Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın sıkılaştırılması, mahsur kalan denizcilerin çilesini daha da artırıyor

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle körfezde mahsur kalan denizciler izole bir yaşam sürüyor. (WANA – Reuters)

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü teyit eden yeni bir harita yayımlaması, körfezde mahsur kalan binlerce denizcinin zaten vahim olan durumunu daha da uzatma tehdidi oluşturuyor.

Körfezde yaklaşık 2 bin gemide görev yapan 20 binden fazla denizcinin mahsur kaldığı belirtiliyor. Denizcilerin büyük bölümünün gemilerden ayrılmasına izin verilmezken, yeterli gıda ve temiz suya erişimde de sıkıntı yaşandığı ifade ediliyor. Savaş bölgesindeki belirsizlik ise mürettebat arasında ciddi kaygıya neden oluyor.

Son haftalarda Reuters’a konuşan denizciler, karşı karşıya oldukları zorlukları ve yaşadıkları endişeyi anlatırken, onları temsil eden bir sendika da koşulların son derece ağır olduğu uyarısında bulundu.

Geçen ay mahsur kaldığı gemiden telefonla konuşan Hintli denizci Selman Sıddıki, “Burada yaptığımız tek şey, geceyi nasıl geçireceğimizi planlamak ve bir saldırı sırasında yara almamak için Allah’a dua etmek” dedi.

İzole yaşam

Reuters muhabirinin bu hafta Suudi Arabistan kıyıları açıklarında demirleyen gemilere ikmal botuyla yaptığı ziyaret sırasında, bir tankerde bulunan denizciler korkulukların yanında toplanarak el salladı. Bu anlar, dış dünyayla kurulan nadir temaslardan biri olarak kayda geçti.

Körfez’de yaklaşık 3 aydır mahsur durumda bulunan denizciler, izole bir yaşam sürüyor. Mürettebatın her biri, küçük bir arkadaş grubuyla birlikte gemilerdeki dar yaşam alanları, yemek bölümleri ve güneşin kavurduğu güverteler arasında zaman geçiriyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle körfezde yaklaşık 2 bin gemide 20 binden fazla denizci mahsur kaldı. (WANA – Reuters)

İran, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarının ardından, küresel petrol sevkiyatı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapattı. Bu gelişmeyle birlikte körfezde binlerce gemi mahsur kaldı. Barış görüşmelerinin durmasıyla birlikte Tahran yönetiminin fiili ablukayı daha da sıkılaştırdığı belirtiliyor.

Geçiş taleplerini yönetmek amacıyla İran tarafından kurulan Boğaz Otoritesi, çarşamba günü yayımladığı haritada, Tahran’ın dar su yolunun her iki tarafındaki geniş bir deniz alanı üzerindeki kontrol iddiasını yeniden vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, gemilerini ve çoğu zaman yüksek değerli yüklerini bölgeden çıkarmaya çalışan armatörler, İran’ın oluşturduğu ödeme ve izin prosedürlerini içeren karmaşık bir sistemle karşı karşıya kalıyor.

Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu Arap Dünyası ve İran Ağı Koordinatörü Muhammed er-Raşidi, “Savaş nedeniyle denizciler artık çok daha büyük risk altında” dedi.

Raşidi, maaş ödemelerinde gecikmeler yaşandığını, denizcilerin ülkelerine dönüşlerine yardımcı olunmadığını, erzak sıkıntısı çekildiğini ve füze ile insansız hava aracı (İHA) saldırısı korkusunun yaygınlaştığını söyledi. Bazı denizcilerin kendisini arayarak ağladığını aktardı.

Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu’nun, savaşın başlamasından bu yana Körfez’de bulunan 2 binden fazla denizciden yardım ve danışmanlık talebi aldığını belirten Raşidi, başvuruların terk edilme, maaşların gecikmesi ve temel ihtiyaç malzemelerindeki eksiklik gibi sorunları kapsadığını ifade etti.

Denizde mahsur kalanlar

Suudi Arabistan’ın Dammam limanından, denizde demirlemiş yaklaşık 7 büyük gemi görülebiliyordu; bu, normal koşullarda alışılmadık derecede yüksek bir sayıydı. Şiddetli rüzgârın ortasında, bir ikmal gemisi tankerin yanında dalgaların arasında sallanırken, gemideki denizciler su üzerinden bağırarak büyük tıbbi malzeme çuvallarını gemiye taşıyorlardı.

Savaşın başladığı sırada Singapur’dan hareket ettikten sonra körfezde mahsur kalan büyük bir yük gemisinin kaptanı Mohit Kohli, Hürmüz Boğazı’nın kapatılabileceğini ilk duyduğunda ‘bunun herhangi bir şekilde mümkün olabileceğini hayal bile edememiş’.

Alman bir şirkete ait geminin Dammam açıklarında güvenli şekilde demirlediğini belirten Kohli, savaşın başlamasından yalnızca bir hafta sonra mürettebatın İran tarafından Körfez ülkelerine doğru fırlatılan füze ve İHA’ları görmeye ve seslerini duymaya başladığını söyledi.

Bu ay Hindistan’a dönüşünün ardından Reuters’a konuşan Kohli, gemideki atmosferi “Normalde gürültülü ve neşeli olan mürettebat artık sessizdi. Yemekler azaldı ve konuşmalar sırasında daha temkinli davranmaya başladık” sözleriyle anlattı.

Kohli, gemi sahiplerinin kendileri için destek ekibi getirilmesine yardımcı olduğunu da ifade etti.

Raşidi ise birçok denizcinin çok daha kötü koşullarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Raşidi, ilgilendiği bazı vakalarda denizcilerin geçen yıldan bu yana aylık 100 ila 200 dolar arasındaki düşük maaşlarını alamadığını, bazı armatörlerin ise gecikmiş ücretlerinden vazgeçmeleri şartıyla ülkelerine dönmelerine izin verdiğini ya da hiçbir destek sağlamadığını belirtti.

Hürmüz Boğazı’nda seyreden gemiler (Reuters)

Raşidi, bazı denizcilerin günde yalnızca bir öğün pirinç ya da mercimek yiyebildiklerini, sevdikleriyle iletişim kurmak veya dışarıdan yardım istemek için ise internete sadece kısa sürelerle erişebildiklerini söyledi.

“Toplu bir müdahaleye ihtiyaçları var. Çünkü onlar ekonomilerimizin ve tedarik zincirlerinin temel unsurlarından biri olmanın yanı sıra çalışan denizciler ve siviller” diyen Raşidi, Körfez ülkelerinin de erzak temini ve mürettebat transferlerini kolaylaştırarak denizcilere destek vermeye çalıştığını ifade etti.

Suudi Arabistan Limanlar Genel İdaresi Başkanı Süleyman el-Mezru, “Belirsiz koşullar altında denizde mahsur kalan bir denizci için dünyadaki en önemli şey, ulaşabileceği açık bir kıyının olduğunu bilmektir” dedi.

Mezru, kurumun yüzlerce gemiye gıda, temiz su, yakıt ve ilaç ikmali yapılmasına yardımcı olduğunu, ayrıca 500’den fazla denizcinin gemilerden tahliye edilmesine destek sağladığını belirtti. Yardım ettikleri denizcilerden gelen teşekkür mesajlarının, görevinde kendisini en çok mutlu eden şey olduğunu söyledi.