Gazze’de kurulması planlanan Barış Konseyi’nin genel direktörlüğü için adı geçen Nikolay Mladenov, Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh ile Gazze Şeridi’nde yürürlükte olan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin düzenlemeleri görüştü.
Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlara göre, Mladenov’un İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşen bu temas, ateşkesin ikinci aşamasının başlatılması ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için bir idari komitenin kurulmasının ilan edilmesi ihtimalini güçlendiriyor.
Netanyahu daha önce, 2015 başı ile 2020 sonu arasında Birleşmiş Milletler (BM) Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü olarak görev yapan Bulgar diplomat Nikolay Mladenov’un, ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığını yaptığı ve Gazze’deki barış sürecini denetlemekle görevlendirilen Barış Konseyi’nin genel direktörlüğüne seçildiğini açıklamıştı.
Filistin resmi haber ajansı WAFA’nın aktardığına göre, Hüseyin eş-Şeyh dün Ramallah’taki ofisinde Mladenov ve beraberindeki heyeti kabul etti. Görüşmeye Filistin Yönetimi’nin İstihbarat Şefi Macid Ferec de katıldı.
Görüşmede, idari komitenin yanı sıra Filistin polis ve güvenlik güçlerinin görevlerini üstlenmesi, bu yapıların egemenlik ve meşruiyet sahibi Filistin Yönetimi ile ilişkilendirilmesi ve Barış Konseyi’nin kuruluşunun açıklanmasına yaklaşılırken Trump’ın planının ikinci aşamasının uygulanma yolları ele alındı.
Eş-Şeyh, ikinci aşamanın uygulanmasına derhal başlanması gerektiğini vurgulayarak, bu kapsamda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesinin önemine dikkat çekti. İkinci aşamanın, Hamas yönetiminin sona erdirilmesini, silahların teslim edilmesini ve Trump’ın planı doğrultusunda yeniden imar sürecine geçilmesini öngördüğünü belirtti.
Görüşmede eş-Şeyh, Gazze Şeridi’nin Filistin devletinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Gazze Şeridi’ndeki Filistin kurumları ile Batı Şeria’daki Filistin Yönetimi arasında siyasi, idari ve hukuki bağın kurulmasının; tek otorite, tek hukuk ve tek meşru silah ilkesine saygı gösterilmesinin önemine işaret etti.
Eş-Şeyh ayrıca, Gazze’de geçiş süreci uygulanırken, uluslararası hukuku ihlal eden tüm tek taraflı uygulamaların derhal durdurulmasını öngören acil bir planın hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, yerleşim faaliyetlerinin genişletilmesinin durdurulması, yerleşimci şiddetinin sona erdirilmesi ve alıkonulan Filistin fonlarının serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Öte yandan İsrail Başbakanlık Ofisi, perşembe akşamı yaptığı açıklamada, Netanyahu’nun Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin tamamen silahlardan arındırılması konusunda ısrarcı olduğunu duyurdu. Bu iki madde, Trump yönetimi tarafından sunulan 20 maddelik ateşkes planının temel şartları arasında yer alıyor.
Filistin ve İsrail meseleleri konusunda uzman siyaset bilimi profesörü Dr. Tarık Fehmi ise Mladenov’un deneyimli ve itibarlı bir diplomat olduğunu belirterek, her ne kadar Barış Konseyi hiyerarşisinde eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair’in ardından ikinci sırada yer alsa da, Mladenov’un kabul gördüğünü ifade etti. Fehmi, Blair’in Arap dünyasında yeterli kabul görmediğine dikkat çekerek, Mladenov’un ‘teknokratlardan oluşacak komitenin ilanını hızlandıracak ve süreci hazırlayacak’ bir rol üstleneceğini söyledi.
Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh, dün Ramallah'ta Nikolay Mladenov ve beraberindeki heyeti kabul etti. (WAFA)
Filistinli siyasal analist Dr. Abdulmehdi Mutava, Mladenov’un Gazze Şeridi’ne yabancı bir isim olmadığına dikkat çekerek, geçmişte BM bünyesinde Ortadoğu’da görev yaptığını hatırlattı. Mutava, Mladenov’un Netanyahu ve Hüseyin eş-Şeyh ile yaptığı temasların, görüş alışverişinde bulunmak ve bakış açılarını yakınlaştırmak amacı taşıdığını belirtti. Bu temasların, ikinci aşamadaki ilerlemeye paralel olarak kapsamı genişleyecek kısmi bir Filistin yönetimine ulaşmayı hedeflediğini ifade eden Mutava, özellikle Hamas’ın ve Gazze Şeridi’nin silahsızlandırılmasıyla bağlantılı engellerin aşılabilme kapasitesinin de bu süreçte test edileceğini kaydetti.
Trump’ın Gazze için öngördüğü ve 20 maddeden oluşan barış planına göre, Gazze Şeridi geçici bir süreyle, siyasi aidiyeti bulunmayan teknokratlardan oluşacak Filistinli bir geçiş komitesi tarafından yönetilecek. Söz konusu komite, Barış Konseyi’nin gözetim ve denetimi altında faaliyet gösterecek.
ABD merkezli Axios internet sitesi, Amerikalı yetkililer ve konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail ile Hamas arasında varılan ve geçtiğimiz yıl 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması kapsamında, Barış Konseyi’nin kuruluşunu bu hafta içinde ilan etmesinin beklendiğini aktardı.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati de perşembe akşamı BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı telefon görüşmesinde, İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesinin önemini vurguladı. Abdulati, Gazze Şeridi’nin yönetimi için geçici Filistinli teknokratlar komitesinin ilan edilmesi ve uluslararası bir istikrar gücünün oluşturulmasının gerekliliğine dikkat çekti.
Tarık Fehmi, Barış Konseyi’nin önümüzdeki günlerde ilan edilmesini beklediğini belirterek, ikinci aşamanın gerçek anlamda başlatılması için komitenin açıklanması yönünde baskıların arttığını ve aday isimlere yönelik olası itirazların aşılmaya çalışıldığını söyledi. Fehmi, sürecin İsrail’in manevra ve engellemelerinden uzak şekilde ilerlemesinin hedeflendiğini kaydetti. Mutava ise Barış Konseyi ile Gazze Şeridi’ni yönetecek idari komitenin bu hafta ilan edilmesinin ve böylece ikinci aşamaya fiilen geçilmesinin beklendiğini ifade etti.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)
