İngiliz gazetesi The Telegraph'ın haberine göre, bir buçuk yıldan fazla süren kuşatmanın ardından Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) tarafından ele geçirilen Sudan'ın Kuzey Darfur eyaletinin başkenti el-Faşir’in düşüşünden sonra çekilen uydu görüntüleri yayınlandı.
Sudan'ın el-Faşir kentini çevreleyen sıcak kum, öldürülen 2 binden fazla sivilin kanıyla kırmızıya boyanmış görünüyordu.
Gazete, kan birikintilerinin o kadar yoğun ve ceset yığınlarının o kadar yüksek olduğunu, uzaydan bile açıkça görülebildiğini bildirdi. Orduyla birlikte şehri savunan silahlı güçler, HDK’nin ‘masum sivillere karşı iğrenç suçlar işlediğini’ iddia ederek, hayatını kaybedenlerin çoğunun kadın, çocuk ve yaşlılar olduğunu söyledi.
Bölgesel ve uluslararası ülkeler, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları ve yerel raporlar, HDK'yi, bir buçuk yıldan fazla süren kuşatmanın ardından ele geçirdikleri Kuzey Darfur eyaletinin başkenti el-Faşir’de soykırıma varan korkunç katliamlar gerçekleştirmekle suçladı.
El-Faşir sokaklarını kaplayan kan ve cesetler, uydu görüntüleriyle kaydedildi. (Yale Üniversitesi İnsani Araştırmalar Laboratuvarı)
El-Faşir'den gelen haberlere göre HDK şehirde bir terör operasyonu başlattı ve pazar gününden bu yana ‘2 binden fazla silahsız sivilin infaz edilmesi’ dahil olmak üzere tarif edilemez zulümler işledi. Uydu görüntüleri ile desteklenen çok sayıda ihlal olduğuna dair rahatsız edici haberler de var.
Şarku’l Avsat’ın The Telegraph’tan aktardığına göre, sosyal medyada paylaşılan bir videoda çocuk yaştaki bir milisin bir yetişkin erkeği soğukkanlılıkla öldürdüğü belirtildi. Bir başka videoda ise HDK savaşçılarının sivilleri serbest bırakıyormuş gibi yapıp hemen ardından infaz ettikleri görüldü.
Toplam ölü sayısı henüz teyit edilemedi, ancak 18 aylık kuşatmanın ardından hafta sonu şehrin düşmesinden sonra çekilen uydu görüntüleri, toplu katliamların kanıtlarını gösteriyor.
El-Faşir'in ed-Derace mahallesindeki cesetleri gösteren uydu görüntüsü (Yale Üniversitesi İnsani Araştırmalar Laboratuvarı)
Yale Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi'ne bağlı İnsani Araştırmalar Laboratuvarı (HRL) tarafından açık kaynaklı görüntüler ve uydu görüntüleri kullanılarak yapılan bir analiz, ‘insan vücudunun boyutuna uygun’ nesne kümeleri ortaya çıkardı.
Ceset büyüklüğündeki nesneler, HDK’ye ait araçların çevresinde kümelenmiş olarak bulundu. Sivil halkın kaçmaya çalışırken vurulduğu yönünde haberler vardı.
HRL, ‘ev ev temizlik operasyonlarına’ dair kanıtlar da bulduğunu açıkladı.
Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) eline geçen el-Faşir'den kaçan Sudanlı yerinden edilmiş kişiler, Batı Darfur'daki Tavile kasabasına ulaştı. (AFP)
HRL, el-Faşir'de Sudanlı etnik gruplara yönelik sistematik ve kasıtlı bir etnik temizlik yapıldığı sonucuna vardı.
Açlık ve bombardıman baskısı altında 250 binden fazla kişi, geniş Darfur bölgesinde ordunun son kalesi olan bu şehre sığınmıştı.
Rapora göre, laboratuvar tarafından analiz edilen görüntülerde, HDK'nin mevzilerinin yakınında, yerde kan lekesi olduğu şüphelenilen ‘kırmızı izlerle’ çevrili ‘insan boyutunda nesneler’ görüldü.
Şehrin dış mahallelerinde de cesetler görüldü. Bu, pazar gününden beri sosyal medyada yayınlanan ve kaçan sivillerin toplu infazını gösteren video görüntülerini doğruluyor. Uydu görüntüleri, güneye doğru büyük bir nüfus göçü olduğunu gösteriyor.
HRL Direktörü Nathaniel Raymond, AFP'ye verdiği demeçte, “Darfur'daki şiddet seviyesi ve olayların sayısı, şimdiye kadar gördüklerimin hepsini aşıyor” dedi. Raymond, HDK’nin hava ekipmanına sahip olmasının ‘havadan her şeyi görebildikleri için insanların saklanmasını imkânsız hale getirdiğini’ açıkladı.
HRL, “Dünya, HDK ve destekçileri üzerinde maksimum baskı uygulayarak katliamı durdurmak için derhal harekete geçmeli” dedi ve belgelenen bu olayların savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil ettiğini belirtti.
Kuzey Darfur eyaletinin başkenti el-Faşir, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında devam eden çatışmanın odak noktası oldu. El-Faşir’deki ordu yanlısı müşterek kuvvetler tarafından yapılan açıklamada, “HDK, el-Faşir şehrinde masum sivillere karşı korkunç suçlar işledi. 26 ve 27 Ekim tarihlerinde 2 binden fazla silahsız vatandaş infaz edildi. Bunların çoğu kadın, çocuk ve yaşlılardı” denildi.
Nijerya'nın kuzeydoğusundaki Maiduguri şehrinde bulunan Gamboru pazarındaki bir camiye düzenlenen bombalı saldırının ardından olay yerinin yakınında toplanan halk, (Arşiv-AFP)
AFRICOM askerleri (AFP)