İsrailli rehinelerin kalan tüm cesetlerini İsrail'e geri götürmek ve ateşkesin yürürlükte kalmasını sağlamak için çalışmak istediğini ekledi.

Trump, ABD'nin Gazze planına göre bölgeyi geçici bir süre yönetmesi öngörülen uluslararası kutuluşta Cumhurbaşkanı Sisi'nin de bulunmasını istediğini belirtti.

Sisi de "Orada olacağım" diye yanıtladı.

ABD'nin Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff kurulda yer almak için "uzun bir başvuru listesi" olduğunu söyledi. Ardından Trump da bu söylemi tekrarladı.

Ateşkes anlaşmasının da imzalanacağı zirveye İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Kanada Başbakanı Mark Carney dahil 20'den fazla lider katıldı.

Netanyahu katılmadı

İsrail basını ve Mısır cumhurbaşkanlığı Binyamin Netanyahu'nun da zirveye katılacağını kaydediyordu.

Ancak İsrail Başbakanlık ofisinden yapılan sonrasında yapılan bilgilendirmede, Binyamin Netanyahu'nun zirveye katılmayacağı açıklandı.

Yapılan açıklamada gerekçe olarak, bir dini bayramın yakın olması gösterildi.

Hürriyet gazetesindeki haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın havadayken Netanyahu'nun katılımıyla ilgili bilgiyi aldığını ve bunun olması halinde zirveye katılmayacağını ifade ettiği iddia edildi.

Guardian gazetesi de Erdoğan'ın Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile bu bağlamda konuştuğunu yazdı.

Mısır cumhurbaşkanlığı, "Hem Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas hem de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze'deki savaşı sona erdirme anlaşmasını sağlamlaştırmak ve buna olan bağlılıklarını yeniden teyit etmek için barış zirvesine katılacak" açıklaması yapmıştı.

Son müzakerelere maratonuna ev sahipliği yapan Mısır, toplantının amacının savaşı bitirmesi beklenen anlaşmayı son haline getirmek olduğunu açıkladı.

Gelinen noktaya karşın Hamas'ın geleceği, İsrail'in geri çekilmesinin boyutu ve Gazze'yi kimin yöneteceği gibi başlıklar halen yanıt bekliyor.



Kuzey Kore'nin iktidardaki partisi, 2021'den bu yana ilk kongresini düzenlemeye hazırlanıyor

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un (AFP)
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un (AFP)
TT

Kuzey Kore'nin iktidardaki partisi, 2021'den bu yana ilk kongresini düzenlemeye hazırlanıyor

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un (AFP)
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un (AFP)

Kuzey Kore'nin iktidardaki partisi, devlet medyasında bugün yer alan açıklamaya göre, 2021'den bu yana ilk kez bu ayın sonlarında bir kongre düzenleyecek.

Resmi Kore Merkezi Haber Ajansı (KCNA), kararın dün Kim Jong Un da ​​dahil olmak üzere Kore İşçi Partisi'nin üst düzey liderlerinin toplantısında alındığını bildirdi.

KCNA’nın haberine göre Kore İşçi Partisi (KCK) resmi Kore Merkez Komitesi, dokuzuncu kongresinin Şubat 2026 sonlarında devrimin başkenti Pyongyang'da yapılması yönünde oy birliğiyle karar aldı.

Partinin son kongresi olan sekizinci kongre, Ocak 2021'de yapılmıştı.

O kongre sırasında Kim, daha önce babası ve selefi Kim Jong-il'in elinde bulunan parti genel sekreterliği görevine atandı; analistler bunu gücünü pekiştirmeyi amaçlayan bir hamle olarak değerlendirdi.

Kongre, politika değişikliklerini veya elit liderlikteki değişiklikleri duyurmak için platform görevi görebilen önemli bir siyasi olaydır.

2021 kongresinden bu yana Kuzey Kore, BM Güvenlik Konseyi yaptırımlarına meydan okuyarak kıtalararası balistik füzelerin testlerini tekrarlayarak, nükleer cephaneliğini geliştirmeye devam etti.

Pyongyang, Ukrayna'daki savaş sırasında Moskova ile yakın ilişkiler kurarak Rus güçlerinin yanında savaşmak üzere asker gönderdi.

2024 yılında iki ülke, karşılıklı savunma maddesi içeren bir anlaşma imzaladı.


Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
TT

Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)

Suriye yetkilileri, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Süveyda vilayetinde dört sivilin ölümüne ve bir kişinin de ağır yaralanmasına neden olan silahlı saldırıyla ilgili şüpheyle bir İç Güvenlik Kuvvetleri mensubunu gözaltına aldı.

Resmi haber ajansı SANA, Süveyda İç Güvenlik Şefi Hüseyin el-Tahhan'ın şu sözlerini aktardı: "Süveyda kırsalındaki el-Matouna köyünde korkunç bir suç işlendi ve dört vatandaş öldü, bir kişi de ağır yaralandı."

El-Tahhan, “bir mağdurla iş birliği içinde yapılan ilk soruşturmalar, şüphelilerden birinin bölgedeki İç Güvenlik Müdürlüğü personeli olduğunu ortaya koydu” açıklamasını yaptı ve “memur derhal gözaltına alındı ve yasal işlemlerin tamamlanması için soruşturmaya sevk edildi” ifadelerini kullandı.

Güney Suriye'deki Dürzi azınlığın kalesi olan Süveyda Valiliği, 13 Temmuz'dan itibaren bir hafta boyunca Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi savaşçılar arasında çatışmalara sahne oldu, hükümet güçlerinin ve ardından Bedevilerin yanında yer alan silahlı aşiret mensuplarının müdahalesiyle kanlı çatışmalar yaşandı.

20 Temmuz'da ateşkes sağlandı, ancak durum gerginliğini korudu ve Süveyda'ya erişim zorlaştı.

Bölge sakinleri, hükümeti eyaleti kuşatma altına almakla suçlarken, on binlerce insan yerinden edildi; Şam ise bu suçlamayı reddediyor. O zamandan beri birkaç yardım konvoyu bölgeye girdi.

Süveyda valiliğindeki iç güvenlik başkanı, "kurbanların ailelerine en içten taziyelerini" ileterek, "vatandaşlara karşı yapılan her türlü ihlalin kesinlikle kabul edilemez olduğunu ve halkın güvenliğini ve emniyetini tehdit eden hiçbir eyleme müsamaha gösterilmeyeceğini" vurguladı.


İran'da rejim değişikliğinin Rusya'nın çıkarlarına yansımaları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
TT

İran'da rejim değişikliğinin Rusya'nın çıkarlarına yansımaları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın imza töreninde, Kremlin, Rusya, 17 Ocak 2025 (Reuters)

Anton Mardasov

ABD silahlı kuvvetleri, bilhassa üst düzey liderliği hedef alarak ve askeri ve hükümet yapısını istikrarsızlaştırarak İran'a karşı etkili saldırılar düzenlemesini sağlayacak muharebe gücüne ve sayısına sahip operasyonel birimleri konuşlandırmaya devam ediyor. Buna, çeşitli istihbarat türlerinde önemli bir yoğunlaşma, denizaltı ve savaş gemilerinin hızlıca konuşlandırılması ve önemli hava birimlerinin dikkatlice seçilmiş operasyonel üslere yeniden konumlandırılması eşlik ediyor.

Bununla birlikte en kritik aşama, hedef belirleme, gerekli kuvvet ve kaynakların değerlendirilmesi, bunların farklı eksenlere dağıtılması ve sadece çeşitli askeri oluşumlar arasında değil, İsrail ile de koordinasyon ve etkileşim mekanizmalarının incelenmesini içeren bir acil durum planının geliştirilmesi olmayı sürdürüyor.

Tahran misilleme saldırıları düzenlerse, bunların İsrail içindeki tesisleri ve muhtemelen bölgedeki ABD üslerini hedef alacak orta menzilli balistik füze saldırılarını içermesi bekleniyor. Önceki füzeleri önleme operasyonlarında anti-füze mühimmatındaki yüksek tüketim göz önüne alındığında, rezervlerin yenilenmesi ve güçlendirilmesi acil bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, 12 Gün Savaşı'ndan bu yana geçen süre, savunma sanayilerinin bu mühimmatın üretimini daha etkili muharebe operasyonlarını desteklemek için gerekli oranda artıramadığını gösteriyor.

ABD ve İsrail'in, İran'ı sürekli teyakkuz halinde tutup, kuvvetlerini tüketen ve ekonomisine yük getiren askeri eylem tehditleriyle Tahran'a baskı uygulamaya devam etmesi muhtemel. Öte yandan, uzun bir süre boyunca bölgede yüksek düzeyde muharebe hazırlığı ve güçlü bir askeri varlığı sürdürmek, ABD kaynakları üzerinde de baskı oluşturmaktadır. Bununla birlikte, İran'ın ekonomik durumunu dikkate almasak bile, bu tür senaryolarda daha büyük inisiyatife ve stratejik avantajlara sahip olan saldırgan taraftır.

Tahran, bölgedeki ABD askeri üslerini, hayati önemdeki petrol altyapısını ve hatta İsrail'in kendisini hedef almakla tehdit etmekten çekinmedi

Askeri açıdan bakıldığında, herhangi bir ABD-İsrail askeri operasyonuna İran'ın olası bir yanıtının etkinliği sorgulanabilir. Geçen yıl ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmanın ardından İran, o dönemde fırlattığı yüzlerce balistik füzenin somut bir stratejik etki yaratamaması nedeniyle nispeten daha zayıf bir görüntü verdi. Tahran'ın son çatışma (12 Gün Savaşı) sırasındaki tutumu da özellikle petrol tankerlerini hedef almak gibi bu tür durumlarda en etkili baskı taktiklerinden bazılarını kullanmaktan kaçınarak, uzun süreli bir yüksek gerilimden kaçınma arzusunda olduğunu açıkça gösterdi. Bu ihtiyatlılık, her şeyden önce İsrail'in bir caydırıcılık ile karşılaşmadan yoğun ve sürekli hava saldırıları düzenlemesine olanak sağladı.

Bu sefer, teorik olarak, İran stratejisini yeniden değerlendirmek zorunda kalabilir. Saldırı durumunda, ABD'nin öncelikle deniz birimlerini korumak için ana kuvvetlerini İran'ın balistik ve gemisavar seyir füzelerinin menzilinin ötesine konuşlandırması bekleniyor. Aynı zamanda, İran'a yakın bölgelerdeki ABD askeri üsleri, çok katmanlı ve yoğun hava ve füze savunma sistemleri konuşlandırılarak azami koruma ile güçlendirilecektir.

Görsel kaldırıldı.Umman Körfezi'nde İran, Rusya ve Çin arasında yapılan askeri tatbikatlara katılan gemiler, 12 Mart 2025 (AFP)

Bu bağlamda, Tahran, bölgedeki ABD askeri üslerini, hayati önemdeki petrol altyapısını ve hatta İsrail'in kendisini hedef almakla tehdit etmekten çekinmiyor. Irak'taki İran yanlısı gruplar, özellikle Nuceba Hareketi, Hizbullah Tugayı ve Bedir Örgütü, bu kez askeri destek sağlama konusunda daha net bir kararlılık gösteriyorlar. Irak'taki İran yanlısı silahlı örgütlerden biri olan Seraya Evliya ed-Dem, yaklaşık 86 kilometre menzilli İran yapımı Ebabil/Arman güdümlü füzeler de dahil olmak üzere taktik füzeler için fırlatma rampalarıyla donatılmış bir yeraltı üssünden faaliyet göstermeye hazır olduğunu açıkladı. Bu türden herhangi bir tırmandırma, mümkün olduğunca çok potansiyel bölgesel müttefiki devreye sokmayı İran için son derece önemli hale getirecektir. Zira bu, İran'ın düşmanının çabalarını dağıtmasına ve daha yakın mesafeden ve daha düşük stratejik maliyetle birden fazla Amerikan mevziini hedef almasına olanak tanıyacaktır.

Kanıtlar, Moskova'nın önceki çatışmaya (12 Gün Savaşı) kıyasla bu krize daha fazla dahil olduğuna ve İran rejimine daha net destek verdiğine işaret ediyor

Bununla birlikte, ABD ve İsrail lehine olan ezici askeri ve ekonomik dengesizlik, Tahran için uzun süreli bir silahlı çatışmada kesin bir zaferi neredeyse imkansız kılıyor. Beklenen tüm senaryolarda, savaşın stratejik ve ekonomik maliyetinin İran için çok yüksek olacağı ve nihai sonucun kesinlikle onun lehine olmayacağı öngörülüyor.

ABD ve İsrail'in tehditlerini yerine getirip mevcut İran askeri ve siyasi liderliğini devirmeyi başardığını varsayalım. Bu, tamamen göz ardı edilemese de gerçekleşme olasılığı belirsiz olduğundan, sadece varsayımsal bir senaryodur. Ancak, böyle bir senaryonun İran rejiminin yapısında hızlı bir değişikliğe yol açmayacağı açık ve net. Eşsiz iç yapısı ve örgütlü muhalefetin zayıflığı nedeniyle, iktidar mücadelesi süreci muhtemelen uzun ve karmaşık olacaktır. Bu tür acil durumlarda, İran Devrim Muhafızları, ülkedeki tüm reformist akımları marjinalleştirerek ve hatta ortadan kaldırarak, “Venezuela senaryosu” olarak bilinen -ılımlı güçlerle barışçıl bir iktidar geçişi- durumundan kaçınmaya çalışabilir. Zira teorik olarak, bu akımlar, uluslararası izolasyonun sona ermesi ve ekonomik durumun iyileştirilmesi karşılığında sadece nükleer programdan değil, füze programından da vazgeçmeye istekli olabilirler.

Görsel kaldırıldı.İran ordusu askerleri, Saddam Hüseyin Irakı'yla 1980-1988’de yaşanan savaşın başlangıcını anma amacıyla Tahran'da düzenlenen yıllık askeri geçit töreninde, 21 Eylül 2024 (AFP)

Bu gerçeklik önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Bu gelişmelerin Rusya üzerindeki etkisi nedir? Kanıtlar, Moskova'nın önceki çatışmaya (12 Gün Savaşı) kıyasla bu krize daha fazla dahil olduğuna ve İran rejimine daha net destek verdiğine işaret ediyor. Rusya’nın iç protestoları bastırmak için özel araçlar sağlamasının yanı sıra, Rus Antonov-124 ve Ilyushin-76 gibi ağır askeri kargo uçakları, dikkat çekici ve alışılmadık bir hamleyle Çinli muadilleriyle koordineli olarak İran'a askeri sevkiyatlar gerçekleştiriyor. Sosyal medyada İran'daki Rus Mi-28 saldırı helikopterlerine dair ilk görüntülerin yayınlanması iki anlam taşıyor. Birincisi operasyonel olup, daha önce verilmiş siparişler kapsamında teslim edilen partileri temsil ediyor; ikincisi ise medyatik ve psikolojik olup, devam eden bilgi savaşının bir parçası olarak İran'ın müttefiklerinden önemli askeri “sürprizler” teslim alabileceğini yaymayı amaçlıyor.

Rusya için olduğu gibi Çin için de İran'daki olası bir rejim değişikliğinin taşıdığı en büyük risk, bir güç boşluğundan kaynaklanabilecek belirsizliktir

Bununla birlikte, bu sevkiyatların doğrudan askeri etkisi, geniş çaplı gerilimi tırmandırma senaryoları karşısında sınırlı kalıyor ve gerçek ihtiyaçlar denizinde bir damlayı temsil ediyor. Yine de değerleri maddi boyutlarının çok ötesine uzanıyor. Bu, stratejik desteğin somut ve pratik ifadesi, siyasi ittifakın diplomatik açıklamaların ötesine geçen somut adımlara dönüşmesidir. Bu bağlamda, İran medyası, İran, Rusya ve Çin arasında şubat ayında Kuzey Hint Okyanusu'nda üçlü ortak deniz tatbikatlarının yapılmasının planlandığını bildirdi. Şarku'l Avsat'ın al Majalla'dan aktardığı analize göre bu hamle, özünde, Batı baskısı karşısında bu güçler arasındaki koordinasyon ve stratejik ittifak düzeyinde ciddi yükselişi yansıtan güçlü bir sembolik siyasi ve askeri mesaj niteliğinde.

Görsel kaldırıldı.İran'ın “Nahid-2” iletişim uydusu Rusya'nın Uglegorsk kenti dışında, Rus Soyuz roketi kullanılarak Vostochny Uzay Üssü'nden fırlatılıyor, 25 Temmuz 2025 (AFP)

Moskova ve Tahran arasındaki gizli askeri-teknik iş birliği ve istihbarat etkileşiminin dinamikleri, uzun zamandır resmi ticari ve ekonomik ilişkilerden bağımsız olarak işlemektedir. Ancak, iki ülkenin derin yaptırımlar konusundaki ortak deneyimi, yeni yakınlaşma noktaları yaratmaya başladı. 2022'de uygulanan kapsamlı yaptırımların ardından Moskova, özellikle petrol ticaretinde, karıştırma, yeniden etiketleme ve petrolü üçüncü bir ülkeden gelmiş gibi satma yoluyla yaptırımların etrafından dolaşma konusunda İran'ın birikmiş deneyimine aktif olarak güvendi. Ancak bu ilişkinin derinliği abartılmamalı. Temel ekonomik gösterge olan ikili ticaret hacmi, 2025 yılında 4,8 milyar doları aşmadı. Bu rakam örneğin, Rusya ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ticaret hacmiyle (12 milyar dolar) karşılaştırıldığında oldukça düşük olup, iki ülke arasındaki ekonomik ortaklığın sınırlı kapsamını vurguluyor.

Rusya için olduğu gibi Çin için de İran'daki olası bir rejim değişikliğinin taşıdığı en büyük risk, bir güç boşluğundan kaynaklanabilecek belirsizliktir. Ekonomik ve iş birliği açısından olası en kötü sonuçlardan biriyse, son yıllarda Rusya'nın Ortadoğu ve ötesindeki varlığının ideolojik gerekçesinin temeli olan uluslararası Kuzey-Güney ulaşım koridorunun çökmesidir. Moskova, küresel ölçekte Tahran'ın taktiksel bir müttefik olabileceğini, ancak tam anlamıyla stratejik bir müttefik olamayacağını kabul ediyor; zira bu ittifak, siyasi iradeden ziyade din faktörü tarafından kısıtlanıyor. Uzmanlar, yalnızca ideolojisini paylaşanların İran'ın müttefiki veya dostu olabileceğini, diğer ülkelerin ise bu ideolojik bağlamda sadece birer araç olduğu gerçeğini sıklıkla gözden kaçırıyorlar.