Yemen Enformasyon Bakanı Şarku’l Avsat’a konuştu: Sana Havalimanı’nın İran’ın bir üssü haline gelmesini engelledik

Uçağın Hudeyde’ye inişine izin verilmesinin ‘güç pozisyonundan’ kaynaklandığını söyledi

Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani (Şarku’l Avsat)
Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani (Şarku’l Avsat)
TT

Yemen Enformasyon Bakanı Şarku’l Avsat’a konuştu: Sana Havalimanı’nın İran’ın bir üssü haline gelmesini engelledik

Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani (Şarku’l Avsat)
Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani (Şarku’l Avsat)

Yemen Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani, devletin yeni ihlaller karşısında sessiz kalmayacağını belirterek, Yemen’in egemenliğini zedelemeye ya da zorla fiili durum dayatmaya yönelik her türlü girişimi engellemek için anayasa ve uluslararası hukukun tanıdığı siyasi, diplomatik, hukuki ve askeri tüm adımların atılacağını söyledi.

İryani, Yemen Savunma Bakanlığı’nın pazartesi günü Sana Uluslararası Havalimanı pistinin hedef alındığını ve yasal prosedürler dışında başkente ulaşmaya çalışan bir İran uçağının inişinin engellendiğini duyurmasının ardından, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Yemen devletinin kriz başlangıcından bu yana tutumunun net olduğunu ifade etti. Hükümetin tüm siyasi, diplomatik ve hukuki yolları tükettiğini belirten İryani, vatandaşların çıkarlarını koruyacak ve Yemen Cumhuriyeti’nin egemenliğine saygı gösterecek şekilde Yemen Havayolları üzerinden sivil uçuşların sürmesini amaçlayan somut girişimler sunduklarını kaydetti.

İryani, “Husi milisleri, İran rejiminin doğrudan desteğiyle bu girişimleri reddetti ve devlet kurumlarının dışında fiili bir durum dayatmakta ısrar etti. Başkanlık Konseyi Başkanı, Yüksek Savunma Konseyi, Bakanlar Kurulu ve Savunma Bakanlığı, Yemen Cumhuriyeti’nin egemenliğini, hava sahasını ve sınır kapılarını korumanın taviz verilemez anayasal bir görev olduğunu açıkça ortaya koydu” dedi.

Yemen halkına güvence vermek amacıyla da konuşan İryani, silahlı kuvvetler ile güvenlik birimlerinin bugün en üst düzeyde hazırlık ve teyakkuz halinde bulunduğunu belirtti. Bunun Başkanlık Konseyi Başkanı’nın talimatları, Ulusal Savunma Konseyi’nin yönlendirmeleri, Bakanlar Kurulu kararları ve Savunma Bakanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda gerçekleştiğini ifade eden İryani, güvenlik güçlerinin Yemen Cumhuriyeti’nin egemenliğini koruma ve ülkenin hava sahası ile kara, deniz ve hava giriş noktalarını savunma görevini yerine getirecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.

Kriz yönetim odası

Ülkesinin, Husilerin gerilimi tırmandırmayı tercih etmesi halinde nasıl bir yol izleyeceği sorusuna yanıt veren İryani, kriz yönetim odasının çalışmalarına dikkat çekti. Devlet kurumlarının bu yapı içinde tam koordinasyonla hareket ettiğini belirten İryani, gelişmelerin 24 saat esasına göre takip edildiğini; askeri ve siyasi değerlendirmeler doğrultusunda gerekli tüm tedbirlerin alındığını söyledi. Bu yaklaşımın vatandaşların güvenliğini ve ulusal çıkarları korumayı amaçladığını ifade eden İryani, devletin inisiyatifi elinde bulundurduğunu ve olası tüm gelişmelere sorumluluk ve kararlılıkla müdahale edebilecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.

İryani, olası bir gerilimin ve bunun doğuracağı sonuçların tüm sorumluluğunu ise ‘Husi milisleri ile İran rejimine’ yükledi. Bu iki tarafın tüm barış girişimlerini reddettiğini belirten İryani, uluslararası hukuku ihlal etmeyi ve barış fırsatlarını baltalamayı sürdürmeyi tercih ettiklerini söyledi.

Husilerin Yemen hükümetinin girişimlerini reddetmesi

Şarku’l Avsat’ın, İran uçağının Hudeyde Havalimanı’na inişi konusunda hükümetin tutumuna ilişkin sorusunu yanıtlayan İryani, devletin bu krizdeki başarısının uçağın nereye indiğiyle değil, İran ile Husi milislerinin ulaşmak istediği hedefi engellemesiyle ölçülmesi gerektiğini söyledi. İryani, söz konusu hedefin, Sana Havalimanı’nı devletin denetimi dışında İran uçuşları için kalıcı bir merkez haline getirmek olduğunu belirtti. Yemen hükümetinin krizin başından itibaren sorumlu ve kararlı bir tutum sergilediğini ifade eden İryani, tüm siyasi, diplomatik ve hukuki yolların denendiğini, Yemen ve bölgenin daha fazla gerilim yaşamaması için somut girişimlerde bulunulduğunu kaydetti. Bu kapsamda Yemen Havayolları aracılığıyla sivil uçuşların sürdürülmesinin önerildiğini ve Husi heyetinin ulusal hava yolu şirketiyle taşınmasının kolaylaştırılmasına hazır olunduğunu belirten İryani, ancak Husi milislerinin İran rejiminin doğrudan desteğiyle tüm bu girişimleri reddettiğini söyledi.

 Yemen ordusu, İran uçağının inişini engellemek için Sana Havalimanı’nın pistini bombaladı. (Reuters)Yemen ordusu, İran uçağının inişini engellemek için Sana Havalimanı’nın pistini bombaladı. (Reuters)

Konuya ilişkin daha ayrıntılı değerlendirmelerde bulunan İryani, “Milislerin fiili durum dayatmasında ısrar etmesi üzerine devlet daha önce açıkladığı adımları uyguladı ve İran uçağının Sana Havalimanı’na inişini engelledi. Böylece yapılan uyarıların kamuoyuna yönelik söylemlerden ibaret olmadığı, devletin hava sahasını ve sınır kapılarını koruma sorumluluğuna dayanan egemenlik anlayışının bir yansıması olduğu ortaya konuldu” dedi.

İryani, “İran uçağının Sana Havalimanı’na inişinin engellenmesi, krizin en önemli dönüm noktası oldu. Çünkü bu adım, havalimanının düzenli İran uçuşları için kalıcı bir üs haline getirilmesi girişimini boşa çıkardı ve Yemen hükümetinin egemenliğinin zedelenmesine ya da Husi milislerine sahip olmadıkları egemenlik yetkilerinin tanınmasına izin vermeyeceğini açık biçimde gösterdi” ifadelerini kullandı.

Hudeyde Havalimanı’na iniş izni

İryani, İran uçağının Hudeyde Havalimanı’na inişine izin verilmesi kararının devletin güç pozisyonundan hareketle alındığını belirterek, “Bu karar, devletin hazırlık seviyesini ve iradesini kabul ettirme kapasitesini ortaya koymasının ardından alındı. Hiçbir şekilde Yemen Cumhuriyeti’nin, resmi çerçeveler dışında İran uçuşlarının gerçekleştirilmesini reddeden hukuki ve egemenlik temelindeki tutumunu değiştirmemektedir” dedi. Yaşanan krizin yeni bir denklem oluşturduğunu ifade eden İryani, bundan sonra İran’dan Yemen topraklarına yönelik herhangi bir hava hareketinin sivil uçuş olarak değil, Yemen Cumhuriyeti’nin egemenliğini ihlal etmeye ve yeni bir fiili durum oluşturmaya yönelik bir girişim olarak değerlendirileceğini söyledi. Yemen devletinin benzer tüm girişimlere anayasa ve uluslararası hukukun tanıdığı yetkiler çerçevesinde karşılık vereceğini vurgulayan İryani, bunun Yemen’in egemenliği ve güvenliğini korumayı, ayrıca ülke toprakları ile havalimanlarının İran’ın bölgesel hedefleri doğrultusunda kullanılmasını engellemeyi amaçladığını kaydetti.

 Hudeyde Havalimanı’na inişinin ardından İran uçağı (X)Hudeyde Havalimanı’na inişinin ardından İran uçağı (X)

İryani, pazartesi günü yaptığı açıklamada Husilerin, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ne (ICRC) ait uçağı Sana Havalimanı’nda alıkoyduğunu, uçağın havalanmasına izin vermediğini, pilot ile yardımcı pilotu da rehin tuttuğunu duyurmuştu. Şarku’l Avsat’a konuşan İryani, bunun “istisnai bir davranış olmadığını, aksine Husilerin uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukuku ihlal etmeye dayalı sistematik uygulamalarının bir parçası olduğunu” söyledi.

Husilerin daha önce de Birleşmiş Milletler (BM) personeli ile uluslararası kuruluşlar ve insani yardım örgütlerinde çalışan onlarca kişiyi iş yerlerinden ve evlerinden kaçırarak keyfi şekilde alıkoyduğunu belirten İryani, ayrıca insani yardım kuruluşlarını hedef aldıklarını, mal varlıklarına el koyduklarını ve insani yardım çalışanlarını siyasi baskı aracı olarak kullandıklarını ifade etti. İryani, bunun uluslararası norm ve sözleşmelerin açık bir ihlali olduğunu sözlerine ekledi.

Husilerin ulusal havayolu şirketine ait uçakları ele geçirmesi

İryani, Husilerin ihlallerinin bununla sınırlı kalmadığını belirterek, örgütün sicilinde ‘Yemen Havayolları’na ait dört uçağa el koyulması ve ulusal hava yolu şirketinin faaliyetlerinin sekteye uğratılması’ gibi eylemlerin de bulunduğunu söyledi. Bu adımların vatandaşlara ve sivil havacılık sektörüne ciddi zarar verdiğini ifade etti.

Bazı uluslararası kuruluşların, güvenlik ve hukuki güvencelerin bulunmadığı bir ortamda Sana Havalimanı’na uçuş düzenlemeyi sürdürmesini de şaşkınlıkla karşıladığını dile getiren İryani, Husilerin uçaklara el koymaya, kişileri alıkoymaya ve sivil havacılığın güvenliğini tehdit etmeye devam ettiğine dikkat çekti.

Sana Havalimanı’nda insani yardım malzemesi taşıyan bir Birleşmiş Milletler (BM) uçağı (BM)Sana Havalimanı’nda insani yardım malzemesi taşıyan bir Birleşmiş Milletler (BM) uçağı (BM)

İryani, bu durumun BM ile uluslararası kuruluşların söz konusu ihlallere yönelik tutumlarını ciddi şekilde gözden geçirmesini gerektirdiğini belirtti. İryani, uluslararası kuruluşların personelini ve hava araçlarını koruyacak daha kararlı bir tutum benimsemesi, ayrıca Husilerin insani yardım faaliyetlerini fiili durum oluşturmak veya uluslararası topluma baskı yapmak için bir araç olarak kullanmasına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.



Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı
TT

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, pazar günü yaptığı açıklamada, Husilerin Riyad bölgesine doğru fırlattığı insansız hava aracının (İHA) önlenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklama, koalisyonun bir gün önce yine Riyad bölgesine yönelen bir İHA'yı ve ülkenin batısında bir balistik füzeyi imha ettiğini bildirmesinin ardından geldi.

Koalisyon, cuma günü de Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan'daki sivilleri hedef almak amacıyla yürüttüğü askeri faaliyetlerde kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek üzere kapsamlı bir operasyon düzenlediğini açıklamıştı. Açıklamada, operasyon kapsamında Husilerin silah kaçakçılığı ve füze sevkiyatında kullandığı belirtilen Hudeyde Limanı'ndaki operasyonel kabiliyetlerin hedef alındığı kaydedilmişti.

Öte yandan Yemen Silahlı Kuvvetleri, son 24 saat içinde Husilere karşı Yemen Şafağı operasyonu kapsamında 816 askeri operasyon düzenlediğini duyurdu.

Yemen ordusundan yapılan açıklamada, operasyonların 699'unun sahra topçularıyla bombardıman, 65'inin insansız hava araçlarıyla saldırı, 38'inin çok namlulu roketatarlarla atış ve 14'ünün hava saldırısı şeklinde gerçekleştirildiği belirtildi. Saldırıların Husi milislerinin mevzilerini, takviye birliklerini ve toplanma noktalarını hedef aldığı aktarıldı.

Operasyonlarda Husilerin 149 saha komutanı ve mensubunun öldürüldüğü veya yaralandığı, 71 askeri araç ve teçhizatın ise imha edildiği ya da kullanılamaz hale getirildiği bildirildi.

Yemen ordusu, güçlerinin Husilerin Lahic, Dali ve Ebyen vilayetlerinde ilerleme ve sızma girişimlerini engellediğini, Aden çevresi ile güney vilayetlerinde milislere ağır kayıplar verdirdiğini açıkladı.

Açıklamada ayrıca Taiz'de gerçekleştirilen sızma girişimlerinin de püskürtüldüğü, saldırıya geçen Husi unsurlarının can ve mal kayıplarının ardından geri çekilmek zorunda kaldığı ifade edildi.


Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
TT

Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)

Cemal Abdulkadir el-Bedevi

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Kordofan, Mavi Nil ve Darfur'da pek çok cephede dönen çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte, ordu ve müttefikleri Batı Kordofan'daki en-Nuhud ve Ebu Zabad kasabalarında HDK’ye yönelik kuşatmayı sıkılaştırdı. Çevredeki dokuz köyün kontrolünü yeniden ele geçirdikten sonra, bu iki kasabayı geri almak için büyük bir kara harekatına hazırlık olarak bölgeye büyük takviyeler gönderdiler, geniş çaplı operasyonlar yürüttüler ve konuşlandırmada bulundular.

Askeri kaynaklar, ordunun ve müttefik kuvvetlerin Batı Kordofan Eyaleti'nde çeşitli cephelerde ilerleme kaydettiğini, şehrin güney ve kuzeybatısındaki birkaç kasabayı ele geçirdikten sonra en-Nuhud şehrine doğru ilerlediklerini bildirdi. Bu arada, HDK, ordunun yoğun baskısı altında Gubayş ve Darfur bölgesine doğru geri çekilmeye devam ediyor.

Batı Kordofan Özel Harekat Kuvvetleri'nin resmi sözcüsü Muhammed Didan, Kad el-Habub, Humayr Mukaddam, Dakka Salim el-Nur, el-Maşri, Dakka Tabir, el-Hantuta, Mabruka el-Firdevs, Tayba ve Um Cafala köylerini HDK mevzilerinden temizlediklerini vurguladı.

 Suçlamalar

Dar Hamar Acil Servisi, HDK’yi Ebu Kalb (el-Suk) bölgesinde sivillere karşı korkunç katliamlar gerçekleştirmek, vatandaşları kurşuna dizerek infaz etmek ve onlarca komşu köyü yağmalayıp talan etmekle suçladı. Bu durum, zorla yerinden edilen sakinlerden oluşan göç dalgalarını daha da kötüleştirerek yüzlerce ailenin çeşitli bölgelerde mahsur kalmasına neden oldu. Acil Servis'ten yapılan açıklamada, iki gün önce Ebu Kalb idari bölgesinden yaşanan göç dalgasının ardından yaşanan trajik durumun, HDK’nin işlemeye devam ettiği etnik temelli ihlaller nedeniyle Ebu Zabad bölgesindeki diğer köylere de yayıldığı belirtildi. Açıklamada, kaçanların bir kısmının ordu kontrolündeki bölgelere ulaştığı ve burada vahim insani koşullar altında bulunduğu, diğerlerinin akıbetinin ise bilinmediği kaydedildi.

Acil Servis, sorumlu makamlara ve insan hakları ve insani yardım kuruluşlarına, bu bölgelerde mahsur kalan ve sessizce soykırım ve zulme maruz kalan aileleri kurtarmak için hemen harekete geçme çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca, Ebu Kalb bölgesinden Car el-Asal ve Um Jakru bölgelerine kadarki bölgelerin yağmalanmasının ve sakinlerinin yerinden edilmesinin yanı sıra, suikast ve adam kaçırma eylemlerinin gerçekleştirildiği, su pompalarını çalıştıran yakıtın çalındığı da belgelendi. Bu durum su istasyonun tamamen kapanmasına, bu bölgelerdeki mal ve gıda tedarikinin tamamen kesilmesine ve sağlık tesislerinin yokluğu nedeniyle kamusal yaşamın tamamen felç olmasına yol açtı.

Savaşlar ve güvenceler

Bu eksenlerde sahada kontrolün sağlandığına ilişkin çelişkili açıklamalar arasında, ordu ve müttefikleri, günlerdir Mavi Nil ekseninde HDK ve müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile şiddetli çatışmalara girişmiş durumda. Çatışmalara ordunun savaş uçaklarının HDK’nin mevzilerine ve kalelerine yönelik sürekli hava saldırıları eşlik ediyor. Bölgesel kaynaklar, ordunun, saatlerce süren şiddetli bir çatışmanın ardından, bölgenin güneyindeki Bav bölgesine bağlı Diring bölgesinin kontrolünü yeniden ele geçirdiğini teyit etti. Çatışmanın ardından bölgeden çekilen HDK, birçok unsurunu kaybetti ve onlarca savaş aracı imha edildi. Bu arada, HDK, bölgenin başkenti Damazin şehrini çevreleyen son savunma hatları ve kaleler olan 11, Sinca Nabk el-Kubra, el-Taka ve Hor el-Mak bölgelerinin kontrolünü ele geçirdiğini vurguladı.

Mavi Nil Eyaleti hükümeti, sahadaki güvenlik ve askeri durumun istikrarlı olduğuna ve vatandaşların güvenliğinin ve mallarının korunmasının en büyük öncelikleri olduğuna dair güvence veren bir açıklama yayınladı. Hükümet sözcüsünün ofisinden yapılan açıklamada, eyalet valisinin, siyasi ve askeri liderlerle sürekli koordinasyon ve iletişim halinde olduğu, genel güvenlik durumunu doğrudan denetlemeye ve izlemeye devam ettiği, sahadaki gelişmeleri yakından takip ettiği ve mevcut aşamanın gerekliliklerine göre gerekli önlemleri aldığı belirtildi. Bu arada, Kurmuk şehri valisi Abdulati el-Faki, ordunun Dernak bölgesine yönelik HDK saldırısını püskürttüğünü ve saldırgan güçlere ağır can ve askeri teçhizat kaybı verdirdiğini doğruladı.

Sahada genişleme

Buna karşılık, HDK, müttefiki Joseph Tuka liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile birlikte Cuma günü eyalette beş bölgenin kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Daha önceki açıklamasında HDK, stratejik konumu ve askeri önemi olan Bav şehrinin yanı sıra Kaysan vilayetindeki 12 şehrini de kontrol altına aldığını açıklamıştı.

Öte yandan, Bav valisi Abdulgani Dakis, eyaletin bazı bölgelerindeki askeri gelişmelerin gölgesinde, Etiyopya ve Güney Sudan'ı bölgenin istikrarsızlaştırılmasında doğrudan rol oynamakla suçladı. Dakis, son zamanlarda HDK tarafından ele geçirilen bölgelerin askeri olarak önemini küçümseyerek, bu bölgelerin son 10 yıldır herhangi bir askeri varlıktan arındırılmış olduğunu belirtti.

Uyarılar ve takviyeler

İlgili bir gelişmede, Kaysan valisi, Facebook'ta yaptığı bir paylaşımda, 12. köydeki son askeri gelişmelerin önemini küçümseyerek, yaşananların savaşın askeri yönetimi içindeki bir vur-kaç taktiği olduğunu ve ordu için bir yenilgi anlamına gelmediğini vurguladı. Bu arada, gözlemciler, Mavi Nil Eyaleti'ndeki saha ve insani durumun çok tehlikeli bir hal aldığı ve askeri liderlikten kararlı bir eylem gerektiren göstergeler taşıdığı uyarısında bulundu.

 Bu arada, askeri kaynaklar, Sudan ordusuna ve Mavi Nil bölgesindeki destek güçlerine yeni askeri takviyelerin ulaştığını doğrulayarak, çatışmaları kesin olarak sona erdirmeyi ve bölgeyi her türlü güvenlik tehdidinden korumayı amaçladıklarını belirtti. Aynı zamanda, 4. Piyade Tümeni Komutanı Tümgeneral Abdulmunim Abdulbasıt, ordunun isyanı bastırıp yakında bölgeye güvenlik ve istikrarı geri getirebilecek kudrette olduğunu vurguladı.

Tavila’da açlık

Darfur'da, Darfur Mağdurlarını Destekleme Örgütü ile Güvenli Sığınak Örgütü’nün ortak açıklamasında, saha raporlarının Darfur bölgesinde yeni göç dalgalarına ve kötüleşen insani duruma işaret ettiği uyarısında bulunuldu. Bu durum, kötüleşen açlık, kuraklık, kötü geçen hasat dönemi ve devam eden çatışmalardan kaynaklanıyor. Söz konusu koşullar, daha fazla ailenin yiyecek ve sığınak arayışı içinde evlerini terk etmesine neden oluyor. Açıklamada, göç eden ailelerin, bölgede yeni kurulan Yeni Tina kampına nakledilmeyi beklerken geçici olarak Tavila el-Umda kampında barındırıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, 6-11 Kasım tarihleri ​​arasında bölgeye yaklaşık 1.117 yerinden edilmiş kişinin, yani 223 ailenin yerleştirildiği eklendi.

Bir insan hakları örgütü olan Darfur Gençlik Örgütü (MASHAD), HDK ve müttefiklerinin Darfur bölgesindeki çiftçilere ve sakinlere karşı işlediği ciddi ve devam eden ihlalleri kınadı. MASHAD, açıklamasında, ihlallerin çiftçilere yönelik fiziksel saldırıları, dayak, hakaret ve aşağılamaları, çiftliklerin ve mahsullerin kasıtlı olarak tahrip edilmesini, hasat edilmiş mahsulleri yemeleri ve henüz tam olarak hasat edilmemiş mahsullere de zarar vermeleri için tarım arazilerine hayvanların salınmasını, tarım ürünlerinin yağmalanmasını, çiftçilerin tehdit ve baskı altında hasat ettikleri mahsullerini teslim etmeye zorlanmasını içerdiğini açıkladı. Açıklamada, bu saldırıların milyonlarca dolar olarak tahmin edilen muazzam maddi ve tarımsal kayıplara yol açtığı, sivilleri meşru üretimlerinden, geçim kaynaklarından ve topraklarından ve mülklerinden yararlanma haklarından mahrum bıraktığı belirtildi. Devam eden savaş ve ihlallerden kaynaklanan kıtlık ve insani krizin ortasında, mahsullerin tahrip edilmesi ve yağmalanmasının ve çiftçilerin ürünlerinden mahrum bırakılmasının, insani yardıma yönelik engellemeler ve saldırılarla birleştiğinde, gıda güvensizliğini derinleştirdiği konusunda uyarıda bulunuldu.

 Haavisto ve Demokratik Blok

Siyasi olarak, “Demokratik Blok”un kurucu partilerinin ve hareketlerinin temsilcilerinden oluşan ve Asıl Demokratik Birlik Partisi’nin önderliğindeki bir heyet, Mısır'ın başkenti Kahire’de BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto ile bir araya gelerek Sudan'daki gelişmeleri, insani ve siyasi konuları, savaşı sona erdirme ve barışı sağlama çabalarını görüştü. Blok içindeki siyasi kaynaklar, iki tarafın barışı sağlama ve siyasi süreci destekleme yollarını, kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşma çabalarını kolaylaştırmada “Beşli Mekanizma”nın rolünü gözden geçirdiğini belirtti. Ayrıca, Sudan'da kapsayıcı bir Sudan iç diyaloğu başlatmak için elverişli bir ortam yaratmanın önemini de vurguladılar.

Kaynaklar, toplantıda kötüleşen insani durumun, iklimdeki şiddetli dalgalanmalar nedeniyle başarısız olan tarım sezonunun ve milyonlarca Sudanlının gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit eden sonuçlarının ele alındığını, uluslararası ve bölgesel çabaların acil insani yardım sağlamak için yoğunlaştırılması gerektiğinin vurgulandığını belirttiler.

Demokratik Blok heyeti, mevcut aşamanın koordineli çabalar ve daha geniş bir siyasi katılım gerektirdiğini, ulusal çıkarların önceliklendirilmesi gerektiğini ve sürdürülebilir barışa ulaşmak ve Sudan'ı barış, istikrar ve demokratik geçiş yoluna sokmak için çalışılması gerektiğini vurguladı.

Kapalı oturum

Böyle bir atmosferde, BM Güvenlik Konseyi, sivilleri ve hayati altyapıyı hedef alan artan insansız hava aracı saldırılarının gölgesinde, kötüleşen gıda güvensizliği krizi ile Sudan'daki kötüleşen insani durumla ilgili olarak cuma akşamı kapalı bir istişare oturumu düzenledi. Bu oturum, 11 Aralık'ta sona erecek olan Sudan'a uygulanan yaptırım rejiminin yenilenmesine ilişkin beklenen müzakerelerden önce gerçekleşti.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre İngiltere ve Danimarka'nın talebi üzerine toplanan oturumda, Konsey, BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Yahya'nın insani krizdeki gelişmeler ve çatışmadan etkilenen bölgelere yardım ulaştırılmasının önündeki zorluklar hakkındaki brifingini dinledi. Yahya, Sudan'daki insani durumu felaket olarak nitelendirerek, çatışma, yerinden edilme, kuraklık ve ciddi fon yetersizliğinin ülkedeki gıda krizini daha da kötüleştirdiğini belirtti.

ABD-BAE görüşmeleri

Son gelişmeler kapsamında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, BAE Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al-Nahyan ile bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmelerde bölgesel gelişmeler, Sudan'daki savaş ve insani sonuçları ele alındı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Rubio'nun bin Zayed'e insani bir ateşkes sağlanmasının, kalıcı barış sağlanarak savaşın sona erdirilmesinin ve Sudan'da sivil bir hükümete geçişin önemini vurguladığı belirtildi.


Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
TT

Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)

Sudan'ın başkenti Hartum ve çevresindeki yerleşim bölgeleri, pazar günü erken saatlerde insansız hava araçlarının (İHA) saldırısına uğradı. Görgü tanıklarına göre saldırılarda çok sayıda ev yıkıldı.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber AFP’nin görgü tanıklarına dayandırdığı haberinden  aktardığı bilgilere göre saldırıların ardından bölge sakinlerinin enkaz altında kalan yakınlarını kurtarmaya çalışıyor. Yetkililerden saldırılarda can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.

Tanıkların aktardığına göre patlamalar yerel saatle gece 02.00 sıralarında başladı ve sabah 04.30'a kadar kentin farklı bölgelerinde devam etti.

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023'ten bu yana devam eden savaşta, yardım kuruluşlarının tahminlerine göre 200 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Çatışmalar ayrıca dünyadaki en büyük açlık ve yerinden edilme krizlerine yol açtı.

Birleşmiş Milletler (BM), iki tarafın da insansız hava araçlarını yoğun şekilde kullanmasını defalarca eleştirdi. BM verilerine göre İHA saldırıları, 2026'nın ilk altı ayında 1.100'den fazla kişinin ölümüne neden oldu.

BM, geçen hafta yaptığı açıklamada, bu yıl hayatını kaybeden veya yaralanan yüzlerce çocuğun üçte ikisinin İHA saldırılarında öldüğünü ya da yaralandığını bildirdi.