Oscarlı yönetmenden BAFTA rekoru: 11 adaylıkla tarihe geçti

36 yaşındaki İrlandalı aktris Jessie Buckley, Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum (I'm Thinking of Ending Things) ve Vahşi Rose'la (Wild Rose) da tanınıyor (Universal Pictures)
36 yaşındaki İrlandalı aktris Jessie Buckley, Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum (I'm Thinking of Ending Things) ve Vahşi Rose'la (Wild Rose) da tanınıyor (Universal Pictures)
TT

Oscarlı yönetmenden BAFTA rekoru: 11 adaylıkla tarihe geçti

36 yaşındaki İrlandalı aktris Jessie Buckley, Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum (I'm Thinking of Ending Things) ve Vahşi Rose'la (Wild Rose) da tanınıyor (Universal Pictures)
36 yaşındaki İrlandalı aktris Jessie Buckley, Her Şeyi Bitirmeyi Düşünüyorum (I'm Thinking of Ending Things) ve Vahşi Rose'la (Wild Rose) da tanınıyor (Universal Pictures)

İki Oscarlı sinemacı Chloé Zhao'dan bu yılki ödül sezonunda bir rekor geldi: Hamnet, BAFTA tarihinde bir kadın yönetmenin imzasını taşıyan filmler arasında en fazla adaylık alan yapım oldu.

Duyuru, dün (27 Ocak) 2026 BAFTA Film Ödülleri adaylarının tamamının açıklanmasıyla netleşti. Listeye Paul Thomas Anderson imzalı Savaş Üstüne Savaş (One Battle After Another) damga vurdu: Film, toplam 14 adaylıkla rakiplerinin az farkla önüne geçti. 

Ryan Coogler'ın Amerikan Güneyi'nde geçen vampir filmi Günahkarlar (Sinners) ise 13 adaylıkla onu izledi. Korku filmi kısa süre önce Akademi tarihinin en fazla adaylık alan yapımı olarak da öne çıkmıştı.

Ancak spot ışıkları, Nomadland'le de tanınan 43 yaşındaki yönetmen Zhao'daydı. Britanya Akademisi, Londra'da 22 Şubat'ta düzenlenecek tören öncesinde adaylarını açıklarken, yapımcılığını Sam Mendes ve Steven Spielberg'ün üstlendiği Shakespeare dünyasından beslenen drama Hamnet'i 11 adaylığa layık gördü. Bu sayı, BAFTA tarihinde bir kadın sinemacı için bugüne kadarki en yüksek adaylık anlamına geliyor.

Maggie O'Farrell'ın 2020 tarihli, aynı adlı romanından uyarlanan Hamnet; En İyi Film ve En İyi Britanya Filmi kategorilerinin yanı sıra Zhao'ya En İyi Yönetmen adaylığı da getirdi. 

Senaryoyu birlikte kaleme alan Zhao ve O'Farrell ise En İyi Uyarlama Senaryo dalında aday gösterildi. Yapımcılar Liza Marshall ve Pippa Harris de adaylar arasında yer aldı.

Filmde Agnes ve William Shakespeare'i canlandıran İrlandalı ikili Jessie Buckley'yle Paul Mescal, sırasıyla En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu kategorilerinde adaylık aldı. 

Film, oğullarını kaybetmelerinin ardından yasla farklı biçimlerde yüzleşen iki karakterin parçalanan dünyasını konu alıyor. 

Emily Watson, Shakespeare'in annesi rolüyle En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında aday gösterilirken, Max Richter de En İyi Özgün Müzik kategorisinde adaylar arasına girdi. Hamnet ayrıca kostüm tasarımı, makyaj ve saç ile prodüksiyon tasarımı dallarında da adaylıklar elde etti.

2026 BAFTA Film Ödülleri, sektör eşitliği açısından da dikkat çekiyor: Tüm kategoriler genelinde aday gösterilen filmlerin yüzde 25'i kadın yönetmenlerin imzasını taşıyor. Öne çıkan diğer yapımlar arasında Lynne Ramsay'nin Geber Aşkım'ı (Die My Love), Kathryn Bigelow'un A House of Dynamite'ı ve Mary Bronstein imzalı Bacaklarım Olsaydı Seni Tekmelerdim (If I Had Legs I'd Kick You) bulunuyor.

BAFTA film komitesi başkanı Emily Stillman, adayların açıklanmasının ardından Hollywood Reporter'a yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı: 

Sinemacılıktaki o cesaret ve insan bağlarının önemi... Sanki neredeyse tüm adaylıklarda ortaklaşan bir damar gibi.

Kazananlar, 22 Şubat Pazar günü düzenlenecek törenle duyurulacak.

BAFTA adaylarının tamamına BAFTA'nın internet sitesi üzerinden ulaşılabiliyor. Öne çıkan adaylar ise şöyle sıralanıyor:

En İyi Film
Hamnet
Muhteşem Marty (Marty Supreme)
Savaş Üstüne Savaş (One Battle After Another)
Manevi Değer (Affeksjonsverdi)
Günahkarlar (Sinners)

En İyi Yönetmen
Yorgos Lanthimos (Bugonia)
Chloé Zhao (Hamnet)
Josh Safdie (Muhteşem Marty / Marty Supreme)
Paul Thomas Anderson (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Joachim Trier (Manevi Değer / Affeksjonsverdi)
Ryan Coogler (Günahkarlar / Sinners)

En İyi Kadın Oyuncu
Jessie Buckley (Hamnet)
Rose Byrne (Bacaklarım Olsaydı Seni Tekmelerdim / If I Had Legs I'd Kick You)
Kate Hudson (Kalpten Söylenen Bir Şarkı / Song Sung Blue)
Chase Infiniti (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Renate Reinsve (Manevi Değer / Affeksjonsverdi)
Emma Stone (Bugonia)

En İyi Erkek Oyuncu
Robert Aramayo (I Swear)
Timothée Chalamet (Muhteşem Marty / Marty Supreme)
Leonardo DiCaprio (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Ethan Hawke (Mavi Ay / Blue Moon)
Michael B. Jordan (Günahkarlar / Sinners)
Jesse Plemons (Bugonia)

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu
Odessa A'zion (Muhteşem Marty / Marty Supreme)
Inga Ibsdotter Lilleaas (Manevi Değer / Affeksjonsverdi)
Wunmi Mosaku (Günahkarlar / Sinners)
Carey Mulligan (The Ballad of Wallis Island)
Teyana Taylor (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Emily Watson (Hamnet)

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
Benicio Del Toro (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Jacob Elordi (Frankenstein)
Paul Mescal (Hamnet)
Peter Mullan (I Swear)
Sean Penn (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Stellan Skarsgård (Manevi Değer / Affeksjonsverdi)

En İyi Özgün Senaryo
Kirk Jones (I Swear)
Ronald Bronstein, Josh Safdie (Muhteşem Marty / Marty Supreme)
Kleber Mendonça Filho (Gizli Ajan / O Agente Secreto)
Eskil Vogt, Joachim Trier (Manevi Değer / Affeksjonsverdi)
Ryan Coogler (Günahkalar / Sinners)

En İyi Uyarlama Senaryo
Tom Basden, Tim Key (The Ballad of Wallis Island)
Will Tracy (Bugonia)
Chloe Zhao, Maggie O'Farrell (Hamnet)
Paul Thomas Anderson (Savaş Üstüne Savaş / One Battle After Another)
Harry Lighton (Pillion)

En İyi Britanya Filmi
28 Yıl Sonra / 28 Years Later
The Ballad of Wallis Island
Bridget Jones: Onun İçin Çıldırıyor (Bridget Jones: Mad About the Boy)
Geber Aşkım (Die My Love)
H is for Hawk
Hamnet
I Swear
Mr Burton
Pillion
Steve

İngilizce Olmayan Bir Dilde En İyi Film
Görünmez Kaza (Yek tasadef sadeh)
Gizli Ajan (O Agente Secreto)
Manevi Değer (Affeksjonsverdi)
Sırat (Sirât)
Hind Rajab'ın Sesi (Sawt Hind Rajab)

En İyi Belgesel
2000 Meters To Andriivka
Apocalypse In The Tropics
Cover-Up
Mr Nobody Against Putin
Mükemmel Komşu (The Perfect Neighbor)

En İyi Animasyon
Elio
Little Amelie
Zootropolis 2

En İyi İlk Film
The Ceremony
Babamın Gölgesi (My Father's Shadow)
Pillion
A Want in Her
Wasteman

Independent Türkçe, Daily Mail, Hollywood Reporter



NASA teleskobu, Neptün'ün tuhaf uydusunun geçmişini aydınlattı

Neptün'ün Kuiper Kuşağı'ndan yakaladığı bir uydusu, eski uydu sistemini yıkıp geçmiş (NASA)
Neptün'ün Kuiper Kuşağı'ndan yakaladığı bir uydusu, eski uydu sistemini yıkıp geçmiş (NASA)
TT

NASA teleskobu, Neptün'ün tuhaf uydusunun geçmişini aydınlattı

Neptün'ün Kuiper Kuşağı'ndan yakaladığı bir uydusu, eski uydu sistemini yıkıp geçmiş (NASA)
Neptün'ün Kuiper Kuşağı'ndan yakaladığı bir uydusu, eski uydu sistemini yıkıp geçmiş (NASA)

NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, Neptün'ün en büyük uydularından Nereid'in kökenine ışık tuttu. Bilim insanları uydunun, yaklaşık 4 milyar yıl önceki bir çarpışmadan sapasağlam çıkmayı başaran tek cisim olabileceğini tespit etti.

Güneş Sistemi'nin en uzak gezegeni Neptün, yörüngesindeki sıradışı uydularla dikkat çekiyor. En büyük uydusu Triton, gezegenin tersi yöne dönerken Nereid ise tuhaf yörüngesiyle öne çıkıyor.

Gezegenin en büyük üçüncü uydusu Nereid, Güneş Sistemi'ndeki en eliptik yörüngelerden birine sahip. Neptün'den epey uzakta dolaşsa da dev gezegenlerin çevresindeki diğer düzensiz uydularla kıyaslandığında ana gezegenine görece yakın sayılıyor.

Eğik, eliptik, uzak ya da ters yönlü yörüngelere sahip düzensiz uyduların, Güneş'in etrafında kendi başlarına dönerken bir gezegen tarafından yakalandığı düşünülüyor.

Hem Triton'un hem de Nereid'in bu şekilde Kuiper Kuşağı'ndan çekilip Neptün'ün uyduları arasına katıldığı tahmin ediliyordu. 

Ancak Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nden (Caltech) lisansüstü öğrencisi Matthew Belyakov, Nereid'in düzensiz uydular arasında bile istisna teşkil ettiğini söylüyor:

Çapı, kendisinden sonraki en büyük uydudan (Satürn'ün etrafındaki Phoebe) iki kat daha büyük ve diğer birçok düzensiz uyduya kıyasla ana gezegeninden o kadar da uzak değil.

Bu nedenle bilim insanları, keşfedildiği 1949'dan beri bu uydunun kökeniyle ilgili kesin bir karara varamıyordu.

Belyakov ve ekip arkadaşları yeni çalışmalarında NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu'nu (JWST) kullanarak bu gizemi aydınlatmaya çalıştı.

JWST'nin kızılötesi kameraları sayesinde uydunun bileşimi hakkında bilgi edinerek bunu, Kuiper Kuşağı'ndaki diğer cisimlerle karşılaştırdılar.

derfg
Yaklaşık 338 kilometre çapa sahip Nereid, 1989'da Voyager 2 tarafından görüntülenmişti (NASA)

Bulguları hakemli dergi Science Advances'ta dün (20 Mayıs) yayımlanan çalışmaya göre Nereid'in yapısı, Kuiper Kuşağı'ndaki cisimlerden epey farklı.

Neptün uydusunun bu cisimlere kıyasla çok daha fazla su buzu içerdiği, ayrıca daha parlak, daha yansıtıcı ve daha mavi olduğu görüldü. Ayrıca uçucu organik maddeler Kuiper Kuşağı'ndaki cisimlerde yaygınken, Nereid'de bulunamadı.

Bilim insanları bu nedenle Nereid'in dışarıdan gelmek yerine her zaman Neptün'ün yörüngesinde döndüğünü düşünüyor.

Araştırmaya göre Triton'un Neptün tarafından yakalanması, sistemdeki diğer uyduların yörüngelerini bozarak pek çoğunun çarpışıp parçalanmasına yol açarken, bu olaydan tek parça kurtulmayı başaran tek cisim Nereid olabilir.

Çalışmada yürütülen simülasyonlarda Triton olayının ardından bir veya daha fazla uydunun hayatta kalma olasılığı yaklaşık yüzde 25 çıktı. Araştırmacılar bu oranın, Nereid'in dışarıdan gelen bir cisim olma ihtimalinden daha yüksek olduğunu söylüyor.

Belyakov, "Bence bu süreçten sağlam çıkan tek cisim Nereid" diyerek ekliyor:

Sağ çıkan diğer cisimler Neptün'ün en içteki uyduları ancak Voyager'dan elde ettiğimiz görüntülere bakılırsa bütünlükleri bozulmuş ve dağılmış moloz yığınları gibi görünüyorlar. Yani bunlar ilk sistemden kalan cisimler ancak bütünlüklerini kaybetmişler.

Bilim insanları yaklaşık 4,5 milyar yaşındaki Güneş Sistemi'nin ilk 100-200 milyon yılında yaşandığını düşündükleri bu olayın, Nereid'i bugünkü yörüngesine soktuğunu savunuyor. Hatta Triton'u da yavaşlatarak gezegene yaklaşmasını sağlamış olabilir.

Belyakov, Nereid'in yeni köken öyküsü hakkında, "Bence insanlar zaten bunun doğru olmasını istiyordu" diyor: 

Artık Nereid'in bileşimi hakkında, Neptün sisteminin oluşumunu gerçekten anlamamızı sağlayacak daha fazla veri toplayabiliriz. Ayrıca Nereid'i Neptün sisteminde oluşmuş yerli bir uydu olarak ele alırsak, belki de bu bize buz devlerinin etrafında uyduların nasıl oluştuğu hakkında çok şey anlatabilir.

Independent Türkçe, CNN, Space.com, Caltech, Science Advances


İneklerin tanıdık yüzleri ayırt edebildiği bulundu

Son çalışmalar, ineklerin sanılandan daha zeki canlılar olabileceğine işaret ediyor (Temsili/Unsplash)
Son çalışmalar, ineklerin sanılandan daha zeki canlılar olabileceğine işaret ediyor (Temsili/Unsplash)
TT

İneklerin tanıdık yüzleri ayırt edebildiği bulundu

Son çalışmalar, ineklerin sanılandan daha zeki canlılar olabileceğine işaret ediyor (Temsili/Unsplash)
Son çalışmalar, ineklerin sanılandan daha zeki canlılar olabileceğine işaret ediyor (Temsili/Unsplash)

İneklerin tanıdık ve yabancı yüzleri ayırt edebildiği, ayrıca tanıdıkları bir kişinin yüzünü sesiyle eşleştirebildiği bulundu.

Binlerce yıl önce evcilleştirilen inekler çok uzun zamandır insanlarla yakın temas halinde yaşıyor. Güçlü sosyal bağlar kurdukları bilinse de ineklerin bilişsel becerileri üzerine yapılan çalışmalar hâlâ sınırlı. 

Önceki aylarda bir ineğin alet kullandığı ilk kez kaydedilirken, bu davranış, hayvanlarda bilişsel kapasitenin önemli göstergelerinden biri sayılıyor.

Fransa Ulusal Tarım Araştırma Enstitüsü'nden bir grup araştırmacı, evcilleştirilmiş ineklerin tanıdık insan yüzlerini ayırt edip edemediğini anlamak üzere küçük bir çalışma yürüttü.

Bilim insanları Prim'Holstein cinsi 32 ineğe, tanıdık ve yabancı erkek yüzlerini içeren videoları seslerini kapatarak izletti ve hayvanların görüntülere ne kadar süre baktığını inceledi.

Ardından aynı videoları, tanıdık ve yabancı kişilerin sesleriyle birlikte izlettiler ve ineklerin tanıdıkları kişinin sesini yüzüyle eşleştirip eşleştiremediğini incelediler.

Bulguları hakemli dergi PLOS One'da dün (20 Mayıs) yayımlanan çalışmaya göre inekler tanımadıkları yüzlere daha uzun süre baktı. Araştırmacılar bunun, hayvanların tanıdık ve yabancı yüzleri ayırt etmesinden kaynaklandığını söylüyor.

Videolar sesli izlendiğinde ise yüz ve ses eşleştiğinde ineklerin videoya daha uzun süre baktığı görüldü. Bu, ineklerin tanıdıkları bir yüzü sesiyle eşleştirebildiği anlamına geliyor.

Araştırmacılar makalede şu ifadeleri kullanıyor: 

Sonuçlarımız, ineklerin birden fazla duyusal ipucunu bir araya getirebildiğini gösterirken, bu durum daha yüksek düzeyde bir bilişsel işlemeyi yansıtıyor.

Çalışmada insanlar yerine başka ineklerin görüntüleri gösterildiğinde, hayvanlar bu sefer tanıdıklarına daha uzun süre baktı. Bilim insanları benzer bir gözlemin köpeklerde de yapıldığını belirtiyor.

Ekip, evcilleştirilen hayvanların insan yüzlerini tanıyabildiğini gösteren kanıtların giderek arttığına ancak ineklerde bu alanda yeterince çalışma yapılmadığına değiniyor.

Hayvanların sosyal-bilişsel becerilerinin daha iyi öğrenilmesi, onların dünyasını daha iyi anlamaya ve yaşam standartlarını iyileştirmeye katkı sağlayabilir.

Daha sonraki çalışmalarda ineklerin gerçek insanlarla etkileşimlerini incelemek, onların duyusal ve bilişsel becerilerine daha fazla ışık tutabilir.

Independent Türkçe, Popular Science, Times, PLOS One


Game of Thrones'un Jon Snow'u tartışmalı finalle ilgili ne dedi?

HBO'nun fantastik dramasıyla şöhrete kavuşan Kit Harington, 2021 yapımı Eternals'taki Dane Whitman rolüyle Marvel Sinematik Evreni'ne adımını atmıştı (HBO)
HBO'nun fantastik dramasıyla şöhrete kavuşan Kit Harington, 2021 yapımı Eternals'taki Dane Whitman rolüyle Marvel Sinematik Evreni'ne adımını atmıştı (HBO)
TT

Game of Thrones'un Jon Snow'u tartışmalı finalle ilgili ne dedi?

HBO'nun fantastik dramasıyla şöhrete kavuşan Kit Harington, 2021 yapımı Eternals'taki Dane Whitman rolüyle Marvel Sinematik Evreni'ne adımını atmıştı (HBO)
HBO'nun fantastik dramasıyla şöhrete kavuşan Kit Harington, 2021 yapımı Eternals'taki Dane Whitman rolüyle Marvel Sinematik Evreni'ne adımını atmıştı (HBO)

Game of Thrones'un sona ermesinin üzerinden 7 yıl geçse de final sezonuna yönelik tartışmalar dinmiş değil. Dizinin yıldızı Kit Harington, yıllardır süren eleştirilere dair konuştu.

Final sezonunun aceleye getirilmiş olması ve karakterlerin davranışlarının yeterince temellendirilememesi gibi eleştirilere rağmen, Jon Snow'u canlandıran Harington, dizinin finalini hâlâ savunma ihtiyacı hissettiğini söyledi.

Geçen hafta sonu Michigan'daki Motor City Comic Con panelinde konuşan Harington, final sezonuna yönelik tepkileri değerlendirdi:

8. sezon meselesi... O sezonu hâlâ koruma içgüdüsüyle sahipleniyorum. Çünkü siz olan biteni dışarıdan gördünüz, bense işin mutfağındaydım. Bu işe ne kadar emek ve sevgi verildiğini, ne kadar zaman harcandığını; masanın etrafında nasıl uzun tartışmaların döndüğünü biliyorum.

Harington, dizinin yaratıcıları David Benioff ve D.B. Weiss'a desteğini ise şu sözlerle vurguladı:

Bu kısa bir süreç değil; son derece karmaşık, uzun ve incelikli bir iş. Bunu en iyi kotarabilecek kişiler, ilk 7 sezonu ortaya çıkaran, George R. R. Martin'in dünyasını ekrana taşıyan o ekipti. Hatalar yapılmış olabilir, kimileri beğenmiş kimileri beğenmemiştir. Yine de o dönemde doğru bildikleri şeyi yaptıklarından şüphem yok. Diziye ve o sezona karşı kendimi çok savunmacı hissediyorum ve sanırım hep böyle hissedeceğim.

Görkemli bir miras ve tartışmalı final

George R. R. Martin'in fantastik serisinden uyarlanan Game of Thrones, 2011-2019'da dünya çapında bir fenomene dönüşmüştü. Ancak Rotten Tomatoes'ta 7. sezon yüzde 93'lük beğeni oranına ulaşırken, final sezonu büyük hayal kırıklığı yaratarak yüzde 55'te kalmıştı.

Hayranlar sezonun sadece 6 bölüme sığdırılmaya çalışıldığını, karakterlerin yaşadığı dönüşümlerin yeterince işlenmediğini ve özellikle Daenerys Targaryen'in karanlığa savruluşunun fazla aceleye getirildiğini düşünüyordu.

Westeros evreninde yeni projeler

Game of Thrones sona erse de Westeros evreni yeni yapımlarla genişlemeyi sürdürüyor. Geçen ay Aegon's Quest adlı yan proje resmen duyurulmuştu. 

Jon Snow karakterini merkeze alan bir yan dizi de 2022'de gündeme gelmiş ancak Harington, yakın zamanda bu projenin şimdilik rafa kaldırıldığını doğrulamıştı.

House of the Dragon'ın üçüncü sezonu haziranda izleyiciyle buluşacak. A Knight of the Seven Kingdoms'ın ikinci sezon çekimleri ise devam ediyor.

Independent Türkçe, NME, GamesRadar