ABD istihbarat raporlarına aşina üç kaynak, bu raporların Başkan Donald Trump'ın İran'ın yakında ABD'yi vurabilecek bir füzeye sahip olacağı iddiasını desteklemediğini ve abartılı göründüğünü, bu durumun da Trump'ın Tahran'a olası bir saldırı için sunduğu bazı gerekçeleri şüpheye düşürdüğünü söyledi.
Trump, salı günü Kongre'ye yaptığı Birleşik Devletler Birliği konuşmasında, ABD'nin İran'a karşı saldırı olasılığına ilişkin gerekçeleri Amerikan kamuoyuna sunmaya başladı ve Tahran'ın "yakında ABD'ye ulaşabilecek füzeler üzerinde çalıştığını" söyledi.
İranlı kadınlar, devrimin yıldönümü kutlamaları kapsamında Azadi Meydanı'nda sergilenen "Hayber Şekan" füzelerinin yanında yürüyor (EPA)
Ancak iki kaynak, ABD Savunma İstihbarat Teşkilatı'nın gizliliği kaldırılan 2025 tarihli değerlendirmesinde herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti. Bu değerlendirmeye göre İran'ın mevcut uzay fırlatma araçlarından "askeri kapasiteye sahip kıtalararası balistik füze" geliştirmesi 2035 yılına kadar sürebilir.
Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, “Başkan Trump, ‘Amerika’ya ölüm’ diye bağıran İran’ın kıtalararası balistik füzeler şeklinde ciddi bir endişe kaynağı olduğunu vurgulamakta kesinlikle haklı” dedi.
Bir kaynak, İran’la yakın iş birliği içinde olan Çin veya Kuzey Kore’nin teknik yardım sağlaması durumunda bile, İran’ın “gerçekten operasyonel ve kıtalararası balistik füze seviyesinde bir şey” üretmesinin muhtemelen en az sekiz yıl süreceğini söyledi.
Hassas istihbarat bilgilerini görüştükleri için isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, İran'ın yakın gelecekte Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşabilecek bir füze geliştirdiğine dair herhangi bir ABD istihbarat değerlendirmesi görmediklerini, ancak haberdar olmadıkları yeni bir istihbarat raporu olasılığını da dışlamadıklarını söyledi.
Şarku’l Avsat’ın New York Times’ten aktardığına göre ABD istihbarat teşkilatları, İran'ın Amerika Birleşik Devletleri'ni vurabilecek füzelere sahip olmasının yıllar alabileceğine inananıyor.
Trump'ın İran'ın füze yetenekleriyle ilgili iddiası, ABD ve İran temsilcilerinin Tahran'ın nükleer programı konusunda müzakereler yürüttüğü ve bölgedeki büyük askeri yığılmalar arasında İran'ın olası Amerikan saldırılarına maruz kalmasını önleyecek atılımın henüz gerçekleşmediği bir dönemde geldi.
İran'ın Şiraz Güney füze üssünün yeniden inşa öncesi (sağda) ve sonrası (solda) halini gösteren uydu görüntüleri (Reuters)
ABD Başkanı, ABD'yi 1979'daki devrimden bu yana Tahran'a karşı en agresif adımları atmaya itmesinin nedenini yeterince açıklamadı.
Trump, salı günü yaptığı konuşmada, Tahran'ın silahlı gruplara verdiği desteği, protestocuları öldürmesini ve füze ve nükleer programlarını bölge ve Amerika Birleşik Devletleri için tehdit olarak gösterdi.
Herhangi bir kanıt sunmadan Trump, Tahran'ın, geçenh ayında üç önemli uranyum zenginleştirme tesisine düzenlenen ABD hava saldırılarında "imha ettiğini" iddia ettiği nükleer programı yeniden inşa etmeye başladığını öne sürdü.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü İran'ın balistik füze programına Trump'tan daha dolaylı bir dille değinerek, Tahran'ın "ABD anakarasına ulaşabilecek silahlar edinme yolunda" olduğunu söyledi.
İran nükleer silah edinme amacını reddediyor ve uranyum zenginleştirmesinin yalnızca sivil amaçlı olduğunu söylüyor.
India Today televizyonuna verdiği ve çarşamba günü yayınlanan röportajda İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın füze kapasitesini artırmak için çalıştığı iddialarını reddetti.
“Uzun menzilli füzeler geliştirmiyoruz. Menzili 2 bin kilometrenin altına indirdik. Küresel bir tehdit oluşturmak istemiyoruz. Bu füzelere yalnızca öz savunma amacıyla sahibiz. Füzelerimiz, caydırıcılık gücümüzü artırıyor” ifadelerini kullandı.
ABD istihbarat teşkilatları ve BM Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran'ın nükleer silah programını 2003 yılında durdurduğunu belirtiyor.
Ancak Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Tahran'ın son yıllarda, silah yapımında kullanılacak malzemeye yakın seviyelere kadar uranyum zenginleştirmeye devam ettiğini söyledi.
Trump, ocak ayında ülkeyi saran hükümet karşıtı protestolar sırasında tutuklananların idam edilmesi veya ABD ile nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varılamaması durumunda İran'a saldırmakla tehdit etti.
İsrail'in Demir Kubbe hava savunma sistemi, Tel Aviv üzerinde İran füzelerini engellemek için ateş açtı (AP)
Eski BM nükleer enerji müfettişi David Albright, İran'ın, Dünya atmosferini delerken oluşacak aşırı ısıya ve muazzam kuvvetlere dayanabilecek nükleer savaş başlıkları içeren kapsüllerle bir füzeyi yükleyebilecek seviyeden hâlâ çok uzak olduğunu söyledi.
Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü Başkanı Albright şunları belirtti: "İran, sahip olduğu uzay fırlatma araçları sayesinde çok uzun menzilli bir füze fırlatabilir... Bu program umut verici, ancak uygun bir yeniden giriş aracı geliştirmek için çok fazla çalışmaya ihtiyaç var."
Albright ve diğer uzmanlar, İsrail'in geçen yıl ve 2024'te düzenlediği hava saldırılarının, Tahran'ın sıvı ve katı yakıtlı balistik füzeler ürettiği önemli tesisleri ciddi şekilde hasara uğrattığını ifade etti.
