Organizatörlerinin "Gazze'ye yönelik ablukayı kırmak" amacıyla düzenlendiğini açıkladığı Kuzey Afrika ‘Sumud Konvoyu 2’ aktivistleri krizinde ufukta bir yumuşama görünüyor. Doğu Libyalı yetkililerin itirazına rağmen Libya topraklarından Mısır sınırına geçme girişiminin yeniden denenmesi tartışma yaratmıştı.
Yumuşamaya dair sinyaller, hâlihazırda Sirte şehrinin eteklerinde bir kampta bulunan aktivistlerin hareketliliğiyle belirginleşti. Konvoy organizatörlerinden Cezayirli Mervan bin Kataye, dün sabah erken saatlerde paylaştığı video kaydında Doğu Libya'daki güvenlik birimleri ve Libya Kızılay temsilcileriyle toplantı yaptıklarını, görüşmeyi olumlu bulduğunu ve yardımların Libya Kızılayı'na teslim edilmesine yönelik mekanizmaların görüşülmesini tamamlamak amacıyla temasların sürdürülmesi konusunda mutabık kalındığını aktardı.
Libya Kızılayı'nın yardımları Gazze'ye ulaştırmak için gerekli güvenceleri vermeye hazır olduğunu da belirten Bin Kataye, doğusundan batısına Libya'ya şükranlarını sunduğunu ifade etti.
Temsilciler Meclisi (TM) tarafından görevlendirilen hükümet bu haftanın başlarında, Mısır sınır geçişine ilişkin kurallara uyulması çağrısında bulunmuştu. Bu kurallar, resmi sınır kapılarından geçişi yalnızca Libya vatandaşlarıyla sınırlı tutuyor; Mısır yetkilileri de bu tutumu teyit ederken her türlü yardım ve insani malzemenin Libya Kızılayı aracılığıyla teslim edilmesi gerektiğini, bunların da Mısır Kızılayı'na devredileceğini vurguladı.
Libya'nın tutumunu Temsilciler Meclisi hükümetinin Dışişleri Bakanı Abdulhadi el-Huveyc de Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada bunu yineledi. Huveyc, insani yardımların Libya ve Mısır kızılay kuruluşları aracılığıyla iletilmesine yönelik net bir mekanizmanın mevcut olduğunu belirterek Libya'nın Filistin davasına yaklaşımı üzerinden ‘üstünlük yarışına girme’ olarak nitelendirdiği girişimleri kesinlikle reddettiklerini vurguladı.
Huveyc, hükümetinin Filistinlilere eğitim, sağlık ve çalışma alanlarında tanınan haklara ilişkin kararlar aldığını ve Filistin davasını siyasi ve insani boyutlarda desteklemekten geri durmadığını açıkladı. TM’nin İsrail ile normalleşmeyi suç olarak tanımladığını da hatırlattı.
Hükümetin Libya'yı ya da Mısır'ı zor duruma düşürecek her türlü girişimi kesinlikle reddettiğini vurgulayan Huveyc, konvoy konusundaki tutumunun başından beri açık olduğunu, tüm yardımları Mısır Kızılayı'na devreden Libya Kızılayı aracılığıyla teslim edilmesi gerektiğini belirtti. Huveyc, Batı Libyalı yetkililerin de yardımları yürürlükteki hukuki ve güvenlik kuralları çerçevesinde düzenlemesinin daha isabetli olacağını da sözlerine ekledi.
Libya, biri Batı'da Abdulhamid ed-Dibeybe liderliğinde, diğeri Halife Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu'nun (LUO) desteğiyle ülkenin doğusunu ve güneyini kontrol eden Usame Hammad başkanlığındaki TM hükümeti olmak üzere siyasi bölünmüşlüğünü sürdürüyor.
‘Gazze’ye destek’ vermek amacıyla yola çıkan aktivistlerin LUO’nun nüfuzundaki bölgenin sınırlarında tartışmaya neden olduğu ilk kez değil. Geçtiğimiz yılın haziran ayındaki ilk ‘Sumud Konvoyu’ da geçiş prosedürleri ve güvenlik onaylarının tıkanması üzerine Sirte'nin girişinde duraksadıktan sonra Refah Kapısı’na doğru olan yolculuğunu tamamlamıştı.
Aralarında Tunus İnsan Hakları Savunma Derneği’nin de yer aldığı organizatörler, yolculuğun cuma günü Trablus'un 50 kilometre batısındaki Zaviye şehrinden başlayışından bu yana tamamen insani amaçlı olduğunu ve 28 farklı milletten yaklaşık 300 katılımcıyla Gazze Şeridi’ne yardım ulaştırmayı hedeflediğini savunsa da konvoyun amaçları ve saikleri Libya'nın siyasi ve sivil toplum çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.
Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Üyesi Saad bin Şarade, ‘insani amaçlı olduğu ileri sürülen konvoyların zaman zaman yardım ulaştırma aracından çok gerilim körükleme aracına dönüştüğünü’ söyledi. Bin Şarade, dün Facebook sayfasından yaptığı açıklamada, “Yaralarını sarmaya çalışan ülkelerin, topraklarından geçerek bölünmüşlüğü derinleştirecek kişilere değil, istikrarına saygı gösterecek ve birliğini destekleyecek kişilere ihtiyacı var” diye ekledi.
Öte yandan Filistin'in Trablus Büyükelçisi İmad el-Uteyli, ‘Libya'nın rolü üzerinden üstünlük yarışına girilmesini’ reddederek LUO Genel Komutanlığı'na ve Libya'nın doğusundaki TM hükümetine teşekkürlerini iletti. Büyükelçi Uteyli, Mısır'ın tutumunu ve Gazze'nin direnişine verdiği desteği, yardımların resmi ve meşru kanallar aracılığıyla iletilmesine yönelik mekanizmalar oluşturma çabalarını da övgüyle değerlendirdi.
