Ukrayna'ya yapılan yardımların dondurulmasına rağmen küresel askeri harcamalar arttı

Geçtiğimiz ocak ayında Ortadoğu'daki bir üsten havalanan ABD Hava Kuvvetleri F-15E Strike Eagle savaş uçağı (ABD Ordusu)
Geçtiğimiz ocak ayında Ortadoğu'daki bir üsten havalanan ABD Hava Kuvvetleri F-15E Strike Eagle savaş uçağı (ABD Ordusu)
TT

Ukrayna'ya yapılan yardımların dondurulmasına rağmen küresel askeri harcamalar arttı

Geçtiğimiz ocak ayında Ortadoğu'daki bir üsten havalanan ABD Hava Kuvvetleri F-15E Strike Eagle savaş uçağı (ABD Ordusu)
Geçtiğimiz ocak ayında Ortadoğu'daki bir üsten havalanan ABD Hava Kuvvetleri F-15E Strike Eagle savaş uçağı (ABD Ordusu)

Bir düşünce kuruluşunun yayımladığı rapora göre, küresel askeri harcamalar 2025 yılında yüzde 2,9 artış gösterdi. ABD’de harcamalar yüzde 7,5 azalırken, Başkan Donald Trump’ın Ukrayna’ya yeni askeri mali yardım sağlamayı durdurmasının bu düşüşte etkili olduğu belirtildi.

Stockholm International Peace Research Institute verilerine göre, küresel askeri harcamalar 2025’te 2,89 trilyon dolara ulaşarak üst üste 11’inci yıl artış kaydetti. Bu rakam, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,5’ine denk gelirken, 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye işaret ediyor.

Enstitü raporunda, “Mevcut krizler ve birçok ülkenin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu artışın 2026 ve sonrasında da sürmesi muhtemel” değerlendirmesinde bulunuldu. Küresel askeri harcamaların yüzde 51’ine denk gelen 1,48 trilyon dolarlık kısmının ise ABD, Çin ve Rusya tarafından gerçekleştirildiği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre ABD’nin askeri harcamaları 2025 yılında 954 milyar dolara geriledi, bunun başlıca nedenini Ukrayna’ya yeni askeri mali yardım paketlerinin onaylanmaması oluşturdu.

Önceki üç yılda ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı toplam askeri finansmanın 127 milyar dolar olduğu belirtilirken, raporda ABD’deki düşüşün geçici olabileceği vurgulandı. Nitekim ABD Kongresi’nin 2026 yılı için onayladığı askeri harcama bütçesinin 1 trilyon doların üzerine çıktığı, 2027’de ise 1,5 trilyon dolara ulaşabileceği ifade edildi.

Küresel artışın başlıca nedeni olarak Avrupa’daki yüzde 14’lük yükseliş gösterilirken, bölgedeki toplam harcamaların 864 milyar dolara ulaştığı bildirildi.

Öte yandan, Rusya ve Ukrayna’nın askeri harcamalarının savaşın dördüncü yılında da artmaya devam ettiği, NATO üyesi Avrupa ülkelerindeki yükselişin ise Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana Orta ve Batı Avrupa’daki en güçlü yıllık artış olduğu kaydedildi.

İsrail’in askeri harcamalarının 2025’te Gazze’de çatışmaların şiddetinin azalmasıyla yüzde 4,9 düşerek 48,3 milyar dolara gerilediği, İran’ın harcamalarının ise üst üste ikinci yıl azalarak yüzde 5,6 düşüşle 7,4 milyar dolara indiği belirtildi.



İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi
TT

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’dan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ertelenmesi önerisi

İran’ın, Pakistanlı aracılar üzerinden ABD’ye yeni bir teklif sunduğu; bu teklifte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin ileri bir aşamaya ertelenmesinin yer aldığı bildirildi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın savaşın sona erdirilmesi için müzakere etmek isterse kendileriyle iletişime geçebileceğini belirtti. Trump, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın sonlandırılabileceğini ifade ederken, Tahran’ın nükleer silaha sahip olmasına kesinlikle izin verilemeyeceğini vurguladı.

Diplomatik trafiğe paralel olarak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin bugün Moskova’ya giderek ikili ilişkiler ve bölgesel konular hakkında görüşmeler yapacağı bildirildi. Görüşmelerde, İran ile ABD arasındaki çatışma dahil olmak üzere bölgesel gelişmelerin Rus yetkililerle ele alınması bekleniyor.


Trump: Silahlı saldırı sırasında endişelenmedim... Ben çocuk tacizcisi değilim

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump: Silahlı saldırı sırasında endişelenmedim... Ben çocuk tacizcisi değilim

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeği esnasında silahlı bir kişinin etkinlik salonuna zorla girmeye çalışmasının ardından gerçekleştirilen tahliye sırasında ‘endişeli olmadığını’ söyledi. Trump ayrıca, saldırganın kendisine yönelik ‘tecavüzcü ve çocuk istismarcısı’ suçlamalarını da reddetti.

Washington D.C.’deki Hilton Oteli’nde yaşanan silahlı saldırıdan bir gün sonra CBS News’in 60 Minutes programına verdiği röportajda Trump, “Endişeli değildim, hayatı anlıyorum. Çılgın bir dünyada yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

Trump, şüpheli Cole Tomas Allen tarafından güvenlik kontrol noktasına yakın bir yerde ateş açılmasının ardından salondan tahliyesi sırasında süreci yavaşlatmaya çalıştığını da belirtti. Olayı daha iyi anlamak istediğini söyleyen Trump, “Neler olduğunu görmek istedim” dedi.

Trump, daha sonra güvenlik görevlilerinin kendisine yere yatması ve korunması yönünde talimat verdiğini aktararak, “O noktada durumun ciddi olabileceğini fark etmeye başladık. Güvenlik ekipleri bana yere yatmamı söyledi. Harika insanlarla çevriliydim” şeklinde konuştu.

Trump, saldırı anının ilk dakikalarında eşi Melania Trump’ın gergin göründüğünü ancak süreci ‘çok güçlü ve zeki bir şekilde’ yönettiğini belirterek, First Lady’nin tavrını övdü. Trump ayrıca, saldırıya müdahale eden ABD Gizli Servisi’nin hızlı reaksiyon göstererek saldırganı saniyeler içinde etkisiz hale getirdiğini söyledi.

Yetkililere göre Allen, Washington’daki Hilton Oteli’nde güvenlik kontrol noktasında görevli bir Gizli Servis mensubuna av tüfeğiyle ateş açtı. Saldırgan daha sonra yakalanarak gözaltına alındı.

Trump, saldırıda yaralanan Gizli Servis görevlisinin, kurşun geçirmez yelek sayesinde hayati tehlike yaşamadan kurtulduğunu ifade etti.

Röportaj sırasında Trump, 60 Minutes programının sunucusu Norah O'Donnell’i de sert şekilde eleştirdi. O’Donnell’in, şüpheliye ait olduğu iddia edilen ve Trump’a yönelik ağır suçlamalar içeren bir belgeyi okumasına tepki gösteren Trump, “Bunları okuduğun için utanmalısın. Ben bunların hiç biriyim. Ben bir tecavüzcü değilim, kimseye tecavüz etmedim, çocuk istismarcısı değilim” ifadelerini kullandı.

Söz konusu belgelerin ABD medyasında geniş yer bulduğu, ancak BBC News tarafından bağımsız olarak doğrulanmadığı aktarıldı. Belgede, saldırganın Trump yönetimine yönelik bir saldırı planladığı iddiasına da yer verildi.

Tüm yaşananlara rağmen Trump, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinin iptal edilmesini istemediğini, etkinliğin güvenlik önlemleri artırılarak yeniden düzenlenmesini desteklediğini söyledi.


Silahlı saldırı zanlısı, ailesiyle yazışmalarında Trump'a karşı duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirmiş

Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
TT

Silahlı saldırı zanlısı, ailesiyle yazışmalarında Trump'a karşı duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirmiş

Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)
Cole Thomas Allen, Beyaz Saray muhabirleri yemeği sırasında ateşli silah ve bıçaklarla salona girmeye çalıştığı için gözaltına alındı (DPA)

Beyaz Saray Muhabirler Derneği akşam yemeği etkinliğinde ateş açmakla suçlanan kişi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin politikalarını eleştirmiş ve saldırıdan yalnızca birkaç dakika önce aile üyelerine gönderdiği mesajlarda kendisini ‘dostane bir federal katil’ olarak tanımlamış. Yetkililerin giderek artan bir kesinlikle siyasi güdümlü olduğuna inandığı saldırı öncesinde yazılan bu ifadeler dikkati çekti.

Cumartesi gecesi Washington Hilton Oteli'nde gerçekleşen ateş açma olayından kısa süre önce gönderilen bu mesajlarda Trump'a adı doğrudan anılmaksızın defalarca atıfta bulunulmuş. Mesajlarda ayrıca ABD tarafından Doğu Pasifik'teki uyuşturucu kaçakçılığı teknelerine düzenlenen saldırılar da dahil olmak üzere Trump yönetiminin bazı uygulamalarına ilişkin şikayetlere de yer verilmiş.

Dedektifler bu mesajları, sosyal medya paylaşımlarını ve aile üyeleriyle yapılan görüşmelerle birlikte şüphelinin düşünce yapısını ve olası güdülerini ortaya koyan şimdiye kadarki en açık kanıtlar olarak değerlendiriyor.

Yetkililer ayrıca bir kolluk görevlisinin ‘çok sayıda’ olarak nitelendirdiği, Başkan Trump karşıtı sosyal medya paylaşımlarının şüpheli Cole Thomas Allen ile ilişkilendirildiğini açıkladı. Kaliforniyalı 31 yaşındaki Allen, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen akşam yemeği sırasında üzerinde birden fazla silah ve bıçakla güvenlik kontrol noktasını geçmeye çalışmakla suçlanıyor.

Allen'ın kardeşi, söz konusu mesajları aldıktan sonra Connecticut eyaletinin New London şehrindeki polisi aradı. Bu bilgiyi, süregelen soruşturmayı tartışmaya yetkili olmadığı için kimliğinin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir kolluk yetkilisi aktardı.

New London Polis Departmanı tarafından yapılan açıklamada, ateş açma olayından yaklaşık iki saat sonra, saat 22.49'da olayla ilgili bilgi paylaşmak isteyen bir kişiden çağrı alındığı belirtildi. Polis Departmanı, federal kolluk kuvvetlerini derhal bilgilendirdiğini kaydetti.

Maryland'de yaşayan Allen'ın kız kardeşi, dedektiflere kardeşinin Kaliforniya'daki bir silah satış mağazasından yasal yollarla birden fazla silah satın aldığını ve bunları ebeveynlerinin Torrance'daki evinde onların haberi olmadan sakladığını anlattı. Aynı yetkiliye göre kız kardeş, kardeşini radikal açıklamalar yapmaya eğilimli biri olarak tanımladı.

Associated Press (AP) haber ajansına göre Allen’in mesajları bin kelimeyi aşıyor ve son derece kişisel, dağınık bir yazı izlenimi veriyor. Neredeyse şok edici biçimde ‘Herkese merhaba!’ ifadesiyle başlayan mesajlar, aile üyelerine, iş arkadaşlarına ve hatta şiddet olaylarına karışabileceğinden endişelendiği yabancılara yönelik özürlerle devam ediyor. Mesajlarda itiraf, şikayet ve veda gibi öğelere değiniliyor. Allen, saldırıyı açıklamaya çalışırken hayatındaki kişilere teşekkür ediyor.

Mesajların bir kısmında siyasi öfke, dini gerekçeler ve hayali eleştirmenlere yanıtlar arasında gidip geliyordu. Allen ayrıca Washington Hilton Oteli'nin güvenliğini alaycı bir dille eleştirerek gevşek olarak nitelendirdiği önlemlerle dalga geçiyor ve silahlarıyla fark edilmeden otele girebilmesi karşısında duyduğu şaşkınlığı dile getiriyor.

Şüpheliyle örtüştüğü değerlendirilen sosyal medya paylaşımları ise onun yükseköğretimde görev yapan bir öğretmen ve amatör bir video oyunu geliştiricisi olduğuna işaret ediyor.