Hamas Siyasi Büro başkanlığı için gerçekleştirilen seçimler sonucunda Halil el-Hayye, hareketin yeni lideri oldu. 7 Ekim 2023'teki saldırıların ardından üst düzey liderlerine yönelik bir dizi suikastla sarsılan Hamas, bu geçici ve dönemsel atamayla yeni bir döneme kapı aralıyor.
Hamas Siyasi Büro başkanlığı için Halil el-Hayye ile Halid Meşal yarıştı. 7 Ekim saldırıları sırasında Yahya Sinvar’ın Gazze Şeridi’ndeki yardımcısı olan el-Hayye, ilk kez hareketin liderliğine seçilmiş oldu.
İsrail’in Temmuz 2024 sonlarında Tahran’da düzenlediği suikastla Hamas Siyasi Büro eski Başkanı İsmail Haniye’yi öldürmesinin ardından Sinvar liderliğe gelmiş, Sinvar da aynı yılın ekim ayında hayatını kaybetmişti. Bu süreç boyunca el-Hayye, Gazze'deki hareketin liderliğini, ateşkes müzakerelerindeki heyet başkanlığını ve bölgesel liderlerden oluşan geçici konseyin üyeliğini yürütmeye devam etti. Bu konseyde el-Hayye ve Meşal'in yanı sıra Batı Şeria lideri Zahir Cebbarin, sekreter olarak Nizar Avadullah ve Şura Konseyi Başkanı Muhammed Derviş yer alıyordu.
Halil el-Hayye kimdir?
1960 yılında Gazze Şeridi’nde doğan el-Hayye, Hamas’ın kurulduğu 1987 yılından bu yana hareketin bir üyesidir. 1980’lerin başında ise Hamas’ın köken aldığı Müslüman Kardeşler (İhvan) teşkilatına katıldı.
El-Hayye, 2006 yılında Hamas’ın Fetih hareketiyle yarıştığı parlamento seçimlerinde ön plana çıktı. Hamas'ın zaferi sonrasında Filistin Yönetimi politikalarının meşru olmadığını savunan basın toplantılarıyla adını duyurdu. Hamas'ın 2007'de Gazze Şeridi'nin kontrolünü ele geçirmesiyle birlikte ağırlığı daha da arttı.
(Soldan sağa) Hamas'ın liderlik konseyi üyeleri Nizar Avadullah, Halil el-Hayye ve Muhammed Derviş, Şubat 2025'te İran'ın merhum lideri Ali Hamaney ile gerçekleştirilen bir görüşmede. (Kaynak: Hamaney'in Resmî Sitesi- AFP)
İsrail'in hedefindeki bir aile
Halil el-Hayye, yıllar boyunca İsrail'in hedefi oldu ve ailesinden birçok kişiyi çatışmalarda kaybetti:
Eylül 2025: Katar’ın başkenti Doha’da Hamas liderlerini hedef alan bir suikast girişiminden kurtuldu; ancak bu saldırıda oğlu Hemmam ile 3 koruması hayatını kaybetti.
2007: Gazze Şeridi'nin Şucaiye mahallesindeki aile evi İsrail hava saldırısıyla vuruldu ve çok sayıda akrabası hayatını kaybetti.
2014: 2014 yılındaki Hamas-İsrail savaşında en büyük oğlu Usame'nin evi bombalandı; saldırıda Usame, eşi ve 3 çocuğu yaşamını yitirdi.
Mayıs 2026 : Dördüncü oğlu Azzam, Gazze'de düzenlenen bir hava saldırısında yaşamını yitirdi.
7 Ekim ve müzakereler süreci
Hamas kaynakları, el-Hayye'nin 7 Ekim 2023 saldırılarının hazırlık detaylarını Siyasi Büro'nun diğer üyelerinin çoğundan daha fazla bildiğini, ancak tam ve eksiksiz bilgiye yalnızca Yahya Sinvar ile belirli askeri kanat liderlerinin sahip olduğunu belirtiyor.
Savaş süresince Sinvar'ın ve Kassam Tugayları liderlerinin kararını savunan el-Hayye, mevcut müzakerelerde kritik kararları alan en etkili isimlerden biri haline geldi. El-Hayye ayrıca 2014 savaşı ile 2021 yılındaki "Kudüs'ün Kılıcı" çatışmasındaki müzakerelerde de rol oynadı.
Hamas liderleri (sağdan sola): Ruhi Müşteha, Salih el-Aruri, İsmail Heniyye (üçü de suikast sonucu öldürüldü), Halid Meşal ve Halil el-Hayye. (Arşiv- Hamas'a bağlı medya)
"Direniş Ekseni" vurgusu
Sinvar'ın İran ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesi ve Lübnan'daki Hizbullah ile bağların güçlendirilmesi yönündeki politikasını destekleyen isimler arasında bilinen el-Hayye, Salih el-Aruri ile birlikte Hizbullah ve İranlı yetkililerle gerçekleştirilen üst düzey görüşmeleri yönetti. El-Hayye ayrıca, 2022 yılında hareket adına devrik Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile görüşen heyette yer aldı.
Yeni dönemde el-Hayye'nin, 7 Ekim 2023'ten sonra İsrail'in ağır darbeler vurduğu "Direniş Ekseni" çizgisine bağlı kalarak benzer bir siyasi rota izlemesi bekleniyor. El-Hayye'nin yakın çevresinde ise çoğunluğu 2011 yılındaki Gilad Şalit esir takası anlaşmasıyla serbest bırakılan, Sinvar ekibine yakın eski tutuklular bulunuyor
