Tarık Raşid
ABD Başkanı Donald Trump, yönetimini uzman isimler yerine güvendiği kişilerden oluşturma eğilimini sürdürüyor. Bu çerçevede milyarder dostu Bill Pulte'yi, aksi yönde yüzmeye çalışmasının ardından istifa eden Tulsi Gabbard'ın yerine on sekiz istihbarat birimini bünyesinde barındıran Ulusal İstihbarat Direktörlüğü'ne geçici direktör olarak atadı. Pulte'nin sivil veya askeri istihbarat alanında herhangi bir deneyimi ya da birikimi bulunmuyor.
Yardımcılarının elinde birden fazla görevi yoğunlaştırmayı alışkanlık haline getiren Trump, Demokrat ve Cumhuriyetçi pek çok kongre üyesinin itirazlarına karşın Pulte'nin Federal Konut Finansmanı Ajansı (FHFA) direktörlüğü ile 10 trilyon doların üzerinde işlem hacmine sahip iki dev federal ipotek sigortası kuruluşu olan Fannie Mae ve Freddie Mac başkanlığı görevlerini de sürdüreceğini açıkladı.
1988'de Florida'da varlıklı bir ailede dünyaya gelen Pulte, inşaat sektörünün milyarderi olan dedesinin tek varisi ve babasının ilk evliliğinden Noreen ile Mark Pulte'nin ilk çocuğu. Dedesi William Pulte, Pulte İnşaat Grubu'nun kurucusu. Lise yıllarında bir inşaat şirketinde çalışan Pulte, New Western Üniversitesi'nden radyo gazetecilik lisansıyla mezun oldu. Üniversite eğitimi sırasında kimya mühendisi olan eşiyle tanışan Pulte, mezuniyetin ardından çeşitli risk sermayesi şirketlerinde görev yaptı. Pulte’nin 2011 yılında kurduğu Pulte Capital şirketinin çalışan sayısı 200'ü aştı ve yıllık 30 milyon dolar gelir elde ederek Forbes'un 30 yaş altı girişimciler listesine girdi. 2016 yılında dedesinin yönetim kurulu başkanlığını sürdürdüğü Pulte Grubu'na yönetim kurulu üyesi olarak atanan Pulte, Forbes 500 listesindeki bu dev şirkette bu görevi üstlenen en genç isim oldu. Ancak 2020'de dedesinin vefatının ardından grubun internet sitelerine el koyarak bunları kendi sosyal medya projelerinde kullanması üzerine yönetim kurulu tarafından görevden uzaklaştırıldı.
Ardından sosyal medya platformu X’te bir hayır kurumu hesabı açan Pulte, üç milyondan fazla takipçi edindi. Trump, 2019 yılının temmuz ayında Pulte'yi öven bir paylaşımı retweet etme karşılığında iki gaziye araba vaat etmesinin ardından onu övdü. Pulte, Trump ile defalarca kez bir araya geldiğini ve Başkan’ın hayır kurumunun faaliyetlerinden haberdar olduğunu söyledi. Bu süreçten sonra Cumhuriyetçi Parti'ye, parti ulusal komitesine ve Trump'ın 2024 yılındaki başkanlık seçim kampanyasına cömert bağışlar yapmaya başlayan Pulte'nin serveti 200 milyon ile 3 milyar dolar arasında tahmin ediliyor. Sonunda Scott Turner'a verilen Konut ve Kentsel Kalkınma Bakanlığı için Trump nezdinde girişimlerde bulunun Pulte, siyasi bir görev üstlenmesi halinde şirketlerinin yönetiminden çekileceğini açıkladı. Trump ise geçtiğimiz yılın ocak ayındaki yemin töreninin hemen ertesi günü onu FHFA başkanlığına aday gösterdi. Pulte, tüm Cumhuriyetçi üyeler ile üç Demokrat üyenin oyunu alarak Senato tarafından onaylandı.
Pulte, FHFA başkanlığına başlar başlamaz Fannie Mae ve Freddie Mac üzerindeki kontrolünü pekiştirdi. Her iki kurumun yönetim kurulundan 14 üst düzey yöneticiyi görevden aldı ve eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde alınan pek çok politika kararını iptal etti. İptal edilenler arasında ipotek sahtekarlığı ve haksız uygulamaların önlenmesine yönelik programlar da yer alıyordu. Bunların yanı sıra federal ipotek bankalarının konut politikalarında adil uygulamaların denetlenmesinden sorumlu birimi hedef alarak onlarca çalışanı önceden bildirimsiz olarak işten çıkardı.
Pulte ayrıca Biden yönetiminin çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık politikalarının uygulanmasını engelleyen çok sayıda karar aldı. FHFA çalışanlarının yaklaşık yüzde 25'ini işten çıkardığını duyuran Pulte, Fannie Mae ile Freddie Mac'teki 100'den fazla yöneticiyi her iki kurumda etik dışı davranışla suçladı. Senato'daki Demokratlar, Pulte'nin gerçekleştirdiği işten çıkarmaların soruşturulması talebiyle FHFA genel müfettişine mektup gönderdi.
Pulte, geçtiğimiz yılın haziran ayında Fannie Mae ve Freddie Mac'e ipotek kredisi teminatı olarak kripto para birimlerini kabul etme talimatı verdi ve kredi derecelendirme ofislerinde kapsamlı bir inceleme başlattı. Bu gelişme söz konusu ofislerin borsa değerlerinin düşmesine yol açtı.
Pulte, Fannie Mae ve Freddie Mac'e ipotek kredisine başvurabilmek için kabul edilen teminatlar arasına kripto para birimlerinin dahil edilmesi talimatı verdi.
Wall Street Journal gazetesine (WSJ) göre Pulte, yetkililer ve uzmanlarla istişare etmeksizin X üzerinden ani politikalar açıkladı. Geleneksel kredi derecelendirme kuruluşlarının güvenilirliğini sorguladıktan sonra Fannie Mae ve Freddie Mac'e alternatif derecelendirme ofisleriyle çalışma talimatı verdi. Pulte'nin politikaları, Trump'ın iktidara gelir gelmez kısa sürede çözüme kavuşturacağına dair söz verdiği konut krizini hafifletmek bir yana, başta orta ve alt gelirli kesimler olmak üzere krizi daha da derinleştirdi. Bloomberg News ise Pulte'yi Trump'ın vatandaşlara konut sağlama gündemine aykırı hareket etmekle suçladı.
Pulte, ipotek sahtekarlığı olarak nitelendirdiği uygulamaları ifşa etmek amacıyla bir internet sitesi kurdu. Ancak sitenin Trump'ın rakiplerini ve siyasi düşmanlarını hedef almaktan ibaret olduğu ortaya çıktı. Hedef alınanlar arasında New York Başsavcısı Letitia James de yer alıyordu. James'in asıl ikametgahının New York'tayken Virginia'ymış gibi gösterdiği iddia edildi. Trump bu iddiayı Truth Social platformunda James'i ‘dolandırıcı’ olarak nitelendirmek için kullandı. Pulte ise James'i ‘destekli konut kredisi belgelerini tahrif ettiği’ gerekçesiyle soruşturma başlatılmak üzere Adalet Bakanlığı'na sevk etti.
Pulte aynı aracı, Trump aleyhine yürütülen Kongre soruşturmalarına önderlik eden Kaliforniyalı Demokrat Temsilci Adam Schiff'i hedef almak için de kullandı. Bir ABD Merkez Bankası (Federal Rezerv/FED) yönetim kurulu üyesini ve bir Virginia milletvekilini görevden alarak soruşturmaya sevk etmek ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın istifasını talep etmek için de bu yöntemden yararlandı.
Şarku’l Avsat’ın Politico'dan aktardığı analize göre Pulte'nin tutumları pek çok Cumhuriyetçi yetkiliyi rahatsız etti. Hazine Bakanı Scott Bessent ise Pulte'nin Trump nezdinde kendisi hakkında olumsuz konuştuğunu öğrenmesinin ardından bir kulüpte onu yumruklamakla tehdit etti.
Trump, haziran ayında herkesi şaşırtarak CIA ve Ulusal Güvenlik Ajansı'nı da kapsayan Amerikan istihbarat servislerinin başına Pulte'yi geçici direktör olarak atadı. Eşinin kemik kanseri olduğu gerekçesiyle görevinden ayrılacak olan Gabbard'ın yerine geçecek olan Pulte, bu konumda cumhurbaşkanına güvenlik, istihbarat ve terörle mücadele konularında danışmanlık yapacak. Oysa bu alanların hiçbirine daha önce hiçbir şekilde dahil olmamıştı. Trump’ın sosyal medya paylaşımlarına göre Pulte diğer görevlerini de sürdürecek. Bu durum, Trump'ın tıpkı Dışişleri Bakanlığı, Ulusal Güvenlik Konseyi başkanlığı ve USAID yöneticiliğini aynı anda üstlenen Marco Rubio, Ulaştırma Bakanlığı ile NASA'nın geçici yöneticiliğini birlikte yürüten Sean Duffy ve hem Adalet Bakan Vekili hem de Kongre Kütüphanesi geçici direktörü olan Todd Blanche gibi isimler örneğinde olduğu gibi güvendiği isimlerin elinde giderek daha fazla yetkiyi toplamak istediğine işaret ediyor.
Pulte'nin bu göreve atanması Cumhuriyetçi ve Demokrat çevrelerde sert eleştirilere yol açtı. Ancak Trump, Senato onay sürecine karşın adayı üzerinde ısrarını sürdürüyor.
Pulte, İran'a karşı yürütülen savaş başta olmak üzere Trump'ın dış politikalarına desteğini açıklayarak onu bu göreve atanması için defalarca kez teşvik etmişti. Haberlere göre Trump, siyasi danışmanı Roger Stone ve kendisini ‘buldozer’ olarak tanımlayan diğer Make America Great Again (Amerikayı Yeniden Harika Yap/MAGA) hareketi temsilcilerinin yönlendirmesiyle bu karara heyecanla sahip çıktı. Söz konusu isimler Pulte'nin hassas gizli bilgileri kamuoyuyla paylaşma cesaretine dikkati çekti. Steve Bannon ise Pulte'nin atanmasını alkışlayarak bunu Senato'ya indirilmiş bir tokat ve ‘derin devlete’ saplanmış bir hançer olarak nitelendirdi.
Trump daha sonra WSJ’ye yaptığı açıklamada, Pulte'den istihbarat biriminde çalışanları işten çıkarmasını istediğini ve birimin kapatılmasını desteklediğini söyledi. Beyaz Saray da Pulte'nin bu hassas göreve atanmasını savunarak onu “hassas bilgilerin korunması ve dev devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması konusunda deneyim kazanmış, güçlü bir liderlik karizmasına, dürüstlüğe ve ‘Önce Amerika’ ilkesine bağlılığa sahip bir reformcu” olarak nitelendirdi. Beyaz Saray ayrıca Pulte'nin sıkıntılı kurumları kurtarma, ABD’nin hassas varlıklarını koruma ve güç odaklarıyla mücadelede köklü bir sicile sahip olduğunu vurgulayarak bu niteliklerin Amerikalıları korumak ve küresel tehditlere karşı koymak için gerekli olduğunu açıkladı.
CNN'e göre Pulte henüz görevi için gerekli güvenlik iznini alabilmiş değil. Pek çok Demokrat milletvekili, istihbarat alanındaki deneyimsizliğinin ve Trump'a körü körüne bağlılığının onu yetkilerini kötüye kullanmaya yönlendireceği endişesini dile getirdi. Teksaslı Senatör John Cornyn gibi bazı Cumhuriyetçi isimler ve yönetim yetkilileri de adaylığa şüpheyle yaklaştı. Senato Cumhuriyetçi çoğunluk lideri John Thune ise bu konumun siyasi hesap soruşturmak için kullanılmasına karşı olduğunu açıkladı. İstihbarat çevrelerinde de Pulte atamasına ilişkin ciddi kaygılar baş gösterdi. Demokratların Trump, Pulte adaylığını geri çekmedikçe yenilemeyi reddedeceklerini ilan etmesi üzerine Pulte'nin adaylığı, Yabancı İstihbarat Gözetim Yasası'nın 702. maddesi kapsamındaki yetkilerin yenilenmesini de sekteye uğrattı. Senato İstihbarat Komitesi başkan yardımcısı görevini yürüten Virginialı Demokrat senatör ise istihbarat topluluğunun Pulte'ye herhangi bir bilginin açıklanması ihtimalinden büyük korku duyduğunu söyledi.
Pulte, görevi için gerekli güvenlik iznini henüz alabilmiş değil. Pek çok Demokrat milletvekili ise istihbarat alanındaki deneyimsizliği ve Trump'a körü körüne bağlılığı konusundaki endişelerini dile getirdi.
Trump, Pulte’nin adaylığına karşı çıkanları, bazı güçlü Cumhuriyetçi isimlerin de aynı karşı çıkışı paylaştığını bilmesine karşın ‘partizan güdümlü aşırı sol Demokratlar’ olarak nitelendirdi. ABD federal yasasının ‘Ulusal İstihbarat Direktörü'nün ulusal güvenlik alanında geniş deneyime sahip olması gerektiğini’ öngörmesine karşın Trump'ın Pulte'yi Senato onayı aranmaksızın 210 güne kadar geçici olarak bu göreve atama yetkisi bulunuyor.
Demokrat Senatör Mark Warner, güvenlik izni bulunmayan Pulte'nin son derece hassas bilgilere erişim sağlayacağını ve farkında olmadan bu bilgileri ifşa etmeye yönlendirilebileceğini belirterek onun bu kritik göreve gelmesinin ağır zararlara yol açabileceğine dikkat çekti. İstihbarat birimlerinin üst yönetiminin ve yabancı hükümetlerin de kaygılarını dile getirdiğini aktaran Warner, Pulte hakkında kesin olarak bildiği tek şeyin onun Federal Konut Finansmanı Ajansı'nı Trump'ın rakiplerine karşı kullandığı örnekte de görüldüğü gibi Trump'ın her istediğini yapacağı olduğunu söyledi. Warner, bu atamanın ulusal güvenlik açısından bir felaket ve tehlike olacağı uyarısında bulundu.
Trump ise X platformundaki bir paylaşımında "Geçici görev üstlenecek Pulte'den Demokratlar neden bu kadar korkuyor? Ne saklıyorlar? Mutlaka ciddi bir şey var" diye sordu.
Pulte atamasına yönelik bu fırtınanın ortasında Trump, New York'un güney bölgesi savcısı ve eski Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu başkanı Jay Clayton'ı Ulusal İstihbarat Direktörlüğü'ne kalıcı direktör olarak aday gösterdiğini açıkladı. Clayton, her iki partiden pek çok kongre üyesinin takdirini kazanmış bir isim. Bununla birlikte Trump, Senato Clayton'ın atamasını onaylamadan önce Pulte'nin geçici direktör olarak görev yapması konusundaki ısrarını sürdürüyor.
Trump, Clayton'ın kalıcı istihbarat direktörlüğüne aday gösterilmesinden bir gün önce Kongre'den hükümetin yurt içi ve yurt dışındaki yabancı hedefleri izinsiz olarak takip etmesine olanak tanıyan yabancı istihbarat gözetim yasasının süresinin uzatılmasını talep etti. Trump, Pulte'nin kısa bir süre için geçici direktör olarak görev yapacağını belirtti; ancak bu süreyi netleştirmedi.
Bununla birlikte Pulte'nin görevi geçici de olsa üstlenmesi, yasal süre boyunca kalıcı bir direktörün sahip olduğu tüm yetkileri kullanmasına engel teşkil etmiyor. Pulte'nin bu göreve gelmesinden duyulan kaygının ardında şaşılacak bir şey yok; zira o, cumhurbaşkanına aşırı yaltaklığı ve onu taklit etmesiyle tanınıyor. Yakın çevresindeki bazı isimler, aşırı partizanlığı ve sosyal medyayı kontrolsüzce kullanması nedeniyle ona ‘Trump Jr.’ (küçük Trump) lakabını taktı.
Bu kaygılar, Trump'ın iki haftadan uzun süre önce Pulte'nin ‘seçim sahtekarlığıyla’ ilgili konuları araştıracağını açıklamasıyla daha da derinleşti. Bu açıklama, Trump’ın adaylığına dair komplo teorilerini körükledi.
