İran, ABD-İsrail saldırılarına karşı uyardı

Hamaney'in cenaze töreni teknik görüşmeleri aksattı

CENTCOM komutanı Brad Cooper, geçtiğimiz haftalarda 14 İran İHA’sını düşüren Amerikalı askerleri dün Bahreyn'de onurlandırdı (CENTCOM)
CENTCOM komutanı Brad Cooper, geçtiğimiz haftalarda 14 İran İHA’sını düşüren Amerikalı askerleri dün Bahreyn'de onurlandırdı (CENTCOM)
TT

İran, ABD-İsrail saldırılarına karşı uyardı

CENTCOM komutanı Brad Cooper, geçtiğimiz haftalarda 14 İran İHA’sını düşüren Amerikalı askerleri dün Bahreyn'de onurlandırdı (CENTCOM)
CENTCOM komutanı Brad Cooper, geçtiğimiz haftalarda 14 İran İHA’sını düşüren Amerikalı askerleri dün Bahreyn'de onurlandırdı (CENTCOM)

İran, ABD ve İsrail'i olası bir saldırıya karşı uyarırken, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in cenaze töreni için resmi hazırlıklar başladı. Tahran yönetimi, ülkeye ya da liderliğine yönelik herhangi bir tehdit veya saldırıya "güçlü şekilde" karşılık verileceğini açıkladı.

Genelkurmay Başkanlığı Operasyonlar Komutanı General Ali Abdullahi, Washington ve Tel Aviv'i herhangi bir "yanlış hesaplamadan" kaçınmaları konusunda uyardı. Bu sırada İranlı yetkililer güvenlik önlemlerini artırırken, Tahran ve Meşhed üzerindeki hava sahasında geçici kısıtlamalar uygulamaya konuldu. Gözler, yeni dini lider olması beklenen Mücteba Hamaney'in kamuoyu önüne çıkma ihtimaline çevrildi.

İran Genelkurmay Başkanlığı ayrıca yayımladığı ayrı bir açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda Tahran'ın belirlediği deniz rotalarına uymayan petrol tankerlerini tehdit etti. Açıklamada, belirlenen güzergâhlardan sapılması veya İran'ın denizcilik protokollerinin ihlal edilmesi halinde "derhal ve güçlü bir karşılık" verileceği belirtildi. ABD savaş uçaklarının boğaz üzerindeki uçuşlarının sürdürülmesi ise "güvensizliğe yol açan ve İran'ın egemenliğini tehdit eden bir unsur" olarak nitelendirildi.

Söz konusu açıklamalar, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'nin, "İslamabad Mutabakat Muhtırası" kapsamındaki ihlallerin bildirilmesi ve izlenmesi amacıyla bir iletişim kanalı kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmasından yalnızca birkaç saat sonra geldi. Garibabadi, bu hattın ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı ile İran Devrim Muhafızları arasında doğrudan mı kurulacağı, yoksa arabulucular üzerinden mi işleyeceği konusunda ise bilgi vermedi.

Katar ve Pakistan da Hamaney'in İran'da altı gün sürecek cenaze töreni tamamlanana kadar dolaylı teknik görüşmelerin askıya alınacağını, yeni görüşme tarihinin ise törenlerin ardından belirleneceğini açıkladı.



Venezuela: İki depremde ölü sayısı 2 bin 595'e yükseldi

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, bir basın toplantısında (AFP)
Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, bir basın toplantısında (AFP)
TT

Venezuela: İki depremde ölü sayısı 2 bin 595'e yükseldi

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, bir basın toplantısında (AFP)
Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, bir basın toplantısında (AFP)

Venezuela Devlet Başkanlığı görevini vekâleten yürüten Delcy Rodríguez, ülkede büyük yıkıma yol açan iki depremin ardından hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 595'e yükseldiğini açıkladı.

Rodríguez, düzenlediği basın toplantısında, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile Dünya Bankası'nın yeniden imar çalışmalarına destek amacıyla mali yardım ve kredi sağlamayı teklif ettiğini söyledi.

Ayrıca Venezuela'nın, IMF iş birliğiyle 200 milyon dolar tutarında bir yeniden imar fonu oluşturmak için çalışmalar yürüttüğünü belirten Rodríguez, bu kaynağın yıkılan evlerin yerine yenilerinin inşa edilmesi amacıyla müteahhitlere aktarılacağını ifade etti.


Hamaney'in cenaze töreni görüşmeleri durdurdu... Tahran'dan Washington ve Tel Aviv'e yeni saldırı uyarısı

Hamaney'in cenaze töreni görüşmeleri durdurdu... Tahran'dan Washington ve Tel Aviv'e yeni saldırı uyarısı
TT

Hamaney'in cenaze töreni görüşmeleri durdurdu... Tahran'dan Washington ve Tel Aviv'e yeni saldırı uyarısı

Hamaney'in cenaze töreni görüşmeleri durdurdu... Tahran'dan Washington ve Tel Aviv'e yeni saldırı uyarısı

İran'daki gerilim, askeri ve bölgesel boyutta yeni bir aşamaya taşındı. Tahran yönetimi, bugün (Perşembe), İran makamlarının belirlediği güzergâhlara uymadan Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerine askeri karşılık verileceği tehdidinde bulundu. Sürpriz nitelikteki bu açıklama, Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi'nin, İslamabad Mutabakat Muhtırası'nın ihlallerini bildirmek ve izlemek amacıyla bir iletişim kanalı kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmasından yalnızca birkaç saat sonra geldi.

İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Harekât Başkanlığı tarafından yapılan ve devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada, yetkili makamlarca belirlenen seyir rotalarına uyulmaması hâlinde "anında ve güçlü bir karşılık" verileceği belirtildi. Açıklamada, "İran tarafından Hürmüz Boğazı için belirlenen güzergâhlara uyulmaması, rotadan sapılması veya onaylı seyir protokollerinin ihlal edilmesi durumunda silahlı kuvvetler derhâl ve sert şekilde karşılık verecek, bu da kuralları ihlal eden gemilerin güvenliğini tehlikeye atacaktır" ifadeleri kullanıldı.

Bu denizcilik uyarısı, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda Doha'da ABD ile İran arasında gerçekleştirilen dolaylı teknik görüşmelerin hemen ardından geldi. Taraflar, 17 Haziran'da imzalanan geçici anlaşmanın uygulanmasını ele alırken, arabulucular görüşmelerde "olumlu ilerleme" sağlandığını açıklamıştı. Ancak İran ordusunun son açıklaması, Hürmüz Boğazı'nda gemi güzergâhlarını belirleme yetkisi ve geçiş koşulları konusundaki anlaşmazlığın sürdüğünü ortaya koydu. Açıklamada ayrıca, Amerikan savaş uçaklarının boğaz üzerindeki uçuşlarının "bu stratejik su yolunda güvensizlik yarattığı ve bölgenin güvenliğini tehdit ettiği" savunuldu.

Siyasi cephede ise, olası yeni saldırılar öncesinde kamuoyunu seferber etmeye yönelik bir adım olarak, İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, eski İran lideri Ali Hamaney'in öldürülmesinin "intikamının alınması" çağrısında bulundu ve halkı cenaze törenine yoğun katılım göstermeye davet etti.

AFP tarafından aktarılan açıklamada Kalibaf, "İran halkının tamamını, cenaze törenine katılarak ülke tarihinin şanlı sayfalarından birini yazmaya davet ediyorum" dedi. Kalibaf, 28 Şubat'ta ABD-İsrail ortak saldırısının ilk gününde hayatını kaybeden Hamaney için düzenlenecek cenaze töreninin Cumartesi günü Tahran'da gerçekleştirileceğini belirterek, "Milletin intikam çağrısı bütün dünyanın kulaklarında yankılanmalıdır" ifadelerini kullandı.

Bu açıklamalar, İran'ın cenaze töreni öncesinde Washington ve Tel Aviv'i olası yeni saldırılar konusunda sert şekilde uyardığı bir dönemde geldi.


ABD-İran müzakereleri çıkmaza sürükleniyor

ABD-İran mutabakatı çatışmaları şimdilik askıya aldı (AFP)
ABD-İran mutabakatı çatışmaları şimdilik askıya aldı (AFP)
TT

ABD-İran müzakereleri çıkmaza sürükleniyor

ABD-İran mutabakatı çatışmaları şimdilik askıya aldı (AFP)
ABD-İran mutabakatı çatışmaları şimdilik askıya aldı (AFP)

ABD ve İran, mutabakat zaptını kalıcı barışa dönüştüremezken müzakerelerin çıkmaza sürüklenmesinden endişeleniliyor.

Taraflar, İran'ın nükleer programı gibi daha karmaşık başlıkları 60 gün içinde sonuçlandırmayı hedefliyor ancak Wall Street Journal'ın (WSJ) analizine göre henüz somut bir ilerleme kaydedilemedi.

Bunun yerine ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, İsrail'in Lübnan'daki operasyonları ve ABD yaptırımları nedeniyle dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması gibi mutabakat öncesinde çözülmesi öngörülen konuları yeniden tartışıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, savaşları durdurma vaadiyle göreve gelse de 28 Şubat'ta İsrail'le İran'a yönelik saldırıları başlatmıştı. Analize göre Cumhuriyetçi lider, Tahran'ın "oyalama taktiği" nedeniyle köşeye sıkıştı.

Mevcut durumda ABD'nin İran'a yönelik yeni yaptırım uygulamayacağı, nükleer müzakerelerin dondurulacağı ve Tahran'ın petrol yaptırımlarındaki gevşemeden yararlanmaya devam edeceği belirtiliyor.

ABD Hazine Bakanlığı, Trump'ın talimatıyla İran'a yönelik petrol yaptırımlarını hafifletmişti. Habere göre Tahran yönetimi, bu sayede iki ayda 10 milyar dolar gelir elde edebilir.

Düşünce kuruluşu Alman Uluslararası Politika ve Güvenlik Politikaları Enstitüsü'nden Hamidreza Azizi, Tahran'ın da uzun vadede ekonomik izolasyonunu sonlandırmak için Washington'la anlaşma yapmak isteyeceğini söylüyor.

Diğer yandan sürecin bu şekilde askıda kalmasının, özellikle uranyum zenginleştirmeyle ilgili taviz vermeye zorlanmayacağı için İran'ın avantajına olacağına dikkat çekiyor.

Son toplantı 30 Haziran'da Katar'ın başkenti Doha'da yapılmıştı. Trump, "Amerikan heyeti çok iyi toplantılar gerçekleştirdi, önümüzdeki süreçte neler olacağını göreceğiz" dedi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran heyetinin Doha'da özellikle İsrail'in Lübnan işgaliyle ABD'nin dondurduğu varlıkların serbest bırakılmasının ele alındığını belirtti.

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Macid el-Ensari, bir sonraki görüşmenin ABD-İsrail saldırısında öldürülen Ali Hamaney'in cenaze töreninin ardından düzenlenmesinin planlandığını aktardı.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, ABC News