Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Tetteh, Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde yürütülen ‘yapılandırılmış diyalog’ komitelerinin çalışmaları hakkında, ‘meşruiyet mücadelesinin’ Temsilciler Meclisi (TM) ile Devlet Yüksek Konseyi (DYK) arasında yeniden arttığı bir dönemde, Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutanı Mareşal Halife Hafter’i bilgilendirdi.
Hafter, Tetteh ile beraberindeki heyeti dün Bingazi’deki LUO Genel Komutanlığı karargâhında kabul etti.
LUO Genel Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, Hafter’in UNSMIL’in çabalarına ve siyasi sürecin ilerletilerek cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasına yönelik girişimlerine destek verdiği belirtildi. Açıklamada ayrıca Tetteh’in, ‘yapılandırılmış diyalog’ komitelerinin, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerine götürecek bir yol haritası oluşturulması amacıyla yürüttüğü görüşmeler ve temaslara ilişkin Hafter’e bilgi sunduğu kaydedildi.
Hafter’in ofisi tarafından yapılan açıklamada, tarafların Libya’da kalıcı istikrarın sağlanmasına yönelik olarak UNSMIL’in adımlarını desteklemek amacıyla koordinasyon ve istişareyi sürdürme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Bu gelişmelerin gölgesinde Libya’da TM ile DYK arasındaki ‘meşruiyet mücadelesi’, egemen kurumların yönetimi konusunda yeni bir aşamaya girdi. DYK Başkanı Muhammed Takala, TM Başkanı Akile Salih’i ‘tek taraflı yasa ve kararlar çıkararak siyasi tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik tekrarlanan manevralar yapmakla’ suçladı.
Gerilim yalnızca yasalarla sınırlı kalmazken, Yüksek Seçim Komisyonu ve Yüksek Yargı Konseyi etrafındaki tartışmalarla daha da derinleşti. Bu süreçte, UNSMIL’e yönelik sert uyarılar yapılarak taraf tutmaktan kaçınması çağrısında bulunuldu.
Takala’nın Salih’e yönelttiği suçlamalar, pazar akşamı yaptığı televizyon açıklamalarında dile getirildi. Takala, Salih’in resmi görüşmeler öncesinde yasa veya kararlar yayımladığını, bunlar arasında anayasa mahkemesinin kurulmasına ilişkin bir yasanın da bulunduğunu söyledi. Daha önce Salih’ten, görüşmeler öncesinde herhangi bir yasa ya da karar almamasını talep ettiğini belirten Takala, bunun ‘siyasi süreci sekteye uğrattığını’ savundu.
DYK’nin, Yüksek Seçim Komisyonu’nun başkan ve yönetim kurulu üyelerini tek başına seçmesini savunan Takala, bu adımın, 2015 yılı sonunda Fas’ta imzalanan Suheyrat Anlaşması temelinde yapılan mutabakatlardan biri olan Ebu Zeyneka Anlaşması’nın uygulanması niteliği taşıdığını ifade etti.
Takala, “Komisyonda değişim hedefliyoruz; amacımız, yapısını yeniden oluşturarak geliştirmek ve gidişatını düzeltmektir. Gerçek bir düzeltme, gelecekte yapılacak hiçbir seçimin hukuki itiraza açık olmamasını sağlamalıdır” dedi. Takala ayrıca, hukuk uzmanlarından oluşan danışma komitesinin Yüksek Seçim Komisyonu Yönetim Kurulu’nun yeniden yapılandırılmasını tavsiye ettiğini, komite üyelerinin mevcut haliyle komisyonun bir seçim sürecini yönetemeyeceği kanaatinde olduğunu aktardı.
Takala, UNSMIL’in, danışma komitesinin görüşünü dikkate alıp bunu BM’ye ‘yol haritasının’ bir parçası olarak sunduğunu belirtti. Takala, TM Başkanı’nın Yüksek Seçim Komisyonu yönetim kurulunun değiştirilmesi konusundaki kararından, kendisine uygulanan baskı nedeniyle geri adım attığını ifade etti. Takala ayrıca, mevcut komisyonda görevde olan kurulun 2021 yılında seçimleri gerçekleştiremediği gerekçesiyle görevden alınması gerektiğini vurguladı.
UNSMIL’in Yüksek Seçim Komisyonu başkanının değiştirilmesiyle ilgili açıklamasını TM ile ‘bir tür flörtleşme’ olarak değerlendiren Takala, DYK’nin ‘yetkilerini aşmadığını ve siyasi anlaşmayla güvence altına alınanlar dışında hiçbir ayrıntıya müdahale etmediğini’ vurguladı.
Takala, DYK tarafından seçilen Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı Salah el-Kumeyşi’nin yakında Trablus’taki Yüksek Seçim Komisyonu merkezinden görevine başlayacağını açıkladı. Henüz kesin bir tarih belirtmedi.
Diğer yandan Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH), Başbakan Abdulhamid Dibeybe’nin Suudi Arabistan’ın Libya Büyükelçiliği Maslahatgüzarı’nı kabul ettiğini duyurdu. Görüşmede, iki ülke arasındaki iş birliğinin, ortak ilgi alanlarına ilişkin çeşitli konularda nasıl güçlendirilebileceği ele alındı.
Hükümetin dün yaptığı açıklamaya göre Dibeybe, aynı zamanda Savunma Bakanı sıfatıyla Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman’a bir mektup iletti. Mektup, iki ülke arasında iş birliği ve koordinasyon kanallarının geliştirilmesi ile siyasi ve güvenlik ilişkilerinin güçlendirilmesi çerçevesinde hazırlandı.
Hükümetten yapılan açıklamada, tarafların bölgesel ve uluslararası konularda iletişim ve koordinasyonu sürdürmenin önemini vurguladıkları; bu çabaların istikrarı güçlendirmeye ve Arap iş birliği girişimlerini desteklemeye hizmet edeceği ifade edildi.
