Kahire’de Sisi ile Afwerki arasında yapılan görüşmelerin ana gündem maddesi Kızıldeniz güvenliği oldu

Mısır Cumhurbaşkanı, ülkesinin Eritre’nin egemenliğini destekleme konusundaki kararlılığını vurguladı

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Kahire’de Eritreli mevkidaşını kabul etti, 8 Haziran 2026 (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Kahire’de Eritreli mevkidaşını kabul etti, 8 Haziran 2026 (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Kahire’de Sisi ile Afwerki arasında yapılan görüşmelerin ana gündem maddesi Kızıldeniz güvenliği oldu

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Kahire’de Eritreli mevkidaşını kabul etti, 8 Haziran 2026 (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Kahire’de Eritreli mevkidaşını kabul etti, 8 Haziran 2026 (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır ve Eritre liderleri, iki ülke açısından stratejik öneme sahip Afrika Boynuzu bölgesinde artan gerilimler ve İsrail’in son dönemdeki diplomatik hamlelerinin gölgesinde, dün Kahire’de bir araya gelerek görüşmeler gerçekleştirdi. Liderler düzeyindeki temaslar, daha önce yapılan bakanlar düzeyindeki görüşmelerin ardından geldi.

Görüşmeler, Etiyopya’nın Kızıldeniz’e erişim taleplerine ilişkin süregelen anlaşmazlıkların yaşandığı bir dönemde yapıldı. Şarku’l Avsat’a konuşan Afrika uzmanları, özellikle Kızıldeniz’in güvenliğine ilişkin istişareler nedeniyle temasların büyük önem taşıdığını belirtti.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki ile yaptığı görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkilerin her alanda geliştirilmesi ve ileri taşınması için çalışmaların sürdürülmesinin önemine dikkat çekti. Sisi ayrıca, Mısır’ın Eritre’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne verdiği desteğin değişmez olduğunu vurguladı. Açıklama Mısır Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlandı.

Görüşmelerde Afrika Boynuzu’ndaki gelişmeler ile Kızıldeniz’in güvenliği ve deniz ulaşımının serbestliğinin korunmasına yönelik iki ülke arasındaki iş birliği ele alındı.

Sisi ayrıca, iki ülke arasındaki koordinasyonun artırılması gerektiğini belirterek, Kızıldeniz’in yönetimi ile bölgedeki güvenlik ve istikrarın korunmasının yalnızca kıyıdaş ülkelerin sorumluluğunda olduğunu ifade etti. Eritre Cumhurbaşkanı Afwerki’nin de bu görüşe katıldığı belirtildi.

Bu kapsamda iki lider, bölgesel barış ve istikrarın korunması ile bölgenin kapsamlı kalkınma çabalarının desteklenmesi amacıyla mevcut koordinasyon ve istişare mekanizmalarının sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı.

Kızıldeniz güvenliği

Afrika işleri uzmanı Esma el-Hüseyni’ye göre Eritre Cumhurbaşkanı’nın Kahire ziyareti, Eritre’nin jeopolitik konumu ve Kızıldeniz’deki kritik rolü nedeniyle büyük önem taşıyor. Hüseyni, ziyaretin aynı zamanda Etiyopya ile Eritre arasındaki gerilimin tırmandığı, ayrıca Somali’nin de hassas bir dönemden geçtiği bir süreçte gerçekleştiğine dikkat çekti. Hüseyni, Somali’nin birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğünün, İsrail’in ve daha önce Etiyopya’nın Somaliland bölgesindeki stratejik Berbera Limanı’nda nüfuz elde etme çabaları nedeniyle tehdit altında olduğunu savundu.

Kahire ile Asmara arasındaki koordinasyonun mevcut aşamada hayati önem taşıdığını belirten Hüseyni, bu iş birliğinin Kızıldeniz’in güvenlik ve istikrarının korunması, Afrika Boynuzu’nun güvence altına alınması ve iki ülkenin ortak çıkarlarının savunulması açısından gerekli olduğunu ifade etti.

Nairobi merkezli Doğu Afrika Araştırmaları Merkezi Direktörü ve Afrika uzmanı Abdullah Ahmed İbrahim ise Kızıldeniz güvenliğinin görüşmelerde doğal olarak öncelikli gündem maddesi olduğunu söyledi. İbrahim, mevcut tehditler ve İsrail’in ayrılıkçı bölgede artan etkisi dikkate alındığında, bu konunun her iki ülke açısından da kritik önem taşıdığını belirtti.

Afrika uzmanı Muhammed Turşin de Eritre Cumhurbaşkanı’nın Kahire ziyaretinin, iki ülke arasında son dönemde sıklaşan karşılıklı temasların devamı niteliğinde olduğunu ifade etti. Turşin, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz’de gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşen ziyaretin, özellikle Etiyopya’nın Eritre’nin 1990’ların başında bağımsızlığını kazanmasının ardından denize çıkışı olmayan bir ülke haline gelmesini kabul etmeyeceğine yönelik açıklamalarının gölgesinde önem kazandığını kaydetti. Turşin’e göre Addis Ababa yönetiminin denize erişim konusundaki ısrarlı söylemleri, Etiyopya’nın bir deniz çıkışı elde etmek amacıyla Eritre ile yeni bir çatışmaya girebileceği yönündeki endişeleri artırıyor.

Mısır ve Eritre cumhurbaşkanları dün Afrika Boynuzu bölgesindeki durumu görüştü. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)Mısır ve Eritre cumhurbaşkanları dün Afrika Boynuzu bölgesindeki durumu görüştü. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Artan koordinasyon

Son yıllarda Kahire ile Asmara arasındaki koordinasyonun giderek arttığına dikkat çekiliyor. Bu yakınlaşmanın temelinde, iki ülkenin Etiyopya ile yaşadığı anlaşmazlıklar bulunuyor. Addis Ababa yönetimi, Mısır’ın Rönesans Barajı’nın doldurulması ve işletilmesine ilişkin bağlayıcı bir anlaşma yapılması yönündeki talebini reddederken, Eritre ile Etiyopya arasındaki gerilim de sürüyor ve taraflar zaman zaman askeri tırmanış sinyalleri veriyor.

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Ekim 2024’te Eritre’nin başkenti Asmara’yı ziyaret etmişti. Söz konusu ziyaret, Mısır, Eritre ve Somali arasında oluşturulan üçlü koordinasyon mekanizmasının etkinleştirildiği bir döneme denk gelmişti.

Geçtiğimiz mart ayında Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Cumhurbaşkanı Sisi'nin sözlü mesajını Eritre Cumhurbaşkanı Isaias Afwerki’ye ileterek iki ülke arasındaki ilişkilerin çeşitli alanlarda geliştirilmesi konusunu ele aldı. Mayıs ayında ise Abdulati ile Ulaştırma Bakanı Kâmil el-Vezir, Asmara’da Afwerki ile bir araya gelerek ikili iş birliği ve Kızıldeniz’deki gelişmeleri görüştü. Abdulati, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Kızıldeniz’e kıyısı bulunmayan ülkelerin bölgeye ilişkin düzenlemeler veya mutabakatlarda yer almaması gerektiğini vurgulamıştı.

Bu ziyaretin yaklaşık bir hafta sonrasında ve kıyıdaş olmayan ülkelerin Kızıldeniz’de rol üstlenmesine yönelik itirazların resmî düzeyde yeniden dile getirilmesinin ardından Etiyopya Dışişleri Bakanlığı, Mısır’ı ülkenin denize erişim çabalarını engellemeye çalışmakla suçlamıştı.

Afrika uzmanı Esma el-Hüseyni, Etiyopya’nın Mısır ile Eritre arasındaki yakınlaşmaya her zaman kuşku ve temkinle yaklaştığını belirtti. Hüseyni, Addis Ababa yönetiminin sürekli olarak Mısır ve müttefiklerini kendi çıkarlarına yönelik bir tehdit olarak göstermeye çalıştığını, ancak bölge halklarının çıkarları açısından asıl tehdidin Etiyopya’nın komşu ülkelere yönelik nüfuz arayışından kaynaklandığını savundu.

Muhammed Turşin ise Etiyopya’nın, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz’deki hedeflerine ulaşmasının önünde Mısır’ı bir engel olarak görmeye devam edeceği görüşünde. Turşin, Kahire ile Asmara arasındaki iş birliğinin Etiyopya’nın denize açılma yönündeki genişleme girişimlerine karşı çıkmayı sürdüreceğini öngördü. Turşin’e göre Etiyopya’nın denize erişim talepleri uluslararası hukuk açısından yeterli dayanağa sahip değil. Bu nedenle söz konusu girişimlerin hayata geçirilmesi, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesinde daha büyük krizlere ve yeni güvenlik sorunlarına kapı aralayabilir.



İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
TT

İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)

İsrail tankları ve askeri buldozerleri, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından bölgeye ilerledi. Filistin yerel basınında bugün yer alan haberlere göre, İsrail güçlerinin bölgedeki hareketliliği sürüyor.

Filistin merkezli Kudüs Ağı’nın internet sitesinde yayımlanan haberde, “İşgal güçlerine ait tanklar ve askeri buldozerler, Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, Bureyc Mülteci Kampı’nın doğusundaki Atlet el-Reis bölgesine, yoğun topçu atışı ve aralıksız silah sesleri eşliğinde ilerledi” ifadelerine yer verildi.

Şarku’l Avsat’ın Kudüs Ağı’ndan aktardığına göre bu gelişme İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, “Sarı Hat” olarak bilinen hattın çevresindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından yaşandı. Operasyonun Bureyc ve Nuseyrat mülteci kampları çevresindeki üç alanı kapsadığı belirtildi.

İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)
İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, operasyonun 660, 661 ve 666 numaralı bölgeleri kapsadığını bildirdi. Ayrıca bu bölgelerde Selahaddin Caddesi’nin araç trafiğine kapatıldığını duyurdu.

Kudüs Ağı’nın aktardığına göre 660 numaralı bölge, Bureyc Mülteci Kampı’nın kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alırken, 661 numaralı bölge kampın bitişiğinde bulunuyor. 666 numaralı bölge ise Nuseyrat Mülteci Kampı’nın kuzeyinde yer alıyor ve Davet bölgesi ile güneydeki Gazze Vadisi çevresini kapsıyor.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeye yönelik planını denetleyen kurul, İsrail ve Hamas’ı çatışmaları sona erdirme konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı. Kurul, tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemesinin Gazze halkının hayat şartlarını daha da kötüleştirdiğini ve ateşkesin çökme riskini artırdığını bildirdi.

Reuters’ın incelediği 12 sayfalık Barış Konseyi raporu, ABD’nin desteklediği ateşkesin 13 ay önce yürürlüğe girmesinden bu yana Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunulan ikinci rapor olma özelliğini taşıyor. Raporda, söz konusu dönemde kaydedilen ilerlemeye ilişkin sahadaki gelişmeleri esas alan bir değerlendirme yapılıyor.

Trump’ın kurduğu ve başkanlığını yürüttüğü Barış Konseyi’nin, raporun sonuçlarını kasım ayının sonunda New York’ta düzenlenecek BM Güvenlik Konseyi toplantısında sunması bekleniyor.

Raporda, “Üzerinde anlaşmaya varılan hususlarla sahada yaşananlar arasındaki uçurum, sürecin karşı karşıya olduğu en büyük risk olmaya devam ediyor” denildi. Raporda ayrıca, “Somut sonuçlar üretmeyen hiçbir ateşkes sonsuza kadar sürdürülemez” uyarısında bulunuldu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ile Hamas Siyasi Büro Sözcüsü, rapora ilişkin yorum taleplerine henüz cevap vermedi.


Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
TT

Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)

ABD, Sudan'da feshedilen “Ulusal Kongre Partisi”nin eski lideri Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oldu. ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, Washington'un Harun'un gözaltına alınmasından “haberdar olduğunu” belirterek, Darfur'da sivillere yönelik vahşet olaylarındaki rolü nedeniyle kendisine uygulanan yaptırımları hatırlattı.

Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)
Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)

Boulos, Sudan'da şiddetin devam etmesinden sorumlu kişilerin hesap vermesi ve aşırılık yanlısı şiddet ağları ile Müslüman Kardeşler bağlantılı grupların savaşı körükleyen faaliyetleriyle mücadele edilmesi çağrısında bulundu. Ancak Harun'un Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edilmesi yönündeki talebini açıkça yinelemedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Harun, mahkemede savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan 42 ayrı suçlamayla karşı karşıya bulunuyor.

ABD'den gelen açıklama, Harun'un tutuklandığına ilişkin haberlerin ortaya çıkmasından 9 gün sonra yapıldı. Açıklama, Washington'un yakalanmasına, teslim edilmesine veya mahkûm edilmesine yol açacak bilgiler için 5 milyon dolara kadar ödül koyduğu Harun'un geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Bu gelişmeler, Ulusal Kongre Partisi içinde liderliğin meşruiyetine ilişkin görüş ayrılıklarının yaşandığı ve İslamcı çevrelerin Harun'un tutuklanmasına farklı yaklaştığı bir dönemde meydana geldi. Bazı kesimler tutuklamayı uluslararası kamuoyuna güven verme mesajı olarak değerlendirirken, bazıları bunun orduya destek veren cepheyi zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.


Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
TT

Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)

ABD, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda tutumunu sertleştirdi. ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Mike Waltz, Lübnanlı yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Hizbullah'ı “kanser” olarak nitelendirerek, bütün silahların devletin denetimine alınması gerektiğini vurguladı. Waltz, “Amerika'nın mesajı açık: Tek devlet, tek ordu” ifadelerini kullandı.

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile yaptığı görüşmeyi açık ve samimi olarak tanımlayan Waltz, silahların devletin elinde toplanmasının “isteğe bağlı olmadığını, ilerlemenin tek yolu olduğunu” ifade etti. Waltz, “Büyük Lübnan ulusunu etkisi altına alan Hizbullah kanseri devam etmemeli” dedi.

Waltz, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile yaptığı görüşmeye de değinerek, ekonomik reformlar ve güvenlik konularının ele alındığını söyledi. Lübnan'ın yatırımları çekebilmesi ve krizler döngüsünü kırabilmesi için gerçek reformlara ve devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Öte yandan Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Fransa'nın Beyrut Büyükelçisi Patrick Durel ile görüşmesinde 1701 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına bağlılığını yineledi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Berri, kararın hükümlerini uygulayacak herhangi bir gücün Birleşmiş Milletler yetkisi altında faaliyet göstermesi, İsrail işgalinin sona erdirilmesi ve bölge sakinlerinin köylerine geri dönmesi gerektiğini belirtti.