En ölümcül cilt kanserinin nüksetme ihtimalini yarı yarıya düşüren yöntem bulundu

Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
TT

En ölümcül cilt kanserinin nüksetme ihtimalini yarı yarıya düşüren yöntem bulundu

Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)
Araştırmacılar pazartesi günü yaptıkları açıklamada, yeni aşı-ilaç kombinasyonunun melanomun nüksetmesiyle mücadele edebileceğini belirtti. mRNA aşısı, hastanın tümörü kullanılarak tasarlandı (Unsplash)

New York'taki NYU Langone Perlmutter Kanser Merkezi'nden araştırmacılar, melanom hastaları için geliştirilen yeni bir tedavi stratejisinin, cilt kanserinin 5 yıl içinde nüksetme riskini neredeyse yarı yarıya azalttığını pazartesi günü açıkladı.

AIM at Melanoma Vakfı'na göre bu en ölümcül cilt kanseri türünde nüksetme vakalarının çoğu tedaviden sonraki ilk 2-3 yıl içinde görülüyor ancak melanom 10 yıldan uzun süre sonra bile yeniden ortaya çıkabiliyor.

Araştırmacıların tedavi yaklaşımı, hasta sonuçlarını iyileştirebilir.

İşin anahtarı, Amerikan biyoteknoloji şirketi Moderna'nın ürettiği deneysel bir aşı. Intismeran diye bilinen bu aşıyı ve Merck'ün kanser ilacı Keytruda'yı birlikte kullanan hastalar, tümörleri alındıktan sonra daha iyi sonuçlarla karşılaştı.

Aşıyı yaptıran Amerikalı ve Avustralyalı 107 hastanın yaklaşık yüzde 69'u 5 yıl sonra kansersiz durumdayken, sadece Keytruda alan hastaların yalnızca yüzde 49'u bu süre zarfında aynı sonucu elde etti.

NYU Langone, "Bu, [Keytruda] tedavisine intismeran eklemenin nüksetme veya ölüm riskini yüzde 49 azalttığı anlamına geliyor" ifadelerini kullanıyor.

Tedavi ayrıca kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılma riskini yüzde 59 azaltırken aşı yaptıran hastalarda hayatta kalma oranı yüzde 20'nin üzerinde artış gösterdi.

Intismeran, kanser ortadan kalktıktan sonra bile bağışıklık sistemini, kanser hücrelerini hedef alacak şekilde harekete geçiren bir mRNA aşısı.

Araştırmacılar, ameliyat sonrası hastaların kanser tümörlerini analiz ederek her birinin bağışıklık sistemini tetikleyip koruyucu T hücreleri üretmesini sağlayan kişiselleştirilmiş aşılar geliştirdi.

T hücreleri, gizlenen kanser hücrelerini daha iyi bulabilmek için neoantijenler adı verilen, kanser hücrelerinin ürettiği anormal proteinleri arıyor.

Keytruda da bağışıklık sisteminin bu gizlenmiş kanser hücrelerini daha iyi görmesine yardımcı oluyor. Ancak Keytruda genellikle melanom tedavisinde kullanılsa da bu ilaçlar tüm hastalarda etki göstermiyor.

Araştırmacılar, melanom hücrelerinin kanser ilaçlarına direnç kazanabileceğini ve bu nedenle aşılar üzerinde çalıştıklarını belirtiyor.

Kanser merkezinin klinik araştırma müdür yardımcısı Dr. Janice Mehnert şöyle diyor:

Bulgularımız, yüksek mutasyon oranları nedeniyle hedef alınması zor olduğu kanıtlanmış diğer kanser türlerinde, intismeran gibi mRNA aşılarının immünoterapiyle birlikte iyi sonuç gösterebileceğine dair dünya çapındaki kanser araştırmacılarına da cesaret veriyor.

Yeni melanom tedavisinde bin hastanın katıldığı Faz 3 denemesi sürerken, aşının akciğer ve diğer kanserlerin nüksetmesini önlemede de etkili olup olmadığı test ediliyor.

Cilt kanseri, ABD'deki en yaygın kanser türü.

Amerikan Kanser Derneği'ne göre, bu yıl tahmini 112 bin yeni melanom vakası ve 8 bin 500 ölüm bekleniyor.

Independent Türkçe



Uzaydan gelen gizemli radyo sinyallerinin kökeni ortaya çıktı

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

Uzaydan gelen gizemli radyo sinyallerinin kökeni ortaya çıktı

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

Bilim insanları, uzaydan gelen en gizemli ve güçlü sinyallerin bazılarının kökenini çözmüş olabileceklerini düşünüyor.

Araştırmacılar, 1,4 saatlik bir döngüde düzenli olarak güçlü radyo dalgaları ve X ışınları patlamaları yayan "uzun periyotlu radyo geçişleri" karşısında uzun süredir şaşkınlık yaşıyor. Bu sinyaller, galaksimizin yalnızca birkaç ücra bölgesinden geliyor gibi görünüyor.

Artık araştırmacılar, bunların kaynağını bulduklarına inanıyor: Beyaz cüce adı verilen küçük, yoğun bir yıldız, daha büyük ve daha az yoğun yoldaş yıldızından madde çekiyor. Araştırmacılar, maddenin spiral çizerek içeri aktığını ve patlamaları ürettiğini düşünüyor.

Sidney Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olan ve keşfe öncülük eden Kovi Rose "Bu sinyallerin kökenini ilk kez tam olarak belirledik ve kaynağın bir 'kataklizmik değişen' yani madde biriktiren bir beyaz cüce yıldız olduğunu doğruladık" diyor.

Uzun periyotlu radyo geçişleri, gökbilimcilerin kafasını yıllardır kurcalıyordu. Sadece bir düzine kadar tespit ettik ve bunların kökeni belirsizdi. Artık bu geçişlerden birinin kaynağının, yoldaş yıldızından aktif bir şekilde madde çeken bir beyaz cüce olduğunu gösterebildik.

Çalışmada tespit edilen ASKAP J1745−5051 adlı sistem, birbirlerinin yörüngesinde son derece yakın mesafede dönen iki yıldızdan oluşuyor. Yıldızlar birbirleriyle etkileşime girdiğinde ikinci yıldızdan gelen madde ısınarak X ışınları yayıyor ve iki yıldızın manyetik alanları düzenli radyo patlamalarına neden oluyor.

Daha önce araştırmacılar, bu patlamaların pulsar diye bilinen ve yavaş dönen nötron yıldızlarından kaynaklanabileceğini düşünüyordu. Ancak yeni çalışma, bu kadar yavaş dönen yıldızların bu tür sinyalleri üretemeyeceğini öne sürüyor.

Bilim insanları bu çalışmanın, diğer benzer sinyalleri deşifre etmeye yardımcı olarak bu tür sinyalleri anlamaya fayda sağlamasını umuyor.

Çalışma, hakemli dergi Nature Astronomy'de yayımlanan "Periodic radio and X-ray emission from an accreting white dwarf binary" (Madde biriktiren beyaz cüce yıldız çiftinden gelen periyodik radyo ve X ışını emisyonu) başlıklı yeni bir makalede anlatılıyor.

Independent Türkçe


Kaliforniya'da agresif hindi alarmı

(Unsplash/Temsili)
(Unsplash/Temsili)
TT

Kaliforniya'da agresif hindi alarmı

(Unsplash/Temsili)
(Unsplash/Temsili)

ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki bir şehirde iki saldırıdan "agresif" yabani hindiler sorumlu tutuluyor ve polis, sakinleri önlem almaya çağırıyor. 

KGO-TV'ye göre, Kaliforniya'nın Alameda şehrinde 83 yaşındaki bir kadın, geçen hafta iki hindinin arkadan saldırması sonucu yaralandı. Acil servise götürülen kadına tomografi çekildi ve 6 dikiş atıldı.

Başka bir olayda da bir köpeğin saldırıya uğradığı bildirildi.

Alameda Polis Teşkilatı, Facebook sayfasında yayımladığı açıklamada, bu "davranış türünün ilkbahar üreme ve yuvalama mevsiminde yaygın olduğunu, genellikle erkek hindilerin üstünlük kurmak için rekabet etmesi veya yavrularını korumasıyla ilişkilendirildiğini" belirtti.

Polis, sakinleri bu büyük kuşlarla aralarına mesafe koymaya ve onları beslemekten kaçınmaya çağırdı.

Polis, "Alameda'nın yabani hindileri topluluğumuzun eşsiz ve unutulmaz parçaları olsa da hâlâ vahşi hayvanlar olduklarını hatırlamak önemli" diye belirtti.

Ayrıca Alameda sakinlerine köpeklerin halka açık alanlarda tasmalı tutulması gerektiğini hatırlattılar ve kullanılmadığı zamanlarda evcil hayvan maması ve kuş yemi kaplarını bahçeden kaldırmalarını tavsiye ettiler.

Yabani hindiler Kaliforniya'ya özgü değil ancak 1959'da Kaliforniya Balık ve Yaban Hayatı Departmanı tarafından getirildiler ve artık Alameda'da sık sık görülüyorlar.

Bazı sakinler, hindilerin kavşakları tıkaması ve arabaları gagalamasından rahatsız oluyor. Ayrıca yansımalarını rakip bir hindi sanarak parlak araçlara saldırdıkları da biliniyor. Yabani hindiler küçük değil, 1,2 metreye kadar boya ve 11 kilograma kadar ağırlığa ulaşabilirler.

Geçen aralık ayında bir adamın bir hindiyi havalı tüfekle vurup öldürmesiyle gerilim özellikle yükseldiği görülmüştü. Adam, hayvana eziyet suçundan ağır suç kapsamında yargılanmıştı. 

San Rafael'deki WildCare hayvan kurtarma merkezi her yıl yırtıcı hayvan saldırıları, araba çarpması ve vurulma sonucu yaralanan 50 ila 100 yabani hindiyi tedavi ettiklerini söyledi.

Independent Türkçe


Euphoria'da her şey çok farklı olabilirdi: Sydney Sweeney veto etmiş

28 yaşındaki Sydney Sweeney, 9 Emmy ödüllü Euphoria'da terk edilme korkusu ve onaylanma ihtiyacıyla hareket eden Cassie Howard'ı canlandırdı (HBO)
28 yaşındaki Sydney Sweeney, 9 Emmy ödüllü Euphoria'da terk edilme korkusu ve onaylanma ihtiyacıyla hareket eden Cassie Howard'ı canlandırdı (HBO)
TT

Euphoria'da her şey çok farklı olabilirdi: Sydney Sweeney veto etmiş

28 yaşındaki Sydney Sweeney, 9 Emmy ödüllü Euphoria'da terk edilme korkusu ve onaylanma ihtiyacıyla hareket eden Cassie Howard'ı canlandırdı (HBO)
28 yaşındaki Sydney Sweeney, 9 Emmy ödüllü Euphoria'da terk edilme korkusu ve onaylanma ihtiyacıyla hareket eden Cassie Howard'ı canlandırdı (HBO)

Euphoria'nın yaratıcısı Sam Levinson, Sydney Sweeney'nin kariyerini parlatan ancak aşırı cinselleştirildiği gerekçesiyle sıkça eleştirilen Cassie'nin üçüncü sezonda çıplak göründüğü sahneleri kaldırmayı düşündüğünü açıkladı. Ancak Sweeney, bu öneriye en baştan karşı çıkmış.

New York Times'a verdiği röportajda Levinson'a, Sweeney'yle ilişkisi ve oyuncunun Euphoria'nın gerektirdiği yetişkin içerikli sahneleri canlandırırken ne kadar rahat olduğu soruldu. 

"Şaka yapıyorsun herhalde"

Levinson, "Aslında durum epey komik. Senaryoyu ilk yazdığımda, 'Belki de tüm bu sahneleri hiç çıplaklık olmadan çekeriz. Bazı şeyleri göstermeden de anlatmanın yollarını bulabiliriz' diye düşündüm" dedi. 

41 yaşındaki senarist sözlerini şöyle sürdürdü:

Fakat Sydney bana baktı ve 'Şaka yapıyorsun herhalde. Ben bir OnlyFans modelini oynuyorum. Şimdi bütün bunları göstermeden anlatacağımızı mı söylüyorsun?' dedi. Ben de 'Evet, haklısın, bu doğru bir nokta' karşılığını verdim.

New York Times, Levinson'a ayrıca Euphoria'nın karakterlerin lisede olduğu ilk iki sezonunda yer alan "gereksiz çıplaklık sahnelerine yönelik eleştirileri" de sordu. 

Levinson bu konuda, "Senaryoyu okuduğunuzda rolün ne gerektirdiğini zaten anlıyorsunuz" diyerek şöyle devam etti: 

Oyuncu seçmelerine katıldığınızda bile, örneğin Cassie rolünü ele alalım, rolün belirli ölçüde çıplaklık içeren sahneler barındırdığını bilirsiniz. Bu konuda rahat mısınız? Eğer oyuncu bu konuda rahatsa rolü kabul eder; sonraki aşama ise yakınlık koordinatörüdür. Sanırım bu bir Ekran Oyuncuları Birliği (SAG) kuralı; bir oyuncu kadroya seçildikten sonra 'Aslında bunu yapmak istemiyorum' derse, onları hiçbir sahne için zorlayamayız.

"O harika bir profesyonel"

Oyuncuları korumanın önemini vurgulamaya devam eden Levinson, şu ifadeleri kullandı: 

En iyi ve en samimi performansların, oyuncunun kendisini özgür ve güvende hissettiği anlarda ortaya çıktığına sonuna kadar inanıyorum. Harika bir performansı ancak bu şekilde alabilirsiniz. Ortamda herhangi bir gerginlik varsa bunu başaramazsınız, oyuncu kendisini tam anlamıyla açamaz. Bu, oyunculuk eğitimi aldığım günlerden beri bildiğim bir şey. Dolayısıyla benim görevim, oyuncunun bu karakteri canlandırabilmesi için en elverişli ortamı yaratmak.

Sweeney'yi "tamamen çekincesiz" ve "harika bir profesyonel" diye öven Levinson, "Aramızda büyük bir güven bağı var" dedi. 

Levinson sözlerini şöyle noktaladı: 

Bakın, kadınların kulak şeklindeki bir mikrofona fısıldamak için para aldığı OnlyFans dünyasını ele alıyoruz. Bu dünyanın içinde son derece ilginç ve absürt bir taraf da var. Biz de her zaman bu durumun hem gerçekçi, mizahi ve dramatik hissettirmesini sağlamanın hem de karakterin motivasyonlarını ve duygularını inandırıcı biçimde yansıtmanın yollarını arıyoruz.

Bir fenomenin vedası

Euphoria, Türkiye'de dün yayımlanan In God We Trust adlı final bölümüyle ekranlara veda etti. Zendaya'nın başrolünü üstlendiği dizinin sona ereceği uzun süredir tahmin ediliyordu.

İkinci ve üçüncü sezon arasındaki 4 yıllık uzun ara, kamera arkasındaki yaratıcı fikir ayrılıkları ve oyuncu kadrosunun yoğunlaşan film programları, dizinin devamlılığı konusunda soru işaretleri yaratmıştı. 

Levinson, finalden önce yaptığı açıklamalarda "Her sezonu sanki sonuncusuymuş gibi yazıyorum" diyerek dizinin geleceğine dair kesin bir işaret vermemişti.

Üçüncü sezonu "tartışmasız en iyi sezonumuz" diye tanımlayan Levinson, final bölümlerindeki sürprizlere dikkat çekerek hayranları sürprizleri öğrenmemeleri konusunda uyarmıştı.

Zendaya'nın yanı sıra Sweeney, Jacob Elordi, Hunter Schafer ve Alexa Demie gibi isimleri dünya çapında yıldızlara dönüştüren dizi, tartışmalı ama etkileyici mirasıyla ekran yolculuğunu tamamladı.

Euphoria'nın tüm bölümleri, Türkiye'de HBO Max üzerinden izlenebilir.

Independent Türkçe, Variety, New York Times, Popcast