Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'ın İran savaşında yürüttüğü diplomatik faaliyetler mercek altında.
Guardian'ın analizinde, birçok açıdan farklı bu ülkelerin "Ortadoğu'da yeni bir dörtlü blok" oluşturduğu ifade ediliyor.
Ülkelerin hem ateşkes sağlanması hem de bölgede İran'la İsrail'in nüfuzunun sınırlandırılması için çalıştığı yazılıyor.
Blokun başarısına en fazla yatırım yapan üyenin Türkiye olduğu belirtiliyor. Ankara yönetiminin, İran'ın balistik füze programı ve Ortadoğu'daki Şii örgütlere desteğiyle ilgili görüşmelerin sadece ABD'yle değil tüm bölge ülkeleriyle yürütülmesini istediği hatırlatılıyor.
Diğer yandan Suudi Arabistan'ın, İran rejimini zayıflatmadan savaşı sonlandırmaması için Washington'a baskı yaptığı iddiaları da anımsatılıyor.
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'ndan Yasmine Farouk şunları söylüyor:
Körfez ülkeleri için tüm seçenekler maliyetli. İran'ın kendilerine yönelik saldırılarının ve Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının bedelini ödemesini istiyorlar. Öte yandan ABD'nin kaos yaratıp sonra çekilmek yerine 'işi sonuna kadar götürüp götürmeyeceğini' bilemiyorlar; bu da Suudi Arabistan'ın görmek istemediği bir durum.
İsrail gazetesi Jerusalem Post, dörtlü ittifakın İsrail'in bölgedeki nüfuzunu olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle 7 Ekim 2023'teki Gazze savaşının ardından sözkonusu ülkeler arasındaki ilişkilerin güçlenmeye başladığı belirtilirken, hepsinin ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu Barış Kurulu'na üye olduğu da hatırlatılıyor.
Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'ın yürüttüğü çalışmaların bölgede İran, İsrail ve hatta Hindistan'ın nüfuzunu sınırlamayı hedeflediği öne sürülüyor.
Analize göre 4 ülkenin de elinde önemli stratejik kozlar var. Pakistan nükleer silahlara sahip, Suudi Arabistan da dünyanın en büyük üçüncü petrol tedarikçisi. Türkiye, "gelişmiş bir ekonomiye ve ileri düzey savunma sanayisine sahip bir NATO üyesi" diye nitelenirken, Mısır'ın da Süveyş Kanalı'nı kontrol ettiği vurgulanıyor.
Diğer yandan Suudi Arabistan'ın İran saldırılarına kısıtlı karşılıklar verdiği, Mısır'ın da bölgedeki nüfuzunu yıllar içinde kaybettiği, bu nedenle Türkiye'nin "Müslümanların liderliğini yapmak için başlıca aday haline geldiği" yazılıyor.
Hint medya kuruluşu Times of India'nın analizinde, dörtlü ittifak "İslami NATO" diye niteleniyor.
Suudi Arabistan'la Pakistan, İsrail'in Katar'a saldırmasının ardından Eylül 2025'te savunma paktı imzalamıştı. Haberde, Türkiye'nin de bu anlaşmaya katılabileceğine dair iddiaların ortaya çıktığı anımsatılıyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin amacının "daha kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformu kurulması" olduğunu söylemiş, bazı görüşmelerin yapıldığını doğrulamıştı.
İngilizce yayın yapan Suudi Arabistan gazetesi Arab News'daki analizde de "Riyad ve İslamabad'ın bölgeye dayatılan savaşa karşı barış getirmeye çalıştığı" yorumu yapılıyor:
Derin bir güvensizliğin damgasını vurduğu bir çatışmada, ortak bir platformun ortaya çıkması stratejik açıdan önemlidir.
"Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Toplantısı", Pakistan'ın başkenti İslamabad'da pazar günü düzenlenmişti. Toplantıda Hakan Fidan, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati bir araya gelmişti.
Indepenent Türkçe, Guardian, Jerusalem Post, Arab News, Times of India
