Washington ile Tahran arasında cuma günü karşılıklı olarak verilen çelişkili mesajların ardından, iki taraf arasındaki müzakere süreci en hassas aşamalarından birine yaklaşmış görünüyor. Taraflar arasında neredeyse tamamlanmış uzlaşıların bulunduğuna dair işaretler artarken, anlaşmanın niteliği ve siyasi sınırları konusunda belirsizlikler ve görüş ayrılıkları sürüyor.
Bu çerçevede Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki barış anlaşmasına ilişkin üzerinde mutabakata varılan nihai metne ulaşıldığını açıkladı. Şerif, ülkesinin her iki tarafla da yakın temas halinde olduğunu ve sonraki adımlara ilişkin son düzenlemeler üzerinde çalıştığını belirtti.
Bu gelişme müzakere sürecinde ilerleme kaydedildiğine dair göstergeleri güçlendirse de Washington ve Tahran’ın tutumları, anlaşmanın ayrıntıları ve onay mekanizmaları konusunda belirgin farklılıklar ortaya koymaya devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan anlaşma detaylarına ilişkin haberlere sert tepki göstererek, “Sızdırılan maddelerin, yazılı olarak üzerinde uzlaşılan metinle hiçbir ilgisi yok” dedi. Trump, İran’la yürütülen süreci “dürüstlükten ve iyi niyetten uzak” olarak nitelendirdi.
Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile bir mutabakat zaptına varılmasının “hiç olmadığı kadar yakın” olduğunu söyledi ve nihai onay verilmeden önce anlaşmanın içeriği hakkında spekülasyon yapılmaması çağrısında bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı:
- Karar alma süreçlerinden sorumlu İranlı kurumlar, mutabakat zaptını görüşmek üzere toplanıyor.
- İran’da karar alınmadan önce mutabakat zaptının ne zaman ve nerede imzalanacağı konusunda yorum yapılamaz.
- Şu anda karşı karşıya olduğumuz sorun, diğer taraftan gelen çelişkili açıklamalardır.
- Müzakerelerde ele alınan konuların büyük bölümü üzerinde uzlaşı sağlandı ve artık son aşamaya gelindi.
Trump’ın Axios’a açıklamaları:
- Arakçi’nin İran ile bir mutabakat zaptına yaklaşılması yönündeki açıklaması oldukça olumlu.
- İran, yanıltıcı bilgilerin yayımlanması nedeniyle gizli kanallardan özür diledi.
- İran ile anlaşmanın hafta sonu ya da en geç pazartesi günü imzalanmasının hâlâ mümkün olduğuna inanıyorum.
ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili:
- Anlaşma kapsamında Washington, İran’ın zenginleştirilmiş nükleer materyallerini teslim alacak.
- İran içinde bu anlaşmayı desteklemeyen kesimler bulunuyor.
- İsrail, anlaşmanın tüm şartlarını gördüğünde bundan memnuniyet duyacaktır.
- ABD ile İran arasında ciddi bir güvensizlik sorunu var.
İran tarafı yükümlülüklerini ne kadar iyi yerine getirirse elde edeceği kazanımlar da o kadar artacak.