İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, bölgedeki gerilimin artmasına dair uyarıların yükseldiği bir dönemde, ülkesinin Suudi Arabistan’ın yanında durduğunu açıkladı. Albares, İran’ın Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer ülkelere yönelik saldırılarını ‘haksız’ olarak nitelendirdi.
Albares, Avrupa’daki bazı ülkelerle koordineli şekilde Ortadoğu ülkeleriyle yürütülen hızlı diplomatik girişimleri anlatarak, amacın gerilimin artmasını önlemek, diyaloğu ve diplomasiyi öne çıkarmak ve ABD-İsrail-İran eksenindeki olası çatışmaları sona erdirmek olduğunu söyledi.
Albares, “İspanya, İran saldırılarını açık ve net biçimde kınadı. İran Büyükelçisi’ni çağırarak şiddeti kesin bir dille reddettiğimizi ilettik ve bu saldırıların derhal durdurulmasını talep ettik” ifadelerini kullandı. Albares, ülkesinin Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle tam dayanışma içinde olduğunu vurgulayarak, saldırıları ‘tamamen haksız’ olarak nitelendirdi.
Albares, Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın birkaç gün önce İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile telefonda görüştüğünü belirterek, Madrid’in Suudi Arabistan’a yönelik haksız saldırılar karşısında desteğini ve dayanışmasını ifade ettiğini söyledi. Albares, İspanya’nın tutumunun güç siyasetine değil, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) ilkelerine dayandığını kaydetti.
Görüşmenin, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Umman, Lübnan, Irak, Ürdün, Türkiye ve Mısır’ı kapsayan daha geniş bir diplomatik girişimin parçası olduğunu ifade eden Albares, “Bölgedeki ortaklarımız bu zor dönemde İspanya’ya güvenebilir” dedi.
Albares, İspanya’nın İran saldırısına uğrayan ülkelere açık dayanışma mesajları ilettiğini, toprak bütünlüğü ve istikrarlarını desteklediğini belirterek, bu mesajların Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Umman, Katar, Ürdün, Türkiye, Mısır, Özbekistan ve Azerbaycan’ı kapsadığını aktardı.
Gerginliği azaltma ve müzakere etme... Acil bir gereklilik
İspanya Dışişleri Bakanı, İspanya’nın açık bir şekilde gerilimin azaltılmasını, müzakere masasına dönüşü ve uluslararası hukuka saygıyı savunduğunu vurguladı. Bakan, “Ortadoğu’da ülkeler arası ilişkilerde savaşın bir araç ya da güç dengesi oluşturma mekanizması haline gelmesini kabul edemeyiz. Şiddet ne barış ne istikrar ne de demokrasi getirir; yalnızca kaosu artırır” ifadelerini kullandı.
Bakan Albares, İspanya’nın duruşunun, barış ve dayanışma değerlerine dayandığını ve bu değerlerin İspanyol toplumu ile Avrupa’nın büyük çoğunluğu tarafından paylaşıldığını belirtti. Albares, ülkesinin kararlarını Avrupa Birliği (AB) ilkeleri, BM Şartı ve uluslararası hukuka uygun şekilde aldığını söyledi.
Albares, mevcut çatışmanın etkilerinin Ortadoğu dışına da taşındığını, Türkiye’ye füzelerin fırlatıldığını ve Kıbrıs’ta güvenlik sorunlarına yol açtığını ifade ederek, gerilimin devam etmesinin çatışmanın alanını genişleteceği ve bölgesel istikrara yönelik riskleri artıracağı uyarısında bulundu.
Bakan, “Bu konuda bölge ortaklarımız, AB ve BM ile iletişim halindeyiz. Bölge ve dünya açısından öngörülemeyen sonuçlar doğuracak bir askeri tırmanışla karşı karşıyayız. Bu nedenle İspanya, savaşı kesin bir dille reddediyor ve gerilimin azaltılması ile müzakereye dönülmesini talep ediyor” dedi.
Albares, çatışmanın uluslararası ticaret ve enerji üretimi üzerinde de etkisi olduğunu, savaşın genişlemesinin küresel ekonomi üzerinde doğrudan etkiler bırakacağını belirterek, gerilimin azaltılması için kolektif çaba çağrısı yaptı.
Bakan, “Füzeler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) savaşa dahil olmayan Ortadoğu ülkelerine saldıran bir rejimle karşı karşıyayız. Bu durum çatışmanın bölge dışına taşınma riskini artırıyor” dedi.
Özellikle Körfez ülkelerine yönelik saldırılar konusunda Albares, bu saldırıların çatışmanın beklenmedik etkilerini ortaya çıkardığını ve Ortadoğu’nun, özellikle hedef alınan Körfez ülkelerinin güvenliği ile istikrarı açısından durumu son derece tehlikeli hale getirdiğini kaydetti.
Ön cephedeki ülkeler
İspanya Dışişleri Bakanı Albares, bazı bölge ülkelerindeki durumlara da değindi. Albares, Lübnan’da artan can kayıpları, sağlık sisteminin çökmesi, bir milyondan fazla kişinin yerinden edilmesi ve altyapının geniş çapta tahrip edilmesiyle ülkenin trajik bir durumla karşı karşıya olduğunu belirtti. Bakan, “Lübnan halkının yaşamı gözler önünde yok oluyor” dedi.
Albares, Hizbullah saldırılarını kınadıklarını ifade ederken, İsrail’in de saldırgan tutumuyla gerilimi artırdığını ve şu anda kara operasyonu yürüttüğünü vurguladı. Bakan, “Bu, büyük acılar yaşamış bir ülke için ciddi bir hata” ifadesini kullandı. Ayrıca, İspanya’nın önemli katkı sağladığı BM Lübnan Geçici Görev Gücü’ne (UNIFIL) yönelik saldırıların da göz ardı edilemeyeceğini belirtti.
Bakan, Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki gerilimin sürmesinden duyduğu endişeyi dile getirerek, net bir çözüm vizyonunun olmaması, insani yardımların erişiminin kısıtlanması, yerleşimci şiddetinin artışı ve Batı Şeria’daki yerleşim genişlemeleri ile Gazze’de ikinci aşama barış planının bulunmamasının durumu daha da karmaşık hale getirdiğini kaydetti.
Öngörülemeyen tehlikeli bir durum
Albares, mevcut gerilimin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini ve enerji altyapısını tehdit ettiğini belirterek, bunun küresel enerji güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Albares, “Çok tehlikeli bir durumla karşı karşıyayız. Öngörülemez bir çatışma söz konusu ve etkileri dünyanın dört bir yanında hissediliyor” dedi.
Bakan, İspanya’nın Körfez ülkelerinin savaşın etkilerine dair endişelerini anladığını vurguladı. İran tarafından gerçekleştirilen füze ve İHA saldırılarının İspanya tarafından sert şekilde kınandığını, bu saldırıların durumu daha karmaşık hale getirdiğini ve riskleri artırdığını ifade etti.
Albares, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun enerji güvenliği ve uluslararası ticaret üzerindeki doğrudan etkileri nedeniyle ciddi kaygı yarattığını belirterek, gerilimin kontrol altına alınmaması halinde savaşın etkilerinin daha da artacağını söyledi.
Bakan, çatışmanın insani boyutlarının, özellikle can kayıpları ve yerinden edilmelerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Yerinden edilmelerin Avrupa üzerinde de doğrudan sonuçları olabileceğini belirten Albares, dayanışmaya dayalı bir çözüm bulunmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
Albares, “Bu kriz ortamında uzun vadeyi düşünmek zor. Ancak şu anda yaşananların bölge halkının barış umutları, gelecek beklentileri, çocuklarının geleceği ve bizim çocuklarımızın geleceği üzerinde etkisi olacak. Bu nedenle hızlı bir şekilde diyalog yolları bulunmalı ve durum sakinleştirilmeli” şeklinde konuştu.
Ortak tutum
İspanya Dışişleri Bakanı Albares, savaşın genişleme olasılığına ilişkin olarak, uluslararası toplumun tutumunun birleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, çözümün gerilimin azaltılması, diplomasi ve müzakerelere dönmekte yattığını belirtti.
Albares, İspanya’nın savaşın herhangi bir aşamasına katılıp katılmayacağı sorusuna yanıt olarak şöyle dedi: “İspanya’nın tutumu net: Çatışmanın şiddetini azaltmak için yoğun çaba göstermeliyiz. Mevcut çatışmayı derinleştirecek veya savaşı tırmandıracak her eylem yalnızca acıyı artırır.”
Mevcut durumun daha geniş bir savaşa dönüşme ihtimali ve kontrolünün zorluğu konusunda ise Albares, “İsrail’in eylemlerinin ve İran’ın yanıtlarının sonuçları öngörülemez… Tırmanışın nereye varacağını ve nihai etkilerini belirlemek oldukça güç” ifadelerini kullandı.
Bakan, İspanya’nın uluslararası çabaları desteklemeye devam edeceğini ve BM’nin rolünü güçlendireceğini belirterek, bölge ve dünya güvenliğini koruyacak şekilde hızlı bir diyalog ve sakinleştirme süreci bulunması gerektiğini vurguladı.
Tahran'da bir savaş kurbanının cenazesinde yas tutan İranlılar (EPA)