İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın eski Direktörü Tamir Pardo’nun, Batı Şeria’daki Yahudi terörü faaliyetlerinin kendisini Yahudi kimliğinden utandırdığını söylemesinden bir hafta sonra, bölgedeki işgal güçlerinden sorumlu askeri komutan Tümgeneral Avi Bluth benzer açıklamalarda bulundu. Bluth, Filistinlilerin şimdiye kadar neden ayaklanarak yeni bir intifada başlatmadığına şaşırdığını ifade etti. Durumu Başbakan Binyamin Netanyahu’ya ilettiğini belirten Bluth, mevcut politikaların sürdürülmesi halinde bunun kaçınılmaz olarak bir intifadayla sonuçlanacağı uyarısında bulundu.
Nablus yakınlarındaki Havara köyünde yerleşimciler tarafından saldırıya uğrayan bölgeyi inceleyen İsrail askerleri (Arşiv – EPA)
Bluth’un söz konusu açıklamaları, kapalı bir askeri liderlik forumunda yapıldı. Açıklamalar, Haaretz muhabirleri Yehoshua Breiner ve Yaniv Kubovich tarafından yayımlandı. Bluth, Batı Şeria’da son dönemde artan yerleşimci şiddetini sert şekilde kınayarak bunu ‘Yahudi terörü’ olarak nitelendirdi ve “Filistinlilerin hâlâ kayıtsız kalması neredeyse mucize. Ancak bu durum sonsuza kadar sürmeyecek” dedi.
Bluth, komuta ettiği birliklerin rolünü ve yerleşimcilerden daha sert olan uygulamalarını göz ardı ederken, yerleşimciler arasında ayrım yapmaya çalıştı. ‘Yasal’ yerleşimlerde yaşayanlar ile orduyla koordinasyon içinde kurulan ‘meşru’ çiftlik yerleşimlerini övdü. Buna karşın, yüzlerce sorun çıkaran yerleşimcinin bölgede gerilimi artırdığını kabul etti. Bu grupların, İran’la yaşanan savaş ortamını şiddeti artırmak için fırsat olarak gördüğünü belirten Bluth, “Bazıları bunun Ye’cuc ve Me’cuc savaşı için doğru zaman olduğunu ve Batı Şeria’daki A bölgelerini işgal etme vaktinin geldiğini düşündü” ifadesini kullandı. Bu kişilerle görüştüğünü ancak ‘nazik bir grup olmadıklarını’ söyleyen Bluth, onların kendisine “Biz Davud’un kahramanlarıyız, caydırıcılık tamamen bize ait” dediklerini aktardı ve bunun bir yanılsama olduğunu vurguladı. “Bu insanlarla tanışmanız gerekir; üst düzey kişiler değiller ve İsrail devleti ile Siyonist projeye büyük zarar veriyorlar” diyen Bluth, Batı Şeria’daki bazı yerleşimlerde ise “Şiddete karşıyız ama artık caydırıcılık zamanı geldi; ancak bunun devleti hangi tehlikeli yola sürükleyeceğini görmüyoruz” şeklinde görüşler dile getirildiğini aktardı.
Bluth, kısa süre önce Başbakan Binyamin Netanyahu ve hükümeti, yerleşimci saldırıları ve hükümet politikalarına karşılık olarak Batı Şeria’da Filistinliler tarafından şiddet olaylarının patlak verebileceği konusunda uyardığını söyledi. Buna, İsrail’in Filistin Yönetimi adına topladığı vergi gelirlerini aktarmamasının da dahil olduğunu belirten Bluth, “Başbakana, mevcut durumun genel olarak iyi olduğunu ve terörün düşük seviyede bulunduğunu, ancak karşılıklı bir gerilim olduğunu ve bunun nereye evrileceğinin bilinmediğini söyledim. Ancak işler kötüleştiğinde, bu çok hızlı olur” ifadelerini kullandı.
Nablus yakınlarındaki Havara köyünde yerleşimciler tarafından saldırıya uğrayan bölgeyi inceleyen İsrail askerleri (Arşiv – EPA)
Kabineye Filistinlilere yönelik bazı yardım adımlarının atılmasını önerdiğini belirten Bluth sözlerini şöyle sürdürdü: “Zaman zaman durumu sakinleştirecek ve gerilimi azaltacak araçlara sahip olmamız gerektiğini söyledim. Sadece caydırıcılık değil, hem teşvik hem de caydırıcılığı birlikte kullanarak tansiyonu düşürecek yöntemlere de ihtiyaç var. Yani sadece ‘sopa’ değil, ‘havuç ve sopa’ yaklaşımı benimsenmeli. Gerilimi artırabilecek unsurlar da var; örneğin Filistinlilere yaklaşık bir yıldır aktarılmayan mali kaynaklar ve Filistin güvenlik güçlerinin neredeyse bir yıldır maaşlarının yalnızca yüzde 40’ını alabilmesi.”
Bluth, ordunun ‘milliyetçi suçları’ mümkün olduğunca sınırlamak için çaba gösterdiğini savunurken, İsrail ordusunun İsrailliler hakkında değil yalnızca Filistinliler hakkında istihbarat topladığını dile getirdi. Mevcut durumun belirli bir aşamada daha da kötüleşebileceği uyarısında bulunan Bluth, “Bir noktada bu tablo ağırlaşabilir ve o zaman büyük bir olaya dönüşür. Herkes, 2,5 milyon Filistinlinin 5 numaralı otoyola sadece bir metre mesafede bulunmasının ne kadar kritik bir durum olduğunu biliyor” dedi. İsrail ordusunun, olası bir intifada durumunda tekil bir saldırı yerine bir dizi eylemle karşı karşıya kalınacağını öngördüğünü belirten Bluth, yerleşimlerin bu senaryoya göre güçlendirildiğini ifade etti. Bluth, bu kapsamda 7 Ekim saldırıları benzeri bir sızma olayından ziyade zincirleme operasyonlara hazırlık yapıldığını kaydetti.
Batı Şeria’nın Cit kasabasında yerleşimciler tarafından öldürülen bir gencin cenazesini uğurlayan Filistinliler (Arşiv – Reuters)
Bluth, yerleşimcilerin Filistinlilere karşı gerçekleştirdiği ‘intikam eylemleri’ ile Filistinliler tarafından gerçekleştirilen saldırıların artışı arasında doğrudan bir bağ bulunduğunu söyledi. “Bugün ‘bedel ödetme’ saldırılarından zarar gören ve hemen ardından eylem gerçekleştirmeye giden Filistinlileri biliyoruz” diyen Bluth, “Bu kişiler Arapları insan olarak görmüyor ve insanların yakılabileceğine, evlerin içindekilerle birlikte ateşe verilebileceğine inanıyorlar. Ne yazık ki bunu gece gündüz yapıyorlar. ‘Oslo’nun utancını silme’ kararı aldılar. Bu, Yahudi halkı için bir utançtır ve ben bundan büyük bir utanç duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Bluth, bazı yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Bat Ayin yerleşiminde askeri gözetleme ekipmanlarını ateşe verdiğini, bunun amacının ise yakınlardaki Surif köyünde Filistinlilere ait evleri yakmaya giderken tespit edilmemek olduğunu söyledi. “Güvenlik araçlarını, kendilerini engellememesi için yaktılar. Peki, kimden intikam aldılar?” diye soran Bluth, yaşananlara tepki gösterdi.
İsrail’de yargı ve polisin yerleşimci şiddeti karşısındaki yetersizliğini de eleştiren Bluth, Yehuda Sherman’ın öldürülmesinin ardından üç gece üst üste üç köyün ateşe verildiğini belirtti. Bluth sözlerine şöyle devam etti: “Evleri ve araçları yakan yaklaşık 100 kişiden yalnızca beş maskeli kişiyi tutuklayıp yargıya sevk ettik. Aldıkları ceza neydi? Üç gün ev hapsi. Bu inanılır gibi değil. 72 saat sonra serbest kaldılar ve sınır polisi askerlerine saldırdılar. Bunun üzerine bir hâkim, onları bir ay süreyle köyden uzaklaştırma cezası verdi. Bu caydırıcı mı? Bu komik. Çünkü gidip başka bir köye yöneldiler.”
(foto altı) Batı Şeria’daki Cit kasabasında yerleşimciler tarafından ateşe verilen arabalar (Arşiv – Reuters)
Bluth, Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın Batı Şeria’da Yahudilere karşı idari tutuklama emirlerinin kullanılmasını durdurma kararını da eleştirdi. Bluth, “Bunlar vahşi kişiler; yerleri hapishane. Kimseyi suçlamıyorum, ancak bir şeyi adıyla anmak gerekir; insanlar evleriyle birlikte yakıldığında buna örgütlü bir yapı olmasa bile İsrail terörü denir” ifadelerini kullandı.
Bluth, Batı Şeria’daki şiddet olaylarında meydan gelen artışın yalnızca bu bölgeyle sınırlı olmadığını, Gazze savaşının ardından İsrail toplumunun genelinde şiddetin arttığını savundu. Bluth, “İsrail kamu hayatında sertleşen söylemleri görüyoruz. Bunu söylemek üzücü, ancak İsrail de değişti ve bana göre toplum daha şiddet eğilimli hale geldi” dedi.
Öte yandan, İsrail’deki barış hareketlerinin bir hafta önce bir grup eski üst düzey asker ve yetkiliyi Batı Şeria’ya götürerek yerleşimcilerin uygulamalarını yerinde gösterdiği, bu ziyaretin ardından katılımcıların olumsuz izlenimlerle döndüğü belirtildi. Şarku'l Avsat'ın aldığı bilgiye göre Tamir Pardo, grup adına yaptığı açıklamada, bazı Yahudi yerleşimcilerin gerçekleştirdiği saldırıların geçmişte Avrupa’da Yahudilere yönelik saldırıları hatırlattığını belirterek, bu durumdan utanç duyduklarını ifade etti.
Filistinli bir çocuk, dün Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'a İsrail ordusu tarafından atılan bir broşürü tutuyor (AFP)
Filistinli bir çocuk, dün Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'a İsrail ordusu tarafından atılan bir broşürü gösteriyor (AFP)
Yerinden edilmiş Filistinliler, dün Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir kamyondan su alıyor (AP)