İran’ın komşu ülkeleri hedef alma konusundaki kafa karışıklığı

DMO, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın ‘özrünü’ görmezden gelip hedeflerin kapsamını genişletmekle tehdit ederken Trump: “Daha sert saldıracağız”

Tahran'ın batısındaki Mehrabad Uluslararası Havaalanı çevresinde yoğun bir şekilde yükselen alevler ve duman (Sosyal medya)
Tahran'ın batısındaki Mehrabad Uluslararası Havaalanı çevresinde yoğun bir şekilde yükselen alevler ve duman (Sosyal medya)
TT

İran’ın komşu ülkeleri hedef alma konusundaki kafa karışıklığı

Tahran'ın batısındaki Mehrabad Uluslararası Havaalanı çevresinde yoğun bir şekilde yükselen alevler ve duman (Sosyal medya)
Tahran'ın batısındaki Mehrabad Uluslararası Havaalanı çevresinde yoğun bir şekilde yükselen alevler ve duman (Sosyal medya)

ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattıkları savaş ikinci haftasına girerken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, saldırılar için komşu ülkelerden özür diledikten sonra, Tahran'ın iktidar kurumları arasında komşu ülkeleri hedef alma konusunda kafa karışıklığı yaşandığını gösteren belirtiler ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, komşu ülkelerin toprakları İran'a saldırı düzenlemek için kullanılmadığı sürece bu ülkelere yönelik saldırıları durduracağına söz verirken, askeri yetkililer hedeflerinin kapsamını genişletmeye dair tehditlerini sürdürdü. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, savaşın başlangıcında İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney ve bazı üst düzey komutanların öldürülmesinin ardından sahadaki kararların İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) tarafından alındığını kabul etti.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı’nın özrü, Tahran'da siyasi tartışmalara yol açtı. İran Yargı Erki Başkanı ve Geçici Liderlik Konseyi Üyesi Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, ‘bölgedeki bazı ülkelerin toprakları düşmanın hizmetine sunulduğu için şiddetli saldırıların devam etmesi’ konusunda kararlı bir tutum sergiledi.

Tüm bunlar olurken sahada gerilim daha da tırmandı ve İsrail'in Tahran ve ülkenin diğer şehirlerine yoğun saldırıları devam etti. İran ise İsrail ve bölgedeki üslere füzeler ve insansız hava araçları (İHA) ile karşılık verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ı ‘çok daha güçlü’ saldırılarla vurmakla tehdit ederken, Washington'ın ‘daha önce dikkate alınmayan alanları ve kişileri’ hedef almayı düşündüğünü söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın komşu ülkelerden özür dilemesinin saldırıların baskısı karşısındaki bir geri çekilmeyi yansıttığını söyleyen Trump, “Komşularından özür diledi, onlara teslim oldu ve onları hedef almayacağına söz verdi” diye ekledi.

Sahadaki gelişmelere gelince, İsrail, Tahran ve İsfahan'daki askeri alanları ve füze tesislerini hedef alan 80'den fazla savaş uçağının katıldığı bir hava saldırısı dalgası başlattı. Saldırı sırasında Mehrabad, Şiraz, İsfahan ve Hamadan havaalanlarında büyük çaplı patlamalar meydana geldi. Saldırılarda Tahran’daki petrol rafinerisinin bazı bölümleri de hedef alındı.

Buna karşın İran, İsrail'e füzeli saldırılar düzenlerken, DMO, İsrail’in Hayfa kentindeki rafinerinin hedef alındığı saldırılarda Fetih, İmad ve Hayber füzelerinin kullanıldığını duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD'yi ‘Keşm Adası'ndaki su arıtma tesisini hedef almakla’ suçlayarak bunun ‘ciddi sonuçları’ olacağı uyarısında bulundu.



Stockholm Enstitüsü: Avrupa, dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi

Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
TT

Stockholm Enstitüsü: Avrupa, dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi

Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)
Alman Hava Kuvvetlerine ait bir Eurofighter uçağı, Polonya sınırında devriye görevi yapmak üzere Norvenich Hava Üssü'ndeki piste doğru ilerliyor (DPA)

Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü'nün (SIPRI) bugün açıkladığı verilere göre, Rus tehdidine karşı hükümetlerin harekete geçmesi ve ABD'nin güvenlik taahhütlerine olan güvenin azalmasıyla birlikte Avrupa, son beş yılda dünyanın en büyük silah ithalatçısı haline geldi.

Avrupa'nın silah ithalatı, 2016 ve 2020 yıllarına kıyasla, 2021 ve 2025 yılları arasında üç kattan fazla arttı. Bu artışın nedeni, ülkenin Ukrayna'yı Rus işgalini püskürtmek için gerekli silahlarla donatmak ve yıllarca süren yetersiz yatırımdan sonra cephaneliğini güçlendirme ihtiyacı.

Enstitünün Silah Transferleri Programı Direktörü Matthew George, "Avrupa ülkelerine yönelik silah akışındaki keskin artış, küresel silah transferlerini yaklaşık yüzde 10 oranında artırdı" dedi.

Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre, Avrupa küresel silah ithalatının yüzde 33'ünü oluştururken, bu oran önceki beş yıllık dönemde yüzde 12 idi.

Yerli üretimi artırmalarına rağmen, Avrupa ülkeleri özellikle savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri olmak üzere Amerikan silah alımlarını artırmaya devam etti.

Ortadoğu

Ortadoğu ülkelerinin silah ithalatı yüzde 13 azaldı, ancak Suudi Arabistan ve Katar en büyük dört ithalatçı ülke arasında yer aldı. Enstitünün kıdemli araştırmacısı Peter Weizman, bu düşüşün esas olarak önceki dönemde Suudi Arabistan'dan gelen ve henüz dahil edilmemiş büyük siparişleri yansıttığını söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik son saldırılarından önce bile, bölgedeki ülkeler büyük miktarda yeni alım siparişi vermişti; ancak bu siparişlerin detayları henüz rakamlarla açıklanmadı.

Mevcut çatışmanın, özellikle füze ve hava savunma sistemleri olmak üzere, tedarikin artmasına yol açması muhtemeldir.

Weizman, "Öncelikle kullandıkları ekipmanları yenileriyle değiştirecekler, ancak mevcut duruma kıyasla kendilerini daha iyi korumak için daha fazla ekipman satın almayı da düşünecekler" dedi.

Tedarikçi tarafında ise Amerika Birleşik Devletleri, küresel silah ihracat pazarındaki payını %36'dan %42'ye çıkararak hakimiyetini daha da pekiştirdi. Fransa %9,8'lik küresel ihracat payıyla ikinci sırada yer alırken, Rusya'nın Ukrayna'yı 2022'de işgal etmesinin ardından payı %21'den %6,8'e düştü.

Avrupa'nın toplam ihracattaki payı yüzde 28 olup, bu oran Rusya'nın dört, Çin'in ise beş katıdır.


Mücteba Hameney babasının yerine İran'ın Yüksek Lideri oldu

Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
TT

Mücteba Hameney babasının yerine İran'ın Yüksek Lideri oldu

Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)
Tahran'da önceki gece hedef alınan bir petrol deposuna ait videodan (AFP)

Uzun bir bekleyişin ardından, İran Uzmanlar Meclisi dün akşam geç saatlerde, babası Ali Hamaney'in Tahran'daki karargahına düzenlenen İsrail-Amerikan saldırısında öldürülmesinden dokuz gün sonra, Mücteba Hameney'in İran'ın yeni Yüksek Lideri olarak seçildiğini duyurdu. Bu sırada ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail ordusu da onu hedef alacaklarına dair söz verdi.

88 üyeli konsey yaptığı açıklamada, "Olağanüstü oturumda, Uzmanlar Meclisi temsilcilerinin kesin oylarıyla Mücteba Hameney, 1979'da kuruluşundan bu yana İslam Cumhuriyeti'nin üçüncü Yüksek Lideri olarak atandı" ifadelerini kullandı. Dün dokuzuncu gününde çeşitli cephelerde savaşın şiddetlenmesiyle birlikte, Uzmanlar Meclisi içinde Mücteba'nın babasının yerine geçeceği yönünde artan işaretler ortaya çıkmıştı.

Trump, müzakerelerle ilgilenmediğini ve İran'ın etkisiz bir liderlik veya ordu bırakılmadan parçalanması olasılığını da göz ardı etmediğini söyledi. "Bir noktada, 'Teslim oluyoruz' diyecek kimse kalacağını sanmıyorum" diye belirtti. Ayrıca "sürprizler" içeren "yapılandırılmış bir plan"dan da bahsetti.

Bu arada, İsrail ordusu Hamaney'in halefini ve onun seçiminde yer alan herkesi hedef alacağına dair söz verdi.

Uzmanlar Meclisi üyesi Askar Dirbaz daha önce üyelerin çoğunluğunun Mücteba Hameney'i seçme konusunda anlaştığını açıklamıştı. Meclis üyesi Rahim Tavakol ise halefin yakında açıklanacağını belirtmişti. Meclis üyesi Ahmed Alamolhoda da Yüksek Liderin seçiminin zaten yapıldığını ve resmi açıklamanın artık Meclis Genel Sekreterliğinin elinde olduğunu vurgulamıştı.

Yakıt depoları ve petrol depolama tesislerinin vurulmasının ardından Tahran semalarını kalın siyah duman kapladı ve yangının alevleri saatlerce devam etti. Yetkililer, dört depo ve bir petrol ürünleri lojistik merkezinin hedef alındığını ve dört kişinin öldüğünü bildirdi. İsrail ordusu, İran içinde 3 bin 400'den fazla hedefi vurduğunu, bunların arasında İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun uzay ajansının karargahı, mühimmat depoları ve askeri komplekslerin de bulunduğunu açıkladı. Ayrıca İsfahan havaalanındaki F-14 savaş uçaklarını ve hava savunma ve gözetleme sistemlerini hedef aldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları (DMO) ise insansız hava aracı operasyonlarını yüzde 20 artırma ve süper ağır stratejik füzelerin kullanımını iki katına çıkarma sözü verdi. DMO, en az 6 ay boyunca yüksek yoğunluklu bir savaş yürütme kabiliyetine sahip olduğunu ifade etti.


New York Polis Departmanı: Bomba, Müslüman karşıtı protestoyu hedef aldı

Belediye başkanlığı binası yakınlarındaki güvenlik kordonuyla çevrilmiş alanda polis memurları (EPA)
Belediye başkanlığı binası yakınlarındaki güvenlik kordonuyla çevrilmiş alanda polis memurları (EPA)
TT

New York Polis Departmanı: Bomba, Müslüman karşıtı protestoyu hedef aldı

Belediye başkanlığı binası yakınlarındaki güvenlik kordonuyla çevrilmiş alanda polis memurları (EPA)
Belediye başkanlığı binası yakınlarındaki güvenlik kordonuyla çevrilmiş alanda polis memurları (EPA)

New York polisi dün yaptığı açıklamada, Belediye Başkanlığı binası önünde düzenlenen Müslüman karşıtı gösterinin yakınında atılan yanıcı maddenin, "ciddi yaralanmalara veya ölümlere neden olabilecek" ev yapımı bir patlayıcı olduğunu duyurdu.

NYPD'nin açıklamasında, "NYPD Patlayıcılar Ekibi, dünkü gösteride yakılan ve atılan cihaz üzerinde ön analiz yaptı ve bunun sahte veya duman bombası olmadığını belirledi. Aslında, ev yapımı bir patlayıcı cihazdı" denildi.

New York'un terörle mücadele birimi, cumartesi günü bir protesto gösterisinin yakınında bir adamın yanıcı maddeler atmasının ardından soruşturma başlattı.

New York Polis Komiseri Jessica Tisch, cihazların çivi, vida ve fitil içerdiğini açıkladı.

FBI'ın New York şubesi, terörle mücadele biriminin NYPD ile birlikte olayı soruşturduğunu belirtti.

Polis dün, Molotof kokteylinin atıldığı yere yakın bir araçta arama yaparken "şüpheli bir cihaz" buldu.

Tisch'in verdiği bilgiye göre ana şüpheli 18 yaşındaki Amir Balat, bir suç ortağı ve olaya karışmakla suçlanan dört kişi daha gözaltına alındı. Tisch, şu anda olayın Ortadoğu'daki savaşla bağlantılı olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmadığını belirtti.

Aşırı sağcı ve Müslüman karşıtı görüşleriyle tanınan etkili isim Jake Lang, 1 Ocak'ta göreve başlayan Müslüman Belediye Başkanı Zahran Mamdani'nin ofisi önünde, "İslamlaşma" olarak adlandırdığı duruma karşı protesto gösterisi düzenlenmesi ve New York'ta halka açık Müslüman namazlarının durdurulması talebiyle çağrıda bulundu.

Tisch, polisin açıklamasına göre gösteriye 20 kişinin katıldığını, karşı gösteride ise 125 kişinin olduğunu belirterek, belediye başkanının gösteri sırasında konutunda olmadığına inanıldığını kaydetti.

Protestoculara karşı olan genç bir adam, başka bir aktivistten bantla sarılmış ve duman çıkaran bir cihaz aldı ve güvenlik bariyerini geçmeden önce iki polis memurunun yakınına fırlattı.

Genç adam daha önce de Lang dahil olmak üzere protestocuların yakınına benzer bir cihaz fırlatmıştı.