Kürt liderler Türkiye'yi Suriye'ye yönelik politikasını gözden geçirmeye çağırıyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5223729-k%C3%BCrt-liderler-t%C3%BCrkiyeyi-suriyeye-y%C3%B6nelik-politikas%C4%B1n%C4%B1-g%C3%B6zden-ge%C3%A7irmeye
Kürt liderler Türkiye'yi Suriye'ye yönelik politikasını gözden geçirmeye çağırıyor
Halep'teki hareketlilik sırasında SDG mensupları (AFP)
Kürt liderler, Türkiye'nin Suriye'ye yönelik politikasını ve "Suriye Demokratik Güçleri"ne (SDG) karşı tekrarlanan askeri müdahale tehditlerini eleştirerek, Suriye Kürtlerinin ülkeyi bölmeyi amaçlamadığını vurguladı.
Bu durum, Suriye'deki Kürdistan İşçi Partisi'nin (PKK) bir kolu olarak kabul edilen Kürt Halk Koruma Birimleri (YPG) liderliğindeki SDG ile Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahalleleri arasında son haftalarda yaşanan çatışmalarla gerilimin yeniden arttığı bir dönemde ortaya çıkıyor. Ayrıca, SDG'nin 10 Mart'ta Şam ile imzaladığı, Suriye ordusu ve devlet kurumlarına entegrasyonuyla ilgili anlaşmayı uygulamaya koyacağına dair hiçbir işaret de bulunmuyor.
PKK’nın önde gelen liderlerinden ve Kürdistan Topluluklar Birliği (KCK) Yürütme Kurulu üyesi Mustafa Karasu, "Türk devletinin Suriye'ye yaklaşımı yanlıştır. Türkiye Gazze'deki savaşa ve İsrail'in Lübnan ve Suriye'ye yönelik saldırılarına karşı çıkıyor, yani savaşa karşı ve barış istiyor, ancak aynı zamanda SDG entegrasyon anlaşmasını uygulamadığı takdirde Suriye'ye müdahale edeceğini söylüyor... Bu mantık nasıl makul olabilir?" dedi.
Suçlamalar ve uyarılar
Karasu, bugün Türk gazetelerinde de yer alan Kürt medya kuruluşlarına yaptığı açıklamalarda, Türkiye'nin tüm bölgelerde barış istediğini ancak Kürtlere karşı savaş istediğini belirterek, "Kürtler ve Şam hükümeti sorunlarını kendi aralarında görüşüp çözebilirler, çünkü bu iç meseledir ve Kürtler 'Suriye'yi bölelim' demiyor, böyle bir yaklaşım söz konusu değil" diye vurguladı.
PKK liderlerinden Mustafa Karasu (Türk medyası)
Türkiye'nin Suriye'ye yönelik, baskı ve tehdit yoluyla adımlarını dayatmaya dayalı politikasını değiştirmesi gerektiğini vurgulayan Karasu, şunları ekledi: “Mesele birden fazla gücün elinde. Evet, farklı güçler söz konusu. Sadece Türkiye ile sınırlı değil; diğer güçler de Suriye'de karışıklık çıkarıyor. Yapılabilecek en iyi şey Suriye'de istikrarı sağlamaktır, ancak istikrar, Şam ile Kuzey ve Doğu Suriye yönetimleri arasında çatışma ve anlaşmazlık çıkararak sağlanamaz.”
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, SDG'nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda anlaşmaya varan Türkiye ve diğer tarafların sabrının tükendiğini belirterek, anlaşmanın uygulanması yönünde herhangi adım atıldığına dair bir işaret olmadığını vurguladı.
El-Şara, 22 Aralık'ta Şam'da Türk heyetiyle yaptığı görüşmede (Türkiye Savunma Bakanlığı - X)
Geçtiğimiz pazartesi günü Şam'da Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani ve Türk mevkidaşı Hakan Fidan'ın düzenlediği ortak basın toplantısında Ankara ve Şam, SDG'yi lideri Mazlum Abdi ile Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara arasında imzalanan anlaşmanın uygulanmasını geciktirmekle suçladı ve Suriye'nin birliğini ve istikrarını baltalamaya yönelik her türlü girişimi reddettiklerini yineledi.
Fidan, Savunma Bakanı Yaşar Güler ve İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın'ın da aralarında bulunduğu bir Türk heyeti Şam'da El-Şara ile görüşmeler yaparken, SDG ateşkes anlaşmasını ihlal ederek Halep'in kuzeyindeki El-Şeyhan ve El-Layramun kavşaklarına yakın noktalara saldırdı. Bu saldırı, Şam ve Ankara'ya yönelik mesaj olarak değerlendirildi.
Halep'te Gerilim artıyor
Dün gece Halep'in kuzeyinde SDG ile Suriye hükümet güçlerine bağlı gruplar arasında çatışmalar yeniden başladı.
Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir kontrol noktasında SDG unsurları (X)
SDG'ye bağlı İç Güvenlik Kuvvetleri (Asayiş), hükümete bağlı grupların Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerine ağır makineli tüfek ve topçu ateşiyle şiddetli bir saldırı düzenlediğini, Şeyh Maksud kavşağı yakınlarındaki kontrol noktalarından birine iki RPG mermisi isabet ettirdiklerini ve bu saldırıya karşılık verdiklerini açıkladı.
Bu gerilim, SDG ile Şam arasında 10 Mart anlaşmasının uygulanmasına ilişkin müzakereler için bir tehdit oluşturuyor.
Suriye Dışişleri Bakanlığı'ndan bir kaynak, dün resmi haber ajansı SANA'ya verdiği demeçte, SDG liderliğinin entegrasyon ve Suriye'nin birliğiyle ilgili yaptığı açıklamaların pratik adımlara veya net zaman çizelgelerine dönüşmediğini, bu durumun anlaşmaya olan bağlılıklarının ciddiyeti konusunda soru işaretleri yarattığını söyledi.
10 Mart'ta SDG'nin Suriye ordusuna entegrasyonuna ilişkin anlaşmanın imzalanması sırasında El-Şara ve Abdi (EPA)
Kaynak, Suriye ordusu çerçevesi dışında, bağımsız liderliğe ve yabancı bağlantılara sahip silahlı grupların varlığının devam etmesinin ulusal egemenliği zayıflattığını ve istikrarı engellediğini vurguladı. Aynı durum, sınır geçişlerinin tek taraflı kontrolü ve bunların pazarlık kozu olarak kullanılması için de geçerlidir.
Geçtiğimiz hafta, Türkiye Savunma Bakanı Yaşar Güler, Türkiye'nin her türlü olasılığa hazır olduğunu belirterek, SDG’den anlaşmanın uygulanması için net bir yol haritası açıklamasını istemişti.
Türk müdahaleleri
Suriye'deki Kürt Demokratik Birlik Partisi başkanlık kurulu üyesi Salih Müslim, Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerini kuşatan hükümete bağlı grupların emirleri Şam'dan değil, doğrudan Türkiye'den aldığını belirtti.
Salih Müslim (Suriye Kürt Demokratik Birlik Partisi)
Müslim, Türkiye'nin bu gerilimle Suriye arenasını alevlendirmeyi ve SDG entegrasyon anlaşmasını engellemeyi amaçladığını, Türk politikasının ise "Suriye'deki Kürt ve demokratik iradeyi" kırmayı hedeflediğini iddia etti.
Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinin Genel Konseyi ile Suriye hükümeti arasında 1 Nisan'da imzalanan anlaşmanın, Halep şehrinde birlikte yaşamı pekiştirmeyi ve sivil barışı teşvik etmeyi amaçladığını, iki mahallenin özel statüsünü teyit ettiğini ve Suriye hükümetindeki İçişleri Bakanlığına bağlı İç Güvenlik Güçlerinin (Asayiş) iki mahallenin korunmasından sorumlu olacağını belirtti; ancak "asi" silahlı kişilerin bu anlaşmayı tehlikeye attığını vurguladı.
12 Şubat 2026'da Rusya bayrağı fonunda, bir telefon ekranındaki Telegram uygulaması logosunun önünde yasak işaretini gösteren temsili görsel. (Reuters)
12 Şubat 2026'da Rusya bayrağı fonunda, bir telefon ekranındaki Telegram uygulaması logosunun önünde yasak işaretini gösteren temsili görsel. (Reuters)
Ürdün ve Irak, “ulusal güvenlikle ilgili gerekçelerle” Telegram uygulamasına erişimi engelleme kararı aldı. Irak İletişim ve Medya Komisyonu, uygulamanın yasa dışı içeriklerle mücadele konusunda yasal ve düzenleyici gerekliliklere uymadığını bildirdi.
Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Komisyon açıklamasında, kararın sosyal medya platformlarının aşırılıkçı söylemlerin, fitne, şiddet ve nefret çağrılarının yayılmasında kullanılmasının önüne geçilmesi, ayrıca siber suçların işlenmesi ve ulusal güvenliğin tehdit edilmesi amacıyla kullanılmalarının engellenmesi yönündeki düzenleyici sorumluluklar kapsamında alındığı belirtildi.
Öte yandan Ürdün Kamu Güvenliği Müdürlüğü, söz konusu platformlara yönelik tedbirlerin toplumun korunması amacı taşıdığını belirtti.
Açıklamada, bu platformların siber suçların işlenmesini kolaylaştırmak, tehdit ve şantaj amacıyla kullanılmak, yasalara aykırı içerikler yaymak ve toplum güvenliğini tehdit etmek için kullanılmasının önüne geçilmesinin hedeflendiği ifade edildi. Ayrıca aşırılıkçı ve radikal fikirlerin yayılmasının önlenmesinin ulusal güvenlik açısından önem taşıdığı vurgulandı.
Açıklamada, alınan tedbirlerin yürürlükteki mevzuatla uyumlu olduğu kaydedildi.
Öte yandan silahlı grupların, saldırıları koordine etmek ve üstlenmek amacıyla Telegram başta olmak üzere çeşitli mesajlaşma uygulamalarını uzun yıllardır kullandığı biliniyor.
Kormor Gaz Sahası yakınlarında İHA hareketliliği: Sirenler devreye girdihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5342146-kormor-gaz-sahas%C4%B1-yak%C4%B1nlar%C4%B1nda-i%CC%87ha-hareketlili%C4%9Fi-sirenler-devreye-girdi
Kormor Gaz Sahası yakınlarında İHA hareketliliği: Sirenler devreye girdi
Irak'ın Süleymaniye vilayetindeki Kormor Gaz Sahası. (Reuters)
Reuters'a konuşan iki güvenlik kaynağı, dün Irak Kürdistan Bölgesi'nin en büyük doğal gaz sahalarından biri olan Kormor Gaz Sahası üzerinde bir insansız hava aracının (İHA) uçmasının ardından sirenlerin devreye girdiğini bildirdi. Kaynaklar, olayla ilgili başka ayrıntı paylaşmadı.
Sahanın işletmesinde yer alan Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Dana Gas şirketinin şüpheli bir İHA saldırısı olarak nitelendirdiği olayın ardından Kormor'daki üretim geçen hafta durmuştu. Saldırı nedeniyle Kürdistan Bölgesi'nde 2,8 gigavatlık elektrik üretim kapasitesi devre dışı kaldı. Dana Gas, saldırı sonucu çıkan yangının söndürüldüğünü açıkladı.
Kormor Gaz Sahası'ndaki üretim, Kürt yetkililerin İran destekli militan grupları sorumlu tuttuğu saldırıların ardından daha önce de birçok kez kesintiye uğramıştı.
Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Dana Gas, temmuz ayında da güvenilir güvenlik tehditlerini ve bölgedeki gerilimi gerekçe göstererek sahadaki ana üretim tesislerini geçici olarak kapatmış, aynı ayın ilerleyen günlerinde üretimi yeniden başlatmıştı.
Irak, Curf el-Nasr'da güç yapısını yeniden düzenliyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5341932-irak-curf-el-nasrda-g%C3%BC%C3%A7-yap%C4%B1s%C4%B1n%C4%B1-yeniden-d%C3%BCzenliyor
Irak, Curf el-Nasr'da güç yapısını yeniden düzenliyor
Komite, Curf es-Sahr'da birkaç saat geçirerek tanker hareketliliğini ve petrol tedarik kayıtlarını inceledi ve somut deliller topladı (AFP)
Cabbar Zeydan
Babil şehrinin kuzeyindeki Curf es-Sahr bölgesindeki petrol kaçakçılığı davası, Başbakan ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Faleh el-Zeydi'nin kaçakçılık eylemlerine karışanların yargıya sevk edileceğini ve dokuz güvenlik ve idari yetkilinin görevden alınacağını açıklamasıyla hükümet açısından yeni bir aşamaya girdi. Bu adım, soruşturmanın ihlalleri ortaya çıkarmaktan, bunlara karıştıklarından veya kamu malını korumakta ihmalkar davrandığından şüphelenilenlerden hesap sormaya doğru kaydığını yansıtıyor ve Irak'ın en hassas bölgelerinden birinde güvenlik ve idari yapıyı yeniden düzenlemeye kapı açıyor. a
Kararlar, dün cumartesi günü Zeydi başkanlığında yapılan ve bölgedeki petrol kaçakçılığıyla ilgili koşulları ortaya çıkarmakla görevlendirilen soruşturma komitesinin bulgularını görüşmek üzere düzenlenen acil güvenlik toplantısının ardından alındı. Soruşturmaysa, Federal İstihbarat ve Soruşturma İdaresi'nin kaçakçılık eylemleri ve yasadışı petrol tesislerinin yanı sıra, dosyanın manipüle edildiğiyle ilgili raporlarında yer alan bilgilerin doğruluğu teyit edildikten sonra başlatılmıştı.
Hükümetin aldığı önlemler, sanıkların yargıya sevk edilmesiyle sınırlı kalmadı, çeşitli kurumları temsil eden güvenlik, istihbarat ve idari yöneticilerin görevden alınmasını da içerdi. Bunlar arasında Babil polis şefi, Kuzey Babil polis müdürü ve ildeki istihbarat, terörle mücadele, ulusal güvenlik, istihbarat ve askeri istihbarat müdürleri de yer alıyordu. Ayrıca, Babil'deki Haşdi Şabi Güçleri komutanı, 6. Enerji Polis Tugayı komutanı ve Petrol Bakanlığı'na bağlı Petrol Boru Hatları Şirketi müdürü de görevden alındı.
Af kapsamındaki isimlerin niteliği, hükümetin soruşturmaya yüklediği sorumluluğun genişliğini ortaya koyarak, meselenin tek bir güvenlik teşkilatıyla sınırlı olmadığını gösteriyor. Bu durum, yayınlanan verilere göre petrol kaçakçılığı eylemlerinin stratejik ham petrol boru hatlarının geçtiği yerlerle bağlantılı olması, meselenin güvenlik ve istihbarat teşkilatları ve petrol ile ilgili yetkililerin sorumluluklarının kesiştiği bir noktada yer alması nedeniyle özellikle önemli.
Zeydi'nin kararları, Babil şehri sınırlarının ötesine uzanan bir mesaj taşıyor; zira tüm şehirlerdeki operasyon birimlerinin komutanlarına, polis şeflerine, güvenlik ve istihbarat teşkilatlarının müdürlerine, kendi yetki alanlarında meydana gelen her türlü kaçakçılık eylemlerine karşı mücadelede tam sorumluluk almaları talimatı verdi. Hükümetin, Zaho'dan Basra'ya kadar Irak'ın hiçbir bölgesinin denetim ve hesap verebilirlik kapsamı dışında kalmasına izin vermeyeceğini vurguladı.
Curf Nasr: Kısıtlamalar altında bir soruşturma
Ancak bu bulgulara ulaştıran yol zorluklardan yoksun değildi. Basın haberlerinde açıklanan detaylar, soruşturma komitesinin 2014 yılından beri birçok resmi kuruma kapalı olan Curf Sahr (diğer adıyla Curf Nasr) bölgesine girmesinden önce varılan anlaşmaları açığa çıkardı.
Haberlere göre, Zeydi tarafından Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı Ofisi Sekreteri Korgeneral Saad Muhsin Uraybi başkanlığında kurulan ilk komite, geniş denetim yetkilerine sahipti. Bunlar arasında bölge içinde serbest dolaşım, istihbarat raporunda belirtilen yerleri ziyaret etme ve bağımsız olarak inceleme ile petrol faaliyetleriyle ilgili kayıtları ve belgeleri denetleme yetkisi de yer alıyordu.
Hükümetin, komitenin tespit ettiği ihlallerin ayrıntılarını, mali zararın boyutunu ve denetlediği tesislerin niteliğini açıklaması gerekiyor (AFP)
Ancak, Ketaib Hizbullah komitenin ilk haliyle girişine izin vermeyi reddetti. Bunun üzerine Başbakan Haşdi Şabi Güçleri Genelkurmay Başkanı Abdulaziz el-Muhammadavi (Ebu Fadak olarak da bilinir) ile bir görüşme yaptı. Bu görüşme sonucunda, komitenin başkanının değiştirilmesi ve liderliğinin Haşdi Şabi’nin güvenlik direktörü Ali Mayah el-Zeydi'ye verilmesi, katılımcı kuruluşların genişletilmesi ve bazı temsilcilerinin askeri ve mesleki rütbelerinin düşürülmesi gibi uzlaşılara varıldı.
Aynı kaynaklar, giriş konusunda varılan yeni formülün, istihbarat raporunda belirlenen tüm yerlerde komitenin serbestçe dolaşmasına izni vermek yerine, komitenin ziyaret edeceği yerlerin önceden belirlenmesini içerdiğini belirtti. Ayrıca, komitenin bölgedeki Hizbullah unsurları, personeller ve çalışanlarla saha görüşmeleri yapması talebi de reddedildi.
Bu ayrıntılar, soruşturmanın bulgularını değerlendirmede özellikle önemli; zira komitenin açık bir yetki ile sahayı denetlemesi planından önceden belirlenmiş alanları ziyaret etmeye geçiş yapılması, bölgedeki faaliyetlerin niteliği ve petrol kaçakçılığı eylemleriyle bağlantısı hakkında kapsamlı bir tablo oluşturabilmesini zorlaştıracaktır.
Kaynaklara göre, komite Curf Sahr'da birkaç saat geçirerek tanker hareketliliğini ve petrol tedarik kayıtlarını inceledi. Fiziksel ve somut kanıtlar topladı ve küçük ölçekli, yarı petrolle ilgili olarak tanımlanan tesisleri denetledi. Ancak, bunların operasyon ve işlevlerinin niteliğini bağımsız olarak doğrulayamadı veya içlerinde gerçekleşen faaliyetleri kesin bir biçimde belirleyemedi.
Bu sınırlamalara karşılık olarak, Zeydi, komite liderliğinin sunacağı tek bir rapor yerine, katılımcı kurumların temsilcileri tarafından ayrı ayrı raporlar hazırlanmasında ısrar etti. Her kurum daha sonra bulgularını kendi kurumuna sunacak ve böylece resmi denetimin kapsamı genişleyecek ve herhangi bir kurumun sonuçları tekeline alması engellenecek.
Bu ayrıntılar, güvenlik, siyaset ve petrol konularının iç içe geçtiği bir bölgede bu davanın yönetiminin ne kadar karmaşık olduğunu yansıtıyor. Ayrıca, soruşturmanın başarısının yalnızca ihlallerin tespit edilmesine değil, aynı zamanda hükümet kurumlarının bilgi ve kanıtlara erişimini engelleyen kısıtlamalar olmaksızın denetim ve yürütme yetkilerini kullanabilmesine de bağlı olduğunu da gösteriyor.
Siyasi analist Ali el-Rubay’i, hükümetin son kararlarının, petrol kaçakçılığı vakalarıyla başa çıkmada önemli bir değişimi temsil ettiğini, sorumluluğun doğrudan yürütme düzeyinden, illerdeki güvenlik ve istihbarattan sorumlu liderliğe devredildiğini söylüyor.
Siyasi analist, bu sayıda yetkilinin görevden alınmasının, güvenlik sorumluluğunun yeniden tanımlanmasıyla ilgili siyasi ve idari öneme sahip olduğuna inanıyor. Stratejik boru hatlarının geçtiği bölgelerde bu ölçekte kaçakçılık eylemlerinin varlığı, sadece geçici bir güvenlik ihlali olarak ele alınamaz, aksine, bilgiye ve yetkiye sahip olan ancak ihlalleri zamanında önleyemeyen veya ortaya çıkaramayan kurumların belirlenmesini de gerektiriyor.
Bu adımın öneminin, kurumsal hesap verebilirlik için bir model olma potansiyelinde yattığını, zira prosedürlerin yalnızca olaya karışan çalışanlar veya uygulayıcılarla sınırlı kalmamasını, aynı zamanda ihmalkarlığı veya görevlerini yerine getirmediği soruşturma ile tespit edilen yöneticileri de içermesini sağladığını ekledi. Ayrıca, idari ve cezai sorumluluk arasında yasal olarak ayrım yapmanın çok önemli olduğunu da belirtti.
Rubay’i, hükümetin karşı karşıya olduğu en büyük zorluğun, finansman, ulaşım ve pazarlama ağlarının yanı sıra kaçakçılık eylemlerinden faydalananlar da ortaya çıkarılana kadar soruşturmaların devam etmesini sağlamak olduğuna işaret etti. Sadece yetkilileri görevden almak veya bir grup şüpheliyi soruşturmaya sevk etmek, bu faaliyetlerin devam etmesine olanak tanıyan sistemi mutlaka ortadan kaldırmayacaktır.
Curf Nasr olayının, özellikle bölgenin karmaşık güvenlik sorunları geçmişi göz önüne alındığında, devletin hassas güvenlik dosyalarını yönetme yeteneğine yönelik pratik bir testi temsil ettiğini vurguladı. Hukukun üstünlüğünün uygulanmasının, siyasi bir duruma veya geçici bir operasyona bağlı bir önlem değil, devam eden kurumsal bir sürecin parçası olması gerektiğinin altını çizdi.
Güvenlik denkleminin kalbindeki petrol
Curf Nasr davasının önemi, yalnızca potansiyel mali kayıplarla sınırlı değil. Basra'dan Dora rafinerisine ve Musayyib termik santraline ham petrol taşıyan stratejik boru hatları bölgeden geçiyor; bu nedenle petrol altyapısına yapılacak herhangi bir müdahale, sadece ticari ihlallerin ötesine geçerek enerji arzının güvenliğini de tehdit edecektir.
Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Sözcüsü Sabah el-Numan, hükümete son zamanlarda ulaşan raporlarda kamu malının heder edildiğine ve bölgede petrol kaçakçılığı eylemlerinde bulunulduğuna dair bilgiler yer aldığını açıkladı. Numan, bu bilgilere ulaşılmasından hemen sonra Zeydi'nin derhal teknik ve istihbarat konusunda uzman kişilerden oluşan özel bir komite kurulması talimatını verdiğini ve komitenin görevini kısa sürede tamamladığını belirtti.
Numan, komitenin bulgularının istihbarat bilgilerini doğruladığını ve Başkomutanın ilgili kişilerin yargıya sevk edilmesi emrini verdiğini teyit etti. Ayrıca, uzman komite üyelerinin ödüllendirilmesini, tüm illerde kamu malını korumada ve kaçakçılıkla mücadelede başarısız olduğu tespit edilen güvenlik teşkilatı yöneticilerinden hesap sorulması talimatını da verdi.
Yüksek Yargı Konseyi'nin, hükümetin ilgili kişilerden hesap sormaya yönelik adımlarını desteklediğinden bahsetti. Soruşturma sonuçlarının uygulanabilir yasal önlemlere dönüşmesi için yürütme ve yargı organları arasındaki koordinasyonun önemine işaret etti.
Bu süreç, hükümeti teknik ve mali soruşturmaları tamamlamak, kaçak petrol miktarını, işlem mekanizmalarını, taşınmasından veya pazarlanmasından sorumlu kuruluşları belirlemek ve ayrıca boru hatlarının işlenmesi, ölçülmesi ve izlenmesine ilişkin kayıtları incelemekle yükümlü kılıyor. Petrol kaçakçılığı şebekeleri mutlaka ayrı yasadışı taşıma operasyonları yoluyla faaliyet göstermez, ancak denetim, belgeleme ve işlemedeki boşluklardan yararlanabilir. Bu, sadece taşıyıcıları veya şüpheli yerlerde çalışanları takip etmek yerine, bundan gerçekten faydalananları açığa çıkarmak için mali ve ticari rotaların izlenmesini de gerekli kılıyor.
Hükümetin Curf Nasr'daki icraatları, silahın devletin tekelinde olmasıyla ilgili daha geniş siyasi tartışmayla da kesişiyor. Bu konu, İmar ve Kalkınma Koalisyonu Başkanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin, silahın devletin elinde toplanmasının Batı'nın talebi değil, ulusal bir zorunluluk olduğunu vurgulayan açıklamalarının ardından yeniden gündeme geldi. Sudani, DEAŞ ile savaşın ve Irak'ta daha sonra yaşanan çatışma ve mücadelelerin sona ermesinin ardından güvenlik kurumlarının gözden geçirilmesi gerektiğinin de altını çizdi.
Sudani'nin açıklamaları, hükümetin resmi kurumlarının girmekte zorluklar yaşadığı bir bölgeyle ilgili hassas bir güvenlik sorununu ele aldığı bir dönemde önem kazandı. Kaçakçılıkla mücadele ve petrol tesislerini kontrol etme, devletin anayasal ve yasal yetkilerini tüm bölgelerde kullanabilmesinden ayrı düşünülemez.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre siyasi analist Ahmed el-Temimi, Curf Nasr olayının, devlet otoritesi kavramını siyasi açıklamaların ve idari prosedürlerin ötesinde bir sınava tabi tuttuğunu düşünüyor. Zira hükümetin kararlarını uygulama gücünün, güvenlik kurumlarının müdahale veya çalışmalarını kısıtlayan anlaşmalar olmaksızın, sahalara ne ölçüde eriştiği, faaliyetleri soruşturduğu ve yetkilerini özgürce kullanabildiğine bağlı olduğunu da ekledi.
Temimi, hükümetin bu konudaki başarısının, görevden alınan yetkililerin sayısıyla değil, soruşturma bulgularını kalıcı bir kurumsal gerçekliğe dönüştürme kabiliyetiyle ölçülmesi gerektiğini söyledi. Yönetici ve yetkililerden hesap sormanın önemli bir adım olduğunu, ancak ihlallerin tekrarlanmamasını sağlamak ve denetim ve istihbarat kurumlarının bağımsızlığını güçlendirmek için paralel önlemlerin de gerektiğini açıkladı.
Petrol kaçakçılığıyla mücadeleyi silahın devletin elinde toplanmasıyla ilişkilendirmenin, hükümetin otoritesini Irak’ın tamamına yaymakta karşılaştığı zorlukların doğasını yansıttığını da ekledi. Petrol zenginliğini korumaya çalışan bir devletin, birleşik bir güvenlik aygıtına, etkili kararlara ve siyasi veya hizipsel düşüncelerden arınmış, sorumluları hesap verebilir hale getirebilecek bir yargı sistemine ihtiyacı vardır.
Temimi, hükümetin hassas bölgelerdeki operasyonlar için net kurallar dayatmadaki başarısının, sınır kapıları, limanlar ve ekonomik kaynaklarla ilgili diğer sorunların da çözülmesinin taşlarını döşeyebileceğine işaret etti, ancak bunun için önlemlerin sürekli ve kapsamlı olması, soruşturmalar sonucunda ihlallerden sorumlu bulunan tüm kurum ve tarafları kapsaması şart.
Curf Nasr'dan diğer illere
Zeydi'nin son mesajı, kamu fonlarıyla ilgili davalarda kurumlar arasında sorumluluğu birbirine yükleme uygulamasını sona erdirmek amacıyla, operasyon birimleri komutanlarını, polis şeflerini, güvenlik ve istihbarat teşkilatlarının müdürlerini kendi yetki alanlarında meydana gelen her türlü kaçakçılık eylemlerinden doğrudan sorumlu tuttuğu için, tüm illere yönelik gibi görünüyor.
Bu yaklaşım, özellikle çok sayıda şehri kapsayan geniş ulaşım, işleme ve depolama ağları göz önüne alındığında, petrol zenginliğini koruma mekanizmalarının daha geniş bir şekilde gözden geçirilmesinin önünü açıyor. İçişleri, Savunma ve Petrol Bakanlıkları ile istihbarat teşkilatları ve enerji polisi arasında gerekli koordinasyon da bu incelemenin bir parçasıdır.
Dahası, görevden alma kararlarının uygulanması meselenin sonlandığı anlamına gelmiyor. Hükümetin, komite tarafından ortaya çıkarılan ihlallerin ayrıntılarını, mali zararların boyutunu, denetlenen tesislerin niteliğini ve kaçakçılık eylemleriyle bağlantılarını açıklaması ve yetkililer ile suçlananlar hakkında açık hukuki bulguları yayınlaması gerekecektir.
Resmi kurumların Curf Nasr'a girişi ve bağımsız, sürekli denetimler yapması, hükümetin soruşturmaya eşlik eden kısıtlamaların üstesinden gelebilme ve bölgeyi karmaşık bir güvenlik sorunundan tamamen hukuka ve devlet kurumlarına tabi bir alana dönüştürme kapasitesini belirleyecek en önemli sınavlardan biri olmaya devam ediyor.
Curf Nasr davası sadece büyük miktarlarda petrol kaçakçılığı veya dokuz yetkilinin görevden alınmasıyla ilgili değil. Aynı zamanda, Zeydi hükümetini siyasi otorite ile güvenlik kurumları arasındaki ilişkinin yönetimi, ulusal kaynakların korunması ve hassas bölgelerde hukukun üstünlüğünün uygulanması konusunda bir sınava tabi tutuyor.
Gerçek hesap verebilirlik, yalnızca yöneticileri değiştirmek veya sanıkları yargılamaya sevk etmekle değil, ihlallerin gerçekleşmesine izin veren boşlukları kapatmak, petrol zenginliği üzerindeki tam kontrolü yeniden sağlamak ve devlet kurumlarının her yere erişebildiğini ve istisnasız olarak, olaya karışan veya ihmalkar olduğu kanıtlanan her kuruluştan hesap sorabileceğini göstermekle sağlanacaktır.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة