ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın nükleer programını yeniden inşa etmeye çalışması halinde Washington’ın elinde çeşitli seçenekler bulunduğunu belirterek, ABD’nin belirli bir hedef olmadan bombardıman düzenlemeyeceğini söyledi.
Virginia eyaletindeki Oceana Deniz Hava Üssü’nde dün askerlere hitap eden Vance, ABD’nin düzenlediği saldırılar sayesinde İran’ın nükleer programının onlarca yıl geriye götürüldüğünü savundu.
Vance, “İstihbaratımızın İran’ın nükleer programına ilişkin değerlendirmelerine bakarsanız, ülkenin son 20-30 yılın herhangi bir dönemine kıyasla nükleer silah geliştirmekten çok daha uzak olduğunu görürsünüz. Başkanın size verdiği görev, bu ülkenin savunma sanayi altyapısını yok etmekti. Böylece bir gün ordusunu ya da nükleer programını yeniden inşa etmeye karar verirse gerçek bir tehdit oluşturamayacak. Siz de bu görevi başarıyla yerine getirdiniz” dedi.
Vance’ın bu açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce İran’ın nükleer programının ‘tamamen ortadan kaldırıldığı’ yönündeki ifadelerinden farklı bir değerlendirme olarak öne çıktı.
ABD askerlerine hitaben konuşmasını sürdüren Vance, “Trump sizden İran’ın konvansiyonel askeri kapasitesini yok etmenizi istedi. Bugün donanmalarının denizin dibinde olduğunu görüyoruz ve artık 12 ay önce yaptığı gibi güç gösterisi yapabilecek durumda değiller” ifadelerini kullandı.
Vance, “Başkanın sizden istediği, bu ülkenin savunma sanayi altyapısını yok etmenizdi. Böylece bir gün ordusunu ya da nükleer programını yeniden inşa etmeye karar verirse bunu yaparken tehdit oluşturamayacak. Siz de bu görevi eksiksiz yerine getirdiniz” diye konuştu.
İran ile müzakereler
Vance, “Başkan Trump artık sizin sayenizde müzakereleri güçlü bir konumdan yürütüyor” diyerek, “İranlılar nükleer programı yeniden inşa etmeye kalkışırsa elimizde seçenekler var. Komşularını tehdit etmeye ya da terörü finanse etmeye çalışırlarsa yine seçeneklerimiz mevcut. Ancak asla yapmamamız gereken şey, yalnızca bomba atmış olmak için bomba atmaktır. Başkan sizden hiçbir zaman böyle bir şey istemeyecek” ifadelerini kullandı.
Trump’ın güç kullanımına ilişkin yaklaşımını askerlere anlatan Vance, “Başkan sizden savaşa girmenizi isteyebilir. Ancak bunu istediğinde, ne uğruna savaştığınızı da size açıkça söyleyecektir. Bence siyasi liderliğinizden beklemeniz gereken şey de budur” dedi.
Vance, “Yönetimi müzakere yürüttüğü için eleştirenlerin, geçmişte bizi örneğin Afganistan gibi yerlerde biraz daha ileri gitmeye ve daha fazla bomba atmaya teşvik edenlerle aynı kişiler olduğunu gördüm. Geçmişte yapılan hatalara baktığımızda, bu kişiler atılan bombaların amacını açıklamayı da reddetmişti” diye konuştu.
Gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Vance, ABD’nin İran, Katar ve diğer taraflarla ‘teknik nitelikte’ görüşmeler yürüttüğünü belirtti. Görüşmelerde ticari deniz taşımacılığının ele alındığını söyleyen Vance, “Nükleer dosya konusunda da açıkça endişelerimiz var ve bunu da görüşmeye başlayacağız. Henüz erken bir aşamadayız ancak temaslar olumlu ilerliyor” ifadesini kullandı.
İran’da ‘akılcı’ olarak nitelendirdiği bir kesimin bulunduğunu, buna karşılık ülke içinde sertlik yanlıları ile reformcular arasında bir mücadele yaşandığını dile getiren Vance, “Bazı kişiler, son 47 yıllık yönetim anlayışlarının yanlış olduğunun ve ABD, Avrupa ile Körfez ülkeleriyle ilişkilerini değiştirmeleri gerektiğinin farkında. Buna karşın eski yaklaşımı sürdürmek isteyen küçük bir kesim de var. Biz ise yeni bir sayfa açmaya çalışan kesimin önemli bir ivme kazandığını düşünüyoruz” dedi.
Vance, “Ancak daha önce de söylediğim gibi, eğer nükleer programı yeniden inşa etmeye kalkışırlarsa, denetimlere izin vermezlerse ya da ticari gemilere yönelik saldırıları sürdürür veya yeniden başlatırlarsa -ki bunu birkaç günlüğüne durdurmuşlardı- Başkan’ın masada değerlendirebileceği çok sayıda seçeneği bulunmaya devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
