İran, Keşm Adası yakınlarında İHA’ların engellenmesi sonucu hasar meydana geldiği iddialarını yalanladıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5270115-i%CC%87ran-ke%C5%9Fm-adas%C4%B1-yak%C4%B1nlar%C4%B1nda-i%CC%87ha%E2%80%99lar%C4%B1n-engellenmesi-sonucu-hasar-meydana-geldi%C4%9Fi
İran, Keşm Adası yakınlarında İHA’ların engellenmesi sonucu hasar meydana geldiği iddialarını yalanladı
İran kıyı şeridinin ve Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası'nın havadan görünümü (Reuters)
İran Öğrenci Haber Ağı (SNN) Hürmüzgan bölgesindeki yerel yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın güneyindeki Keşm Adası'nda küçük insansız hava araçları (İHA) ve keşif uçaklarının hava savunma sistemleri tarafından engellenmesi sonucu yüksek bir ses duyulduğunu, ancak herhangi bir çarpışma, hasar veya patlama olmadığını vurguladı.
ABD ile yapılan ateşkes anlaşmasına rağmen, son birkaç haftadır İran hava savunma sistemleri tarafından, özellikle Tahran üzerinde, çok sayıda İHA engellendi.
Libya krizi: Petrol zenginliği meselesi ile siyasi çözüm süreci arasındaki çakışmahttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5270145-libya-krizi-petrol-zenginli%C4%9Fi-meselesi-ile-siyasi-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCm-s%C3%BCreci-aras%C4%B1ndaki-%C3%A7ak%C4%B1%C5%9Fma
Libya krizi: Petrol zenginliği meselesi ile siyasi çözüm süreci arasındaki çakışma
Trablus'un 40 kilometre batısındaki Zaviye Petrol Rafinerisi'ni koruyan Ulusal Geçiş Konseyi'ne bağlı bir unsur (AFP)
Raafat Belkhair
Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) Libya Uzmanlar Paneli raporunun yayınlandığı tarih, siyasi sonuçlarına ilişkin bazı soruları gündeme taşıdı. Rapor, Libya petrol sektöründeki yönetişim düzeyine yönelik ciddi kaygılara ve devlet kurumlarının sürdürülebilirliğini ile egemenlik kaynaklarını yönetme kapasitesini etkileyen yapısal sorunlara ilişkin belgelenmiş olgular içeriyordu.
Geçtiğimiz yılın nisan ayında yayınlanan rapor, farklı bölgelerden üst düzey yetkililerin devlet kurumlarının petrol gelirlerinin bir bölümüne erişimini kısıtlayan düzenlemelere dahil olduğuna işaret eden göstergeler tespit etti. Rapor, bu durumun kamu yararını olumsuz etkilediğini ve devletin temel işlevlerini yerine getirme kapasitesini zayıflattığını vurguladı.
Bu bağlamda, Ulusal Petrol Kurumu'ndaki (NOC) karar alma mekanizmaları üzerindeki etki biçimlerini çözümlerken hem sivil hem de askeri liderlikten üst düzey yetkililere atıfta bulunan rapora göre bu düzenlemeler, bazı silahlı tarafların kapasitesini güçlendirmeye katkıda bulunurken hükümet kurumlarının kullanabileceği kaynakları da olumsuz etkiledi.
Rapor ayrıca ham petrol gelirlerine erişimi kolaylaştırmak amacıyla oluşturulan ve ülkenin doğusu ile batısındaki ilgili taraflar arasındaki karşılıklı çıkar düzenlemelerinin somut bir örneğini temsil ettiği tanımlanan ticari bir petrol kuruluşuna da değindi. Bu düzenlemelerin sonraki aşamalarda genişleyip yayılma olasılığına da dikkat çekti.
NOC ise raporun bazı içeriklerine ilişkin temel çekincelerini dile getirdi. Rapora ilişkin ilk incelemenin analitik metodolojide eksiklikler ve bazı sonuçların resmi ve teknik yetkili kaynaklara dayanmadığını ortaya koyduğunu vurgulayan kurum, rapordaki bilgi ve rakamlar hakkındaki tam tutumunu açıklayacağı bir basın toplantısı öncesinde ayrıntılı resmi bir yanıt hazırlama sürecinde olduğunu da duyurdu.
Libya'nın kuzeyindeki Ras Lanuf kentinde bir petrol rafinerisi, 3 Haziran 2020 (AFP)
Bu durum silahlı grupların nüfuzunu genişletmesine imkân tanımakla kalmadı, Libya devletinin sürekliliğini doğrudan zayıflatarak kamu yararını da olumsuz etkiledi.
BMGK Uzmanlar Paneli raporu, Washington'ın Libya dosyasına yönelik yoğun diplomatik hareketliliğin yaşandığı bir dönemde yayımlandı. ABD, yasama sürecindeki çıkmazın seçim kanunu üzerinde uzlaşı sağlanamaması ve birleşik hükümet kurulamaması nedeniyle doğurduğu siyasi tıkanıklığı aşmak ve yürütme otoritesini birleştirmeyi hedefleyen bir vizyon çerçevesinde başlıca Libya tarafları arasındaki yakınlaşmayı güçlendirmeye çalışıyor.
Libya Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Trablus Uluslararası Konferans Merkezi'nde düzenlenen Libya Enerji ve Ekonomi Zirvesi'nin açılış gününde, 24 Ocak 2026 (Fotoğraf)
Öte yandan Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, BMGK Uzmanlar Grubu'nun görev süresini yenileme ve raporunu yayımlama kararını memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Menfi, ulusal ekonomiyi korumaya ve uluslararası hukuka uyumu güçlendirmeye yönelik çabaları desteklediğini de teyit etti.
Menfi ayrıca BMGK’dan ve 1970 sayılı karar çerçevesinde kurulan Yaptırımlar Komitesi'nden, raporda yer alan bulgular doğrultusunda nesnel ölçütler çerçevesinde ve siyasi seçicilikten uzak biçimde gerekli adımları atmasını talep etti. Bu talep, yürürlükteki uluslararası hukuki çerçevelerde öngörülen varlık dondurma mekanizmalarının devreye sokulmasını da kapsıyor.
Ancak Menfi'nin iç gelişmelere yaklaşımı belirli bir karmaşıklık taşıyordu. Başlangıçta Ulusal Birlik Hükümeti'nin (UBH) gerçekleştirdiği son kabine değişikliğine yönelik olumlu sinyaller verdi; akabinde bu atamaların yürürlükteki anayasal çerçevelerle uyumuna, özellikle yetkili merci huzurunda anayasal yemin töreni prosedürlerine ilişkin hukuki sorular yöneltti.
Bu tutum, bir yanda prosedürel meşruiyet gereklilikleri, diğer yanda son derece hassas bir geçiş döneminde siyasi istikrarın zorunlulukları arasında denge kurmanın güçlüğünü yansıtıyor.
Resmi çerçeveleri aile kuruluşları ya da bölgesel grupları desteklemek suretiyle devre dışı bırakmaya yönelik her türlü girişim, krizi derinleştirmekten başka bir sonuç doğurmaz.
Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Libya Devlet Yüksek Konseyi (DYK), ABD Başkanı Donald Trump'ın Afrika'dan Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Fares Boulos liderliğindeki Afrika ve Arap İşleri Amerikan çabalarına yaptığı yorumda herhangi bir siyasi çözüm sürecinin tanınan meşru kurumlara dayanması ve yürürlükteki hukuki ve anayasal çerçevelere istinat etmesi gerektiğini vurguladı. Kalıcı uzlaşıların bu kurumlardan bağımsız bireysel ya da ikili düzenlemeler üzerine inşa edilemeyeceğini ve bunların görmezden gelinmesinin siyasi tabloyu çözmek yerine daha da karmaşık hale getirebileceğine dikkati çekti.
DYK ayrıca BM Libya Destek Misyonu'nun (UNSMIL) bazı çalışma yöntemlerine yönelik ciddi çekincelerini dile getirerek UNSMIL’i yasama ve yürütme organlarıyla ilişkilerinde kurumsal mekanizmalara saygı göstermeye, şeffaflık ve önceden koordinasyon yoluyla Libya taraflarıyla güven inşa etmeye davet etti; böylece UNSMIL’in etkinliğinin güçlendirilebileceğini ve siyasi sürecin ulusal sahipliği ilkesinin korunabileceğini belirtti.
Aynı zamanda bazı uluslararası tarafların Libya'daki siyasi çözüm sürecini etkilemeye yönelik çabalar olarak nitelendirdiği girişimlere ilişkin kaygılarını da dile getiren DYK, Libya halkının iradesine ve siyasi geleceğini belirleme önceliğine saygı gösterilmesi çağrısında bulundu ve kalıcı siyasi düzenlemelerin meşru kurumları öne çıkaran ve demokratik hesap verebilirlik ilkesini pekiştiren gerçek bir ulusal mutabakatla ortaya çıkması gerektiğini vurguladı.
Bununla birlikte iki yasama meclisi arasında seçimler dosyasında uzlaşının sağlanamamasının siyasi tabloyu karmaşık hale getirdiğine ve bazı uluslararası tarafları kabul görmüş kurumsal çerçevenin dışında alternatif yollar aramaya yönelttiğine dikkati çeken DYK, bunu yürürlükteki hukuki ve anayasal çerçevelerin aşılması olarak değerlendirdiğinin de altını çizdi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Afrika'dan Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Fares Boulos, Paris'te düzenlenen Büyük Göller Bölgesi'nde Barış ve Kalkınmayı Destekleme Konferansı'na katıldı, 30 Ekim 2025 (Reuters)
Öte yandan küçük diyalog grubunun kurulmasının, başta seçim dosyasıyla ilgilenen ortak komisyonların oluşturulması olmak üzere yol haritasındaki kilit adımlara doğru iki meclisin ilerlemesini sekteye uğratan tıkanıklığa verilen bir yanıt olduğunu vurgulayan UNSMIL’e göre bu süreçler, mevcut meşru kurumların yerini almak değil tıkanma nedenlerini teşhis etmeyi amaçlıyor.
Uluslararası arenada ise ABD, ülkede kurumsal istikrarı hedefleyen bir girişim aracılığıyla Libya dosyasına aktif diplomatik katılımını sürdürüyor. Bu katılımda BM özel temsilcilerinin çabaları ABD’nin yönelimleriyle örtüşürken bu durum Libya’nın yönetimi dosyası etrafındaki uluslararası koordinasyonun niteliğini yansıtmaktadır. Bununla birlikte bu yaklaşımın kapsamlı ve sürdürülebilir bir çözümün gereklilikleriyle ne ölçüde örtüştüğüne dair meşru sorular gündeme geliyor. Bu çözüm, her şeyden önce Libya taraflarının siyasi geçiş için açık ve net temeller üzerinde uzlaşmaya hazır olup olmadığına bağlı kalmaya devam ediyor.
400 eski diplomat, Brüksel'i Batı Şeria'daki İsrail yerleşim projesine karşı harekete geçmeye çağırdıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5270128-400-eski-diplomat-br%C3%BCkseli-bat%C4%B1-%C5%9Feriadaki-i%CC%87srail-yerle%C5%9Fim-projesine-kar%C5%9F%C4%B1-harekete
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Batı Şeria'daki Ma’ale Adumim yerleşim birimi yakınlarında düzenlenen bir basın toplantısında bir yerleşim projesi haritasını tutarken (Arşiv - AP)
400 eski diplomat, Brüksel'i Batı Şeria'daki İsrail yerleşim projesine karşı harekete geçmeye çağırdı
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Batı Şeria'daki Ma’ale Adumim yerleşim birimi yakınlarında düzenlenen bir basın toplantısında bir yerleşim projesi haritasını tutarken (Arşiv - AP)
Avrupalı 400'den fazla eski bakan, büyükelçi ve yetkili bugün Avrupa Birliği (AB) liderlerine yönelik açık bir mektup göndererek, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da binlerce konut inşa etmeyi planladığı E1 (Doğu 1) projesi aracılığıyla gerçekleştirdiği ‘yasadışı ilhaka’ karşı ‘şimdi harekete geçilmesi’ çağrısında bulundu.
Aralarında eski AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell ve eski Belçika Başbakanı Guy Verhofstadt'ın da bulunduğu 448 diplomatın imzasının bulunduğu mektupta şunlar yazdı:
“AB ve üye devletler, ortaklarıyla iş birliği içinde İsrail'i Batı Şeria'daki Filistin topraklarını yasadışı biçimde ilhak etmeye devam etmekten caydıracak anında adımlar atmalı.”
İsrail, 2025 yılının ağustos ayında işgal altındaki Batı Şeria'yı ikiye bölecek ve olası bir bağımsız Filistin devletinin coğrafi sürekliliğini tehdit edecek E1 projesini onayladı. İsrail, aralık ayında Doğu Kudüs'te 12 kilometrekarelik bir alanda 3 bin 400 konutun inşa edilmesine yönelik ihale açmıştı. Birleşmiş Milletler (BM), AB ve pek çok ülkenin lideri İsrail'i bu projeden vazgeçmeye çağırmıştı.
İmzacılar, İsrail hükümetinin 1 Haziran'da E1 projesinin kapsadığı alanın geliştirilmesine yönelik ayrıntılı ihaleler açmayı planladığını, bu nedenle ‘AB ve üye devletlerin, özellikle 11 Mayıs'taki Dışişleri Konseyi'nde şimdi harekete geçmesi gerektiğini’ belirttiler.
İmzacılar, AB'nin en azından yasadışı yerleşim faaliyetlerine dahil olan herkese, bilhassa E1 bölgesiyle ilgili ihaleleri destekleyen, bu ihalelere katılan ve planı hayata geçirenlere yönelik vize yasağı ve AB içinde ticari faaliyet yasağı da dahil olmak üzere hedefe yönelik yaptırımlar uygulaması gerektiğini de söyledi.
İsrail, Batı Şeria'yı 1967 yılından bu yana işgal altında tutuyor. Doğu Kudüs dışında 500 binden fazla İsrailli, BM'nin uluslararası hukuk kapsamında yasadışı saydığı yerleşim birimlerinde yaklaşık üç milyon Filistinlinin ortasında yaşıyor. Peace Now (Şimdi Barış) örgütüne göre mevcut İsrail hükümeti, rekor bir rakam olan 2025 yılında 54 yerleşim biriminin inşasını onaylayarak yerleşim genişleme hızını artırdı.
2022 yılında, yani iktidardaki mevcut hükümet döneminde 100'den fazla yerleşim biriminin inşası onaylandı.
Rubio: İsrail ile Lübnan arasında barış mümkün, ancak Hizbullah sorun oluşturuyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5270124-rubio-i%CC%87srail-ile-l%C3%BCbnan-aras%C4%B1nda-bar%C4%B1%C5%9F-m%C3%BCmk%C3%BCn-ancak-hizbullah-sorun-olu%C5%9Fturuyor
Rubio: İsrail ile Lübnan arasında barış mümkün, ancak Hizbullah sorun oluşturuyor
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio gazetecilerin sorularını yanıtlarken (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün yaptığı açıklamada, İsrail ile Lübnan arasında barışa ulaşılabileceğini, ancak Hizbullah'ın sorun olduğunu vurguladı.
Rubio, Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken şunları söyledi:
“Genel olarak, yakın bir gelecekte Lübnan ile İsrail arasında bir barış anlaşmasına ulaşmanın mümkün olduğunu ve bunun gerçekleşmesi gerektiğini düşünüyorum. İsrail ile Lübnan arasındaki sorun ne İsrail ne de Lübnan, sorun Hizbullah.”
Lübnan hükümeti, İsrail'in art arda gerçekleştirdiği işgal ve saldırıları sona erdirecek kalıcı bir anlaşma istiyor, ancak bunu doğrudan ‘bir barış anlaşması istiyoruz’ şeklinde dile getirmiyor. İsrail ise her türlü anlaşmanın İran destekli Hizbullah'ın kalıcı olarak silahsızlandırılmasını kapsaması gerektiğini savunuyor.
Rubio, şunları söyledi:
"Lübnan'da olması gereken ve herkesin görmek istediği şey, Hizbullah grubuyla yüzleşip onu tasfiye edebilecek güçlü bir Lübnan hükümetinin varlığıdır.”
Öte yandan Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail’in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda 2 bin 600'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve bir milyonun üzerinde kişinin yerinden edildiğini açıkladı.
İsrail ise Güney Lübnan'da 17 askerinin hayatını kaybettiğini, iki sivilin de öldürüldüğünü bildirdi.
İsrail ile Lübnan, Nisan ortasında kırılgan bir ateşkes üzerinde mutabık kaldı. Ateşkes daha sonra Mayıs ayına uzatıldı. Buna karşın İsrail Güney Lübnan'ın bazı bölgelerini işgal etmeyi ve kasabaları yıkmayı sürdürürken Hizbullah da İsrail kuvvetlerine saldırılar düzenlemeye devam etti.
İsrail, Hizbullah'ın ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşının patlak vermesinden üç gün sonra 2 Mart'ta İsrail'e roket ateşlemesinin ardından Lübnan'a yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdı. Ardından İsrail, Lübnan'ın güneyinde kara operasyonunun kapasitesini genişletti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
