ABD’nin “tanımlaması” Müslüman Kardeşler üzerindeki baskıyı artırıyor

Müslüman Kardeşler’in Kahire’deki genel merkezi, 2013 yazında çıkan yangının ardından (Getty)
Müslüman Kardeşler’in Kahire’deki genel merkezi, 2013 yazında çıkan yangının ardından (Getty)
TT

ABD’nin “tanımlaması” Müslüman Kardeşler üzerindeki baskıyı artırıyor

Müslüman Kardeşler’in Kahire’deki genel merkezi, 2013 yazında çıkan yangının ardından (Getty)
Müslüman Kardeşler’in Kahire’deki genel merkezi, 2013 yazında çıkan yangının ardından (Getty)

Washington’un, Müslüman Kardeşler’i El Kaide ve DEAŞ gibi örgütlerle ilişkilendirerek “modern terörizmin kaynağı” olarak nitelemesinin ardından, örgüt yeni bir Amerikan baskısıyla karşı karşıya kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, çarşamba akşamı açıkladığı yeni ulusal terörle mücadele stratejisinde, “modern cihatçı terörizmin fikrî kaynağı” olarak Müslüman Kardeşler’e odaklandı.

Beyaz Saray’ın internet sitesinde “2026 Ulusal Terörle Mücadele Stratejisi” başlığıyla yayımlanan 16 sayfalık belgede, “El Kaide’den DEAŞ’a ve Hamas’a kadar modern örgütlerin fikrî ve örgütsel köklerinin, modern terörizmin kaynağını temsil eden Müslüman Kardeşler’e dayandığı” ifade edildi.

Mısır’da aşırılık yanlısı örgütler konusunda uzman isimlere göre, ABD’nin Müslüman Kardeşler’e yönelik takibi, “örgütün ABD içindeki mali ağlarının daha fazla baskı altına alınmasına” ve “Avrupa’daki güvenli sığınaklara yönelik baskının artmasına” yol açacak.

Yeni Amerikan belgesi, Trump’ın geçen kasım ayında imzaladığı ve Müslüman Kardeşler’in Mısır, Ürdün ve Lübnan’daki kollarını “terör örgütü” olarak sınıflandıran başkanlık kararnamesine dayanıyor.

Kapsamlı takip

Washington’un Müslüman Kardeşler’i DEAŞ ve El Kaide gibi büyük terör örgütleriyle ilişkilendirmesi, “örgüte yönelik daha kapsamlı ve geniş çaplı bir takip anlamına geliyor.” Bu değerlendirmeyi yapan İslami hareketler uzmanı ve Mısır Senatosu üyesi Sevrat el-Hırbavi, “ABD’nin örgütü terörün kaynağı olarak görmesi, dünyanın farklı bölgelerinde örgüte karşı adımlar atılması anlamına gelir” dedi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Hırbavi, “Amerikan adımı, Washington’un Müslüman Kardeşler’in Mısır, Ürdün ve Lübnan’daki kollarını terör örgütü ilan etmesinden daha ileri bir düzeydedir” ifadelerini kullandı.

Hırbavi, Amerikan stratejisinin “Müslüman Kardeşler’e bağlı şirketlerin ABD içinde soruşturulmasına, mal varlıklarına el konulmasına ve medya platformlarının kapatılmasına” yol açabileceğini belirterek, bunun “özellikle İngiltere ve Türkiye’de örgütün kadroları ve destek ağları üzerinde etkili olacağını” söyledi.

Washington ise Müslüman Kardeşler’in yabancı terör örgütü olarak sınıflandırılmasının, küresel ağlarına baskıyı sürdürmek ve ABD’ye karşı finansman ya da eleman devşirmesini engellemek amacıyla kullanılacağını” açıkladı.

Belgelerde ayrıca, “bazı terör örgütlerinin Avrupa sınırlarından serbestçe yararlanarak kıtayı Avrupalılar ve Amerikalılara karşı komplolar için uygun bir çalışma ortamına dönüştürdüğü” belirtildi.

“Gecikmiş bir adım”

Aşırılık yanlısı örgütler konusunda araştırmacı olan Münir Edib de benzer görüşte. Edib’e göre, “Müslüman Kardeşler, faaliyetlerinin Mısır’da yasaklanmasının ardından Avrupa ve Batı’da hareket alanı buluyordu.”

Şarku’l Avsat’a konuşan Edib, “Washington’un Müslüman Kardeşler’i El Kaide ve DEAŞ ile aynı düzlemde değerlendirmesi gecikmiş bir adımdır. Kahire, 2014 yılında Washington’dan örgüt ile diğer radikal yapılar arasında ayrım yapılmamasını istemişti” dedi.

Mısır makamları, Müslüman Kardeşler’i 2013’ten bu yana “terör örgütü” olarak sınıflandırıyor. Örgütün çok sayıda yöneticisi şiddet ve cinayet suçlamalarıyla Mısır cezaevlerinde bulunurken, bazı isimler ise yurt dışında firari durumda ve Mısır yargısı tarafından aranıyor.

Baskının artması

Edib, Amerikan hamlesinin “örgüt liderlerinin Avrupa ülkeleri arasındaki hareket alanını daraltacağını” ve “ABD ile Avrupa’daki mali ağların hedef alınacağını” söyledi.

Washington’un, Müslüman Kardeşler’e bağlı dernek ve merkezlere yönelik daha sert yaptırımlar uygulayacağını belirten Edib, ABD’nin Avrupa ülkelerinden de benzer önlemler talep edeceğini ifade etti.

Edib’e göre, “örgüt, benzeri görülmemiş uluslararası bir takiple karşı karşıya ve bu süreç örgütün tamamen çözülmesine kadar gidebilir.”

Müslüman Kardeşler’in son yıllarda, özellikle Arap ülkelerinin baskıları sonrasında bölgesel etkisinin azaldığı belirtiliyor.

Uluslararası terörle mücadele uzmanı Hatem Sabir ise, Amerikan takibinin örgütün uluslararası hareket kapasitesini etkileyeceğini söyledi. Sabir, “ABD stratejisi, Müslüman Kardeşler’i uluslararası bir terör örgütü olarak ele almayı hedefliyor. Bu da özellikle Avrupa’daki dış faaliyetlerinin zayıflatılması anlamına geliyor” dedi.

Sabir, “Önümüzdeki dönemde Avrupa ve Türkiye’de yaşayan Müslüman Kardeşler üyelerine yönelik güvenlik soruşturmalarının artabileceğini, hatta bazı isimlerin iadesinin talep edilebileceğini” ifade etti.



ABD’nin suçlamaları Meksika’da iktidarı karıştırdı: Dönüm noktasındayız

63 yaşındaki Meksika lideri Claudia Sheinbaum, Sinaloa Valisi Moya'nın iade talebine karşı çıkmıştı (Reuters)
63 yaşındaki Meksika lideri Claudia Sheinbaum, Sinaloa Valisi Moya'nın iade talebine karşı çıkmıştı (Reuters)
TT

ABD’nin suçlamaları Meksika’da iktidarı karıştırdı: Dönüm noktasındayız

63 yaşındaki Meksika lideri Claudia Sheinbaum, Sinaloa Valisi Moya'nın iade talebine karşı çıkmıştı (Reuters)
63 yaşındaki Meksika lideri Claudia Sheinbaum, Sinaloa Valisi Moya'nın iade talebine karşı çıkmıştı (Reuters)

ABD'nin Meksikalı bir valiyi uyuşturucu kaçakçılığıyla suçlaması, iktidardaki Ulusal Yenilenme Hareketi'nde (Morena) ihtilaf yarattı.

New York Güney Bölgesi Federal Savcılığı'nın geçen hafta açıkladığı iddianamede, aralarında Sinaloa Valisi Ruben Rocha Moya'nın da bulunduğu 10 mevcut ve eski yetkili "uyuşturucu kaçakçılığına yardım etmekle" suçlanmıştı.

Sözkonusu kişilerin Sinaloa Karteli'nin Meksika'dan ABD'ye fentanil, eroin, kokain ve metamfetamin sokmasını sağladığı öne sürülmüştü. Ayrıca bazı isimlerin, kartelin şiddet eylemlerine bizzat katıldığı, "El Chapo" lakaplı Joaquin Guzman'ın destekçilerinin kontrolündeki çeteyle bağlantıları olduğu iddia edilmişti.

76 yaşındaki Meksikalı vali, hakkındaki iddiaları reddederek suçlamalara savunmasını hazırlamak için görevinden geçici olarak ayrılacağını duyurmuştu.

Meksika lideri Claudia Sheinbaum, suçlamalar hakkında kanıt bulunması halinde gerekli adımların atılacağını söylemişti. Ancak ABD'nin iade talebi ve iddialarla ilgili henüz bir kanıt sunmadığını belirtmişti.

Reuters'ın analizinde, ABD'nin suçlamalarının Morena'da ihtilaf yarattığı yazılıyor. Adlarının paylaşılmaması şartıyla ajansa konuşan Morenalı yetkililer, Beyaz Saray'ın baskısına nasıl yanıt verileceği ve Moya'nın geleceği hakkında parti içinde "hararetli tartışmalar" yaşandığını söylüyor.

Kaynaklara göre, Morena'nın kurucusu olan eski Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador'a sadık kanat, ABD'nin baskısına boyun eğilmesine yönelik her türlü adıma karşı çıkıyor.

Obrador'a yakın kesimler, Rocha'nın istifasını da eleştiriyor. Ayrıca valinin ABD'ye iadesinin gündeme getirilmesini "Meksika'nın egemenliğine ihanet" olarak görüyorlar.

Morena'nın yeni lideri Ariadna Montiel'in tarafındaki genç siyasetçilerse Rocha'ya yönelik suçlamayı, partideki yolsuzluk iddialarıyla mücadele etmek için fırsat olarak görüyor. Bu kanat, Obrador'un mirasına saygı duyarken ilk gruba kıyasla Sheinbaum'a daha yakın.

Siyasi analistler, iç çatışmaların Morena için "dönüm noktası" niteliğinde olduğunu belirtiyor. Morena'nın İşçi Partisi (PT) ve Yeşiller'le kurduğu koalisyonla Kongre'de elde ettiği üstünlük de tehlikede. Bölünme sinyallerinin Morena'nın anket ve sandık performansını ciddi şekilde etkileyebileceği vurgulanıyor.

Sheinbaum ise zor seçimlerle karşı karşıya. 1994-2000'de Meksika'yı yöneten Ernesto Zedillo'nun danışmanı Antonio Ocaranza şunları söylüyor:

ABD'yi memnun etmenin siyasi bedeli yüksek. Sheinbaum, Moya'nın iadesine ilişkin talebi kabul etmese bile hükümeti içindeki yolsuzluğa karşı mücadele verdiğini kanıtlamak için daha büyük bir baskı altında olacak.

Independent Türkçe, Reuters, El Pais


Trump-Şi zirvesi öncesi: Çin, ABD’nin istediği gibi İran’a baskı yapacak mı?

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta Pekin'i ziyaret eden ilk üst düzey İranlı yetkili oldu (AP)
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta Pekin'i ziyaret eden ilk üst düzey İranlı yetkili oldu (AP)
TT

Trump-Şi zirvesi öncesi: Çin, ABD’nin istediği gibi İran’a baskı yapacak mı?

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta Pekin'i ziyaret eden ilk üst düzey İranlı yetkili oldu (AP)
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta Pekin'i ziyaret eden ilk üst düzey İranlı yetkili oldu (AP)

ABD Başkanı Donald Trump'la Çin lideri Şi Cinping'in görüşmesi yaklaşırken, Pekin'in barış anlaşması için Tahran'a baskı yapıp yapmayacağı merak ediliyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dün Çinli mevkidaşı Vang Yi'yle Pekin'de görüştü. Toplantının ardından Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı "hukuk dışı" diye nitelenirken, saldırıların sonlandırılması çağrısında bulunuldu.

Pekin yönetimi, ABD ve İran arasında 7 Nisan'da varılan ateşkes anlaşmasında Pakistan'la birlikte arabuluculuk da yapmıştı.

Trump, nisanda yapılması planlanan toplantıyı savaş nedeniyle mayısa ertelemişti. 14-15 Mayıs'ta gerçekleşecek görüşme öncesinde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin'e özellikle Hürmüz Boğazı'nı açması için Tahran yönetimine baskı yapma çağrısında bulunmuştu.

CNN'in analizinde, Pekin'in kısa süre içinde hem Arakçi hem de Trump'ı ağırlamasının "Çin'in küresel bir güç olarak rolünü pekiştirmeyi hedefleyen Şi için zafer niteliğinde olduğu" yazılıyor.

Diğer yandan Çin'in Tahran'a baskı yapmaya ne kadar istekli olduğu ayrı bir tartışma konusu. Zira Şi, savaşın yarattığı ekonomik krizin getirdiği risklerle ülkesini "ABD'ye alternatif bir küresel güç" olarak konumlandırmaya yönelik uzun vadeli hedefi arasında bir denge kurmaya çalışıyor.

New York Times'ın analizinde de Hürmüz krizinin enerji piyasalarında yarattığı şok etkisinin Çin'in Asya'daki nüfuzunun artmasını sağladığına işaret ediliyor.

Vietnam uçak yakıtı satın almak için Çin'le görüşürken Filipinler de gübre ihracatını kısıtlamaması için Pekin yönetimiyle müzakere ediyor. Avustralya da uçak yakıtı sevkıyatı için Çin'le işbirliği peşinde.

Dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olmasına rağmen Çin, devasa rezervleri ve temiz enerjiye yatırımlarıyla güçlü pozisyonunu koruyor.

Çin Komünist Partisi'nin İngilizce yayın organı Global Times'ın analizinde, Pekin'in İran savaşındaki yoğun diplomatik trafiğiyle şu mesajı vermek istediği ifade ediliyor:

Bölgesel güvenliğin ciddi bir sınamayla karşı karşıya olduğu bu dönemde Çin, güvenilir bir stratejik ortaktır.

Independent Türkçe, New York Times, CNN, Global Times 


Uzayan Ukrayna savaşı Putin’in “güçlü lider” imajını sarstı mı?

Putin ve Trump arasında geçen yıl yürütülen müzakerelerde Ukrayna savaşıyla ilgili ateşkes hakkında anlaşmaya varılamamıştı (Reuters)
Putin ve Trump arasında geçen yıl yürütülen müzakerelerde Ukrayna savaşıyla ilgili ateşkes hakkında anlaşmaya varılamamıştı (Reuters)
TT

Uzayan Ukrayna savaşı Putin’in “güçlü lider” imajını sarstı mı?

Putin ve Trump arasında geçen yıl yürütülen müzakerelerde Ukrayna savaşıyla ilgili ateşkes hakkında anlaşmaya varılamamıştı (Reuters)
Putin ve Trump arasında geçen yıl yürütülen müzakerelerde Ukrayna savaşıyla ilgili ateşkes hakkında anlaşmaya varılamamıştı (Reuters)

Dört yıldır süren Ukrayna savaşı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "güçlü lider" imajını sarsmaya başlıyor.

Putin, Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nı mağlup etmesinin kutlandığı Zafer Günü vesilesiyle 8-9 Mayıs'ta Ukrayna'da ateşkes ilan etmişti.

Wall Street Journal'ın analizinde Ukrayna ordusunun, başkent Moskova dahil Rusya'nın çeşitli bölgelerine saldırılarını sürdürdüğü bir ortamda Putin'in "kutlayacak bir zaferinin olmadığı" yorumu yapılıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı, bu hafta başında Ukrayna'ya ait 300 drone'un Moskova semalarında vurulduğunu bildirmişti. Bazı insansız hava araçlarının çeşitli binalara isabet ettiği aktarılmıştı.

ABD ve Avrupa basınında çıkan haberlerde, Kremlin'de suikast ve darbe endişeleri nedeniyle Putin'in etrafındaki güvenlik önlemlerinin son dönemde ciddi şekilde artırıldığı da yazılmıştı.

Avrupalı istihbarat ajanslarının raporlarına dayandırılan iddialara göre Putin, bazen haftalarca özel korunaklı sığınaklarda kalıyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Zafer Günü etkinliklerinde güvenlik gerekçesiyle internet ve telekomünikasyon hizmetlerine kısıtlamalar getirileceğini de duyurmuştu.

Diğer yandan analizde, 2012'den beri iktidardaki liderin, "Rus takvimindeki en kutsal gün olan 9 Mayıs'ı merkezine alan yeni bir devlet dini oluşturduğu" yorumu paylaşılıyor.

Diğer yandan Putin'in Ukrayna'ya yönelik askeri harekatının bu ocak ayı itibarıyla Sovyetler Birliği'nin Nazilere karşı savaşından daha uzun sürdüğüne dikkat çekiliyor.

Eskiden Putin'in konuşmalarını yazan, artık Rusya dışında yaşayan muhalif siyasetçi Abbas Gallyamov, şunları söylüyor:

Geçen her gün, dedelerimizin anısına layık olmadığımız hissi daha da pekişiyor. Putin bu ‘ecdat kültünü' yarattı, şimdiyse bu ona geri tepiyor.

Telegram'daki savaş yanlısı bazı hesaplarda da "Dedelerimiz şimdiye kadar Berlin'e çoktan ulaşmıştı" paylaşımlarıyla Kremlin'e tepki gösteriliyor.

Ukrayna'nın Rus petrol tesisleri ve rafinerilerine son dönemdeki saldırıları da savaşın gidişatını değiştirdi. Analize göre Ukrayna'nın elindeki drone ve füze kapasitesiyle Rus topraklarının yüzde 70'i sürekli saldırı tehdidi altında.

Eski televizyon yıldızı ve fenomen Viktorya Bonya'nın Putin'e yönelik eleştirileri de ses getirmişti. Monako'da yaşayan Bonya, milyonlarca kez görüntülenen Instagram videosunda, çevresindeki bürokratlar gerçekleri söylemediği için Putin'in ülkenin sorunlarından bihaber olduğunu belirtmişti. Kremlin ise geçen ay paylaşılan videodaki eleştirileri "dikkate aldıklarını" bildirmişti.

Peskov, şubattaki açıklamasında savaşın ve yarattığı ekonomik yükün Rus toplumunu yıprattığına dair eleştirileri reddederek şunları söylemişti:

Hem Rusya hem de Ruslar son 4 yılda gerçekten çok değişti. Toplum, Putin'in etrafında olağanüstü şekilde kenetlendi.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Izvestia, CNN