İran basınının beklenen ABD anlaşmasının maddelerinden birinin tüm savaş cephelerini kapsadığını aktardığı bir dönemde Hamas Hareketi’nden birçok kaynak, hareketin Gazze'nin müzakere maddelerine dahil edildiği konusunda bilgilendirilmediğini teyit etti.
ABD ve bölge ülkelerinin arabuluculuğuyla geçtiğimiz yıl ekim ayında Gazze Şeridi’nde sağlanan ateşkes, İsrail'in birbiri ardına gelen ihlalleriyle sarsılıyor. Gazze Sağlık Bakanlığı'nın resmi istatistiklerine göre bu ihlaller 900'den fazla Filistinlinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Bunun yanı sıra sınır kapıları üzerinden halkın hareketinin engellenmesi, insani yardım girişinin aksatıldığına ilişkin şikayetler ve mal taşıyan kamyon sayısının azaltılması da gündemdeki yerini koruyor.
Gazze içinde ve dışından dört Hamas kaynağı Şarku’l Avsat'a hareket liderliğinin ‘ABD-İran anlaşmasının Gazze'deki durumu kapsayıp kapsamadığına ilişkin hiçbir teyit almadığını’ doğruladı. Kaynakların tamamı, geçtiğimiz yıl haziran ayında yaşanan savaşın ilk döneminde olduğu gibi Gazze'nin İran-ABD anlaşmalarından tamamen ayrı tutulduğunu vurguladı.
"Hiçbir zaman açık güvence alınmadı"
Gazze dışında ikamet eden iki kaynak, Hamas'ın daha önce İran'dan, Tahran ile Washington arasında aracılar üzerinden yürütülen görüşmelere ilişkin genel nitelikte güncellemeler aldığını açıkladı. Kaynaklardan biri, “Hiçbir zaman, anlaşmanın Gazze Şeridi'ni kapsama ihtimaline ilişkin açık güvence almadık” diye ekledi.
Dört kaynağa göre Hamas liderliği ile diğer Filistinli gruplar arasında ve İran tarafıyla gerçekleştirilen iletişim ve mesaj alışverişlerinde her seferinde tüm taraflarca ateşkesin tüm cephelerde kalıcı kılınmasının önemi vurgulandı. Savaşın yeniden başlamamasını desteklemek ve pekiştirmek de bu vurgunun ayrılmaz bir parçasıydı.
Ancak Gazze içinde ikamet eden bir Hamas kaynağı Şarku’l Avsat'a şunları söyledi:
“Anlaşma tamamlanırsa Gazze en zayıf halka olacak. İsrail Lübnan'da sakinliği kalıcı kılmayı başarırsa Gazze'ye yönelik tırmanmayı daha da yoğunlaştırabilir.”
İran'ın Mehr Haber Ajansı'na göre İran'ın devam eden müzakerelerdeki şartlarından biri, tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi ve tüm bu cephelerde tam ve kalıcı saldırganlık durdurulması.
"Cepheleri ayırma ısrarı"
Ne var ki Gazze içindeki kaynak, geçtiğiniz yıl haziran ayındaki savaşın ardından İran ile ABD arasında yapılan önceki ateşkes anlaşmasında dahi Gazze'deki savaşın durdurulmasına ilişkin bir güvencenin teyit edilmediğine dikkati çekti.
Kaynak, Hizbullah'ın kendi cephelerini desteklemek amacıyla savaşa dahil olmasına karşın Lübnan dahil tüm cephelerden Gazze cephesini ayırma konusunda hem İsrail'in hem de ABD'nin ısrar ettiğine işaret etti.
Kahire'deki Filistinli gruplardan birinin üst düzey yetkilisi, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, ‘İran'ın, ABD ile arasındaki ateşkesin Gazze Şeridi'ni kapsadığına ilişkin kendilerine hiçbir bilgi vermediğini’ söyledi.
Kaynak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Direniş ekseninin çeşitli gruplarından liderlerin aldığı mesajlar, İran'ın ABD'yi Gazze'de ateşkesi kalıcı kılma yönünde ilerlemeye teşvik ettiğini; bunu bölgenin tamamı için bir istikrar unsuru olarak gördüğünü ortaya koyuyor. İsrail ise daha fazla kontrol sağlamak amacıyla savaşı uzatmak istiyor”
Hamas’tan dört kaynak ve bir başka gruptan olan beşinci kaynak, Gazze'deki ateşkesin kalıcı hale getirilmesine yönelik müzakerelerde ‘İsrail'in inatçı tutumu’ nedeniyle bir çıkmazın olduğunu ortaya koydu.
Öte yandan Kahire'nin Kurban Bayramı'nın ardından görüşleri yakınlaştırmaya çalışmak amacıyla yeni bir müzakere turuna ev sahipliği yapması bekleniyor.
