Gözler, İsrail ile Hizbullah arasında bir ateşkes anlaşmasına varıldığına dair iddiaların kesiştiği Lübnan sahnesine çevrildi. Bu sırada ABD Başkanı Donald Trump, Washington-Tahran hattındaki müzakerelere bağlı siyasi sürecin karmaşıklığına rağmen, İran’a karşı savaşın sona erdiğini vurguladı.
Amerikalı bir yetkilinin Cuma günü İsrail ve Hizbullah’ın ateşkes anlaşmasına vardığını duyurmasının ardından, Lübnan’ın güneyinde dikkat çekici bir İsrail gerilimi yaşandı. Sahadaki saatler süren gerginliğin ardından İsrail bombardımanları durdu. İsrail’in Washington Büyükelçisi de Hizbullah uyduğu sürece ülkesinin ateşkese bağlı kalacağını teyit etti.
İran cephesinde ise bugün İsviçre’de başlaması planlanan Washington-Tahran görüşmeleri askıya alındı. İran Dışişleri Bakanlığı, müzakerelerin "başka bir güne" ertelendiğini açıklayarak, arabulucular vasıtasıyla istişarelerin yürütüleceğini ve "şartlar olgunlaştığında müzakerelerin başlayacağının duyurulacağını" belirtti.
Bu askıya alma kararına rağmen Trump, İran’a karşı savaşı yeniden başlatmaya gerek kalmayacağını yineledi. İran’ın "en zorluları" olduğunu belirttiği 8 savaşı "bitirdiğini" söyleyen Trump, aynı zamanda bir anlaşmaya varılamaması halinde "onları mutlu etmeyecek şeyler yapacakları" uyarısında bulundu.
Trump’ın İran ve bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamaları:
- Anlaşamazsak onları mutlu etmeyecek şeyler yapacağız: Bir uzlaşıya varılamadığı takdirde sert adımlar atılacağının sinyalini verdi.
- Savaşa gerek kalmayacak: İran’a karşı savaşı yeniden başlatmaya ihtiyaç duymayacaklarını ifade etti.
- Hürmüz Boğazı'ndaki durum: Şu anda Hürmüz Boğazı'nda 700 geminin bulunduğunu belirtti.
- 8 savaşı bitirdim: Görev süresi boyunca 8 savaşı sonlandırdığını, bunlar arasında İran’ın en zorlu süreç olduğunu vurguladı.
- İsrail ile ilişkiler: "İsrail ile harika ilişkilere sahibim" dedi.
- Fransa’nın veto tehdidi: Fransa’nın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) "tatmin edici olmayan" bir ABD-İran anlaşmasına karşı veto yetkisini kullanma tehdidinde bulunduğunu açıkladı.
- Fransa’nın rol arayışı: Paris, "Avrupa Troykası" olarak bilinen gruptaki ortakları İngiltere ve Almanya ile birlikte pratik olarak tamamen dışlandığı İran nükleer dosyasında yeniden iddialı bir rol oynamak istiyor.
- Paris’in rahatsızlığı: Fransa, mevcut aşamada elindeki etkili kartları kullanarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın tek başına yürüttüğü bu dosyada yeniden söz sahibi olmayı hedefliyor. Trump, İran’a yönelik gerçekleştirdiği iki savaşta da (ilki geçen yılın haziran ayındaki "12 Gün Savaşı", ikincisi ise geçen şubat sonundaki "Yüz Gün Savaşı") Avrupalı üç müttefikine danışmamış ve onları kararlarından haberdar etmemişti.
İsrail’in Washington Büyükelçisi: Hizbullah uyarsa ateşkese bağlıyız
İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Fransız Haber Ajansı'nın (AFP) aktardığına göre, Amerikalı bir yetkilinin tarafların Cuma günkü kanlı çatışmaların ardından yeni bir ateşkese vardığını duyurması üzerine konuştu. Leiter, Hizbullah’ın uyması halinde Tel Aviv’in Lübnan’da ateşkese bağlı kalmaya hazır olduğunu belirtti.
Leiter, X (eski adıyla Twitter) platformunda yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
"İsrail acil bir ateşkese bağlı kalmaya devam ediyor... Eğer Hizbullah anlaşmaya saygı duyar ve düşmanca eylemlerini durdurursa, karşılığında sükunet bulacaktır."
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in açıklamaları:
- Hürmüz’de güvenlik: Son iki gündür İranlılar Hürmüz Boğazı’ndan geçen hiçbir gemiye ateş açmadı.
- Mutabakat zaptı sonrası geçişler: Mutabakat zaptı imzalandığından beri Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerin herhangi bir geçiş ücreti ödemediğini belirtti.
- Askeri varlık talebi: Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemileri koruma görevini üstlenecek bir askeri varlığımızın olmasını istemiyoruz.
- Petrol fiyatlarındaki düşüş: Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılmasının, petrol fiyatlarının 126 dolardan bugün yaklaşık 75 dolara gerilemesinin temel nedeni olduğunu vurguladı.
- İsrail’in Washington’daki etkisi: "İsrail’in ABD politikalarını etkilemeye çalıştığına kesinlikle inanıyorum ve bunu olağan bir durum olarak kabul ediyorum."
- Çıkar çatışması: ABD’nin çıkarlarının her zaman İsrail’in çıkarlarıyla örtüştüğünü söyleyenler var, bu kesinlikle doğru değil.
- Trump-Netanyahu anlaşmazlığı: Başkan Trump’ın, İran ile savaşın tam olarak nasıl sonlandırılacağı konusunda Netanyahu ile bazı görüş ayrılıkları olduğu konusunda son derece dürüst davrandığı açıktır.
- Müttefiklik ilişkisi: İsrail, Tıpkı İngiltere veya Fransa gibi Amerika için iyi bir ortaktır.
- Antisemitizm suçlamalarına eleştiri: Netanyahu’nun siyasi kararlarına yönelik her eleştirinin antisemitizme (Yahudi karşıtlığı) yol açtığı veya antisemitizm sayıldığı iddiası doğru değildir.
- Kavramların sulanması: Eğer her şeyi Yahudi düşmanlığı olarak nitelendirirseniz, bir süre sonra hiçbir şey Yahudi düşmanlığı sayılmaz hale gelir.
- Dış politika uyarısı: Dış politikada belirli bir amaca hizmet etmek adına birilerini antisemitizmle suçlama girişimlerine karşı son derece dikkatli olmalıyız.
