2026 Dünya Kupası: Rekorlar ve geri dönüşler turnuvası… İspanya'ya şampiyonluğu getiren altın yedek

İspanya, yedek kulübesinin kalitesi ve oyuna sonradan giren oyuncuların fark yaratma becerisi sayesinde şampiyonluğa ulaştı (AFP)
İspanya, yedek kulübesinin kalitesi ve oyuna sonradan giren oyuncuların fark yaratma becerisi sayesinde şampiyonluğa ulaştı (AFP)
TT

2026 Dünya Kupası: Rekorlar ve geri dönüşler turnuvası… İspanya'ya şampiyonluğu getiren altın yedek

İspanya, yedek kulübesinin kalitesi ve oyuna sonradan giren oyuncuların fark yaratma becerisi sayesinde şampiyonluğa ulaştı (AFP)
İspanya, yedek kulübesinin kalitesi ve oyuna sonradan giren oyuncuların fark yaratma becerisi sayesinde şampiyonluğa ulaştı (AFP)

2026 Dünya Kupası, İspanya Milli Takımı'nın finalde Arjantin'i mağlup ederek tarihindeki ikinci dünya şampiyonluğuna ulaşmasıyla sona erdi. 48 takımın katıldığı genişletilmiş turnuvada, beş hafta boyunca 104 maç oynandı. Turnuva, hem futbol kalitesi hem de istatistikler açısından Dünya Kupası tarihinin en heyecan verici organizasyonlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Turnuva boyunca çok sayıda dikkat çekici gelişme yaşandı. Gol sayısındaki artıştan maçlardaki geri dönüşlere, hakem kararlarıyla ilgili tartışmalardan su molalarına kadar birçok başlık öne çıkarken, yeni taktik eğilimler de dikkat çekti. Final karşılaşması da turnuvanın genel karakterini belirleyen birçok özelliği yansıttı.

Şarku’l Avsat’ın The Athletic’ten aktardığı analize göre 2026 Dünya Kupası, maç başına 2,96 gol ortalamasıyla 1970'ten bu yana en yüksek gol ortalamasına ulaşılan Dünya Kupası oldu. Bu oran, son yıllarda düzenlenen tüm turnuvaların üzerine çıktı. Beklenen gol (xG) verileri de turnuvada istatistiksel modellerin öngördüğünden 37 gol daha fazla atıldığını ortaya koydu. Bu, 14'ü kendi kalesine olmak üzere atılan gollerin sayısının beklenen ortalamanın yüzde 14 üzerinde olduğu anlamına geliyor. Kendi kalesine atılan 14 gol ise yeni bir rekor olarak kayıtlara geçti.

fgrthyju
Mbappé, turnuvadaki gol yağmuruna katkı sağladı (AP)

Raporda, gol krallığı yarışının da Dünya Kupası tarihinin en güçlü mücadelelerinden biri olduğu belirtildi. Fransız yıldız Kylian Mbappé, 10 golle üst üste ikinci kez Altın Ayakkabı ödülünü kazanırken, toplam 22 golle Dünya Kupası tarihinin en golcü oyuncusu oldu. Turnuvada Lionel Messi 8 gol atarken, Erling Haaland ve Jude Bellingham 7'şer gol kaydetti. Harry Kane ve Ousmane Dembélé ise 6'şar gol attı. Bu tablo, önceki turnuvalarda nadiren görülen bir gol yoğunluğuna işaret etti.

Turnuvanın öne çıkanları yalnızca golcülerle sınırlı kalmadı. FIFA verilerine göre, savunma hatlarını attıkları paslarla aşma konusunda en başarılı oyuncular Michael Olise, Rodri, Vinicius Junior, Lionel Messi ve Lamine Yamal oldu. Rakip savunma hatlarını kırmaya yönelik hücum girişimlerinin oranında ise Fransız Bradley Barcola zirvede yer aldı. Bu istatistik, oyuncunun hücumdaki karakterini ve pozisyon üretme konusundaki cesaretini ortaya koydu.

Kulüpler bazında ise oyuncuları turnuvada en fazla gol atan takım Real Madrid oldu. Dört oyuncusuyla 22 gole ulaşan İspanyol devi, beş farklı milli takımı temsil eden dokuz oyuncusunun toplam 16 gol attığı Paris Saint-Germain'i geride bıraktı. Raporda ayrıca Inter Miami'nin turnuvadaki tüm gollerinin Lionel Messi tarafından kaydedildiğine dikkat çekildi. Crystal Palace ve Sunderland gibi kulüpler de oyuncularının milli takımlardaki katkılarıyla öne çıktı.

Rapora göre maçların genel ritmi, turnuvanın önceki organizasyonlarına kıyasla daha az kaotik bir görünüm sergiledi. Bu durum, yüksek sıcaklık, nem ve farklı rakımlarda oynanan karşılaşmaların yarattığı zorlu iklim koşullarına rağmen ortaya çıktı.

İstatistikler, maç başına ortalama top kazanma sayısının yalnızca 76,8 olduğunu gösterdi. Bu, 1966'dan bu yana bir Dünya Kupası'nda kaydedilen en düşük oran olarak öne çıktı. Söz konusu tablo, takımların açık ve kontrolsüz oyundan ziyade topa sahip olmayı ve oyunun kontrolünü ellerinde tutmayı tercih ettiği yönündeki eğilimin güçlendiğini ortaya koydu.

Buna karşılık, ceza sahasına uzun taç atışları gönderme eğilimi devam etti. 2022 Dünya Kupası'nda takımlar ceza sahasına 112 uzun taç atışı kullanırken, bu sayı 2026'da daha da yükseldi. Kanada, 27 uzun taç atışıyla bu yönteme en fazla başvuran takım oldu. Tunus, Türkiye, Almanya, Çekya ve ABD ise bu tür organizasyonların ardından gol bulmayı başardı.

dfbfdb
Lionel Messi, attığı ve hazırladığı gollerle unutulmaz bir iz bıraktı (AFP)

Turnuvada ayrıca geriden gelerek kazanılan maçların sayısında tarihi bir rekora ulaşıldı. Skor olarak geriye düşen takımların 15 kez galibiyete ulaşması, Dünya Kupası tarihindeki en yüksek sayı oldu. Raporda, Belçika'nın Senegal karşısında 0-2 geriye düştüğü maçta uzatma sonunda 3-2 kazanması örnek gösterildi. Arjantin'in Mısır ve İngiltere karşısında geriye düştükten sonra elde ettiği galibiyetlerin yanı sıra İngiltere'nin Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Norveç'i ilk golü yemesine rağmen mağlup etmesi de turnuvanın dikkat çeken geri dönüşleri arasında yer aldı.

Raporda, oyuncu değişikliklerinin maçların sonuçlarını değiştirmede kritik rol oynadığı da vurgulandı. Yedek oyuncuların, maçların seyrini değiştiren 21 gole imza atması, 1970'te Dünya Kupası'nda oyuncu değişikliğine izin verilmesinden bu yana kaydedilen en yüksek sayı oldu.

sdvffvb
Merino, yedek oyuncu olarak oyuna girdiği İspanya maçlarında önemli bir rol oynadı (Reuters)

The Athletic, İspanya'nın büyük ihtimalle yedek kulübesinin önemli katkısı olmasaydı şampiyonluğa ulaşamayacağı değerlendirmesinde bulundu. Michael Merino, eleme turlarında Portekiz ve Belçika karşısında attığı galibiyet golleriyle altın yedek rolünü üstlendi. Finalde ise ikinci yarının başında oyuna dahil olan Ferran Torres, uzatma dakikalarında attığı golle İspanya'ya şampiyonluğu getirdi. Torres'in golü, eleme turlarında oyuna sonradan giren bir oyuncunun attığı ve maçın sonucunu etkileyen yedinci gol olarak kayıtlara geçti. Bu da 1970'ten bu yana turnuva tarihindeki en yüksek sayı oldu.

Raporda, İspanya'nın yedek kulübesinin gücü sayesinde şampiyonluğa ulaşması, yüksek gol ortalaması ve çok sayıda geri dönüşün yaşanmasının 2026 Dünya Kupası'nı futbol tarihinin en heyecan verici ve rekorlarla dolu organizasyonlarından biri haline getirdiği sonucuna varıldı. Böylece futbol tarihinin olağanüstü yazlarından biri olarak nitelendirilen 2026 Dünya Kupası sona erdi.



LeBron James, Trump'ın milli marş çıkışına yanıt verdi

2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
TT

LeBron James, Trump'ın milli marş çıkışına yanıt verdi

2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)
2023'te Kareem Abdul-Jabbar'ın rekorunu kırarak NBA tarihinin en skorer oyuncusu olan LeBron James, bu yıl Philadelphia 76ers'ın kadrosunda (Reuters)

NBA yıldızı LeBron James, ABD Başkanı Donald Trump'ın milli marşa saygısızlık eleştirisine yanıt verdi.

James'in salı akşamı oynanan New York Knicks-Philadelphia 76ers maçı öncesinde Amerikan milli marşı okunurken ısınma hareketleri yapması ve şut atıyormuş gibi yapması sosyal medyada tartışma konusu olmuştu. Bazı izleyiciler, yıldız oyuncunun ısınma hareketlerini golf vuruşuna benzetmişti.

Trump da sosyal medyada Philadelphia 76ers oyuncusunun hareketlerine tepki göstererek "En başından beri onun iyi biri olmadığını, tam bir utanç kaynağı olduğunu söylemiştim" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, 41 yaşındaki sporcunun marşı dinlemeyip saygısızlık yaptığını savunarak perşembe günkü gönderisinde şöyle yazdı:

LeBron James, Amerikan bayrağı ve ülkemizin temsil ettiği tüm değerler uğruna canlarını feda eden o büyük Amerikan savaşçıları ve kahramanlarından özür dilemelidir!

James ise aynı gün oynanan, Philadelphia 76ers'ın Cleveland Cavaliers'ı 114-106 mağlup ettiği maçın ardından yaptığı açıklamada, Trump'ın sözlerine gülüp geçerek "Evet, evet, bugün belli ki haber kıtlığı var" dedi.

Cumhuriyetçi liderin sözlerine 76ers'ın koçu Nick Nurse de tepki gösterdi. ABD Başkanı'nın yorumunu "dış gürültü" diye niteleyerek, takımı maçlara hazırlamaya odaklandığını söyledi.

ABD Başkanı'yla yıldız basketbolcu daha önce de atışmıştı.

James, 2017 yılında Cavaliers formasıyla çıktığı bir maçta arkasında "Equality" (Eşitlik) yazan siyah ve beyaz bir ayakkabı giymişti. Maç sonrasında Trump hakkında "Burası güzel bir ülke ve tek bir kişinin, ne kadar güzel ve ne kadar güçlü olduğumuzu bize dikte etmesine asla izin vermeyeceğiz" demişti.

NBA yıldızı 2016'daki başkanlık seçiminde Trump'ın rakibi Demokrat Hillary Clinton'a destek vermişti. 2024'teki başkanlık seçiminde de Trump'ın rakibi Demokrat Kamala Harris'e desteğini açıklamıştı.

Independent Türkçe, New York Times Athletics, ESPN 


Duvara karşı yarış: Spor tırmanışın iki farklı yüzü

Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
TT

Duvara karşı yarış: Spor tırmanışın iki farklı yüzü

Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)
Hız tırmanışında dünya rekoru erkeklerde 4,54, kadınlarda ise 5,99 saniye (Reuters)

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta spor tırmanışı inceliyoruz.

Bir duvar, iki farklı mücadele. Spor tırmanış dışarıdan bakıldığında yalnızca yukarıya doğru ilerlemekten ibaret gibi görünebilir. 

Oysa yarışmacıların karşısındaki duvar, her disiplinde farklı bir sınava dönüşüyor. Hız tırmanışında rakibini geride bırakmak için saniyelerle yarışan sporcular, lider disiplininde kendilerine verilen süre içinde mümkün olduğunca yükseğe çıkmaya çalışıyor.

Dünya Tırmanış Serisi'nin 23-25 Ekim'de Şili'nin Santiago kentinde düzenlenecek etabı da bu iki farklı yaklaşımı bir araya getirecek. 

Parque Bicentenario de Cerrillos'ta yapılacak organizasyon, Dünya Tırmanış Serisi'nin Şili'de düzenlenen ilk etabı olma özelliğini taşıyor. Üç gün sürecek yarışlarda dünyanın önde gelen sporcularının yanı sıra ev sahibi ülkenin temsilcileri de mücadele edecek.

Hız tırmanışı, spor tırmanışın en kolay takip edilebilen disiplinlerinden biri. Çünkü burada amaç açık: 15 metre yüksekliğindeki duvarın tepesine rakibinden önce ulaşmak.

Geleneksel iki şeritli formatta sporcular, birbirinin aynısı paralel rotalarda aynı anda tırmanmaya başlıyor. Yarışı, duvarın tepesindeki bitiş noktasına ilk ulaşan sporcu kazanıyor.

Bu nedenle her hareketin önemi büyük. Küçük bir tereddüt ya da tutuşta yaşanan hata, yarışmacının birkaç salise kaybetmesine ve rakibinin gerisine düşmesine yol açabiliyor.

Lider disiplininden farklı olarak hız tırmanışında rotalar bütün turlar boyunca değişmiyor. Sporcular aynı güzergahı tekrar tekrar çalışabiliyor ve hareketlerini mümkün olduğunca otomatik hale getirmeye uğraşıyor. 

Burada hedef yalnızca güçlü olmak değil, gücü, dengeyi ve koordinasyonu mümkün olan en kısa sürede bir araya getirmek.

Hız tırmanışı, spor tırmanışın kendi dünya rekorları bulunan tek disiplini. Uluslararası organizasyonlarda iki şeritli duvarlar uzun süre standart olarak kullanılırken 4 şeritli format da son yıllarda öne çıkmaya başladı. 

Bu formatın 2024'te Madrid'de test edilmesinin ardından 2025'te Çin'in Chengdu kentindeki Dünya Oyunları'nda uluslararası sahneye çıkması, yeni bir dönemin başlangıcı oldu. 

Lider disiplini ise bambaşka bir mücadele. Burada sporcular, güvenlik halatıyla bağlı şekilde, 15 metrelik duvara tek tek tırmanıyor. 

Her yarışmacının 6 dakikası ve tek denemesi var. Amaç, süre dolmadan mümkün olduğunca yükseğe ulaşmak.

Hız tırmanışında bütün sporcuların önünde aynı, önceden bilinen rota bulunurken lider disiplini yarışmacıları karşılarına çıkan rotayı çözmek zorunda. 

Tırmanış sırasında hangi tutamağın kullanılacağı, bir sonraki hamlenin nasıl yapılacağı ve enerjinin nerede korunacağı büyük önem taşıyor. Yalnızca kas gücüyle ilerlemek yeterli değil, sporcuların duvarı okuyabilmesi ve doğru hareketi doğru zamanda yapması gerekiyor.

Sıralama, yarışmacının ulaştığı en yüksek tutamağa göre belirleniyor. Aynı tutamağa ulaşan iki sporcu arasında ise hamlenin devamında ne kadar ilerleme kaydedildiği de fark yaratabiliyor. 

Puanlamada kullanılan "+" işareti, sporcunun ulaştığı tutamaktan sonraki tutamağa doğru bir hareket başlattığını gösteriyor.

Lider yarışmalarında rotalar eleme turları, yarı finaller ve finaller arasında yeniden hazırlanıyor. Böylece sporcular her aşamada yeni bir parkurla karşılaşıyor. 

Yarı final ve final öncesinde yarışmacılara rotayı birlikte incelemeleri için 6 dakika veriliyor ancak bu süre içinde duvara tırmanmaları yasak. 

Eleme turunda ise böyle bir rota inceleme süresi bulunmuyor. Yarı final ve finalde sporcular, rakiplerinin denemelerini görmeden yarışıyor. Böylece herkes rotayı kendi başına çözmek zorunda kalıyor.

Spor tırmanışın bugünkü profesyonel yapıya ulaşması epey yakın bir geçmişe dayanıyor. Tırmanışın kendisi çok eski bir uğraş olsa da sporcuların belirlenmiş kurallar çerçevesinde birbirleriyle yarışması, diğer pek çok spor dalına kıyasla yeni.

Modern spor tırmanışın başlangıcı genellikle 1985'te İtalya'da düzenlenen SportRoccia yarışmasına dayandırılıyor. 

İlk yıllarda müsabakalar çoğunlukla doğal kaya yüzeylerinde yapılıyordu. Bu durum yağmur gibi hava koşullarının yarışları etkilemesine ve sporcuların aynı şartlarda mücadele edip etmediği konusunda tartışmalara neden oluyordu. 

1990'da uluslararası yarışmaların yapay tırmanış duvarlarında düzenlenmesi kararı alındı. Böylece parkurların standartlaştırılması ve yarışmacıların daha eşit koşullarda mücadele etmesi mümkün hale geldi.

Sporun uluslararası ölçekte büyümesinde 2007'de Uluslararası Spor Tırmanış Federasyonu'nun (IFSC) kurulması da önemli bir dönüm noktası oldu. 

Dünya kupaları ve uluslararası şampiyonalarla gelişen rekabetçi tırmanış, 2016'da Tokyo 2020 Olimpiyatları için resmi olarak programa alındı. 

Pandemi nedeniyle 2021'de düzenlenen Tokyo Olimpiyatları'nda ilk kez yer alan spor tırmanışta sporcular lider, kısa kaya ve hız disiplinlerini içeren birleşik formatta yarıştı.

Paris 2024'te ise format değişti: Hız tırmanışı kendi madalya kategorisine kavuşurken lider ve kısa kaya birleşik yarışta yer aldı. Bu ayrım, hız disiplininin kendine özgü yapısını daha belirgin hale getirdi.

Şili'deki yarışlarda Slovenyalı Janja Garnbret, Japon Sorato Anraku ve Japon Neo Suzuki gibi uluslararası tırmanışın tanınmış isimleri de yer alacak.

Üç günlük programda cuma günü lider disiplininde kadınlar elemeleri, hız tırmanışında ise erkekler ve kadınlar elemeleri yapılacak. Cumartesi erkekler lider elemeleri ve hız tırmanışı finalleri düzenlenecek. Pazar günü ise lider yarı finalleriyle kadınlar ve erkekler final mücadeleleri gerçekleştirilecek.

Santiago etabı, tırmanış sporunun iki farklı yönünü aynı organizasyonda izleme fırsatı sunuyor. Hız tırmanışında kazananı bazen saniyenin küçük bir bölümü belirlerken lider disiplininde yarışmacılar her hamlede hem fiziksel sınırlarını hem de problem çözme becerilerini ortaya koyuyor. 

İkisinin ortak noktasıysa aynı: Duvarın tepesine ulaşmak için yalnızca güçlü olmak yetmiyor, her hareketi doğru zamanda yapmak gerekiyor.

Kaynaklar: World Climbing, British Mountaineering Council


Salah, Trabzonspor’u İskoç Hearts karşısında galibiyete taşıdı

Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
TT

Salah, Trabzonspor’u İskoç Hearts karşısında galibiyete taşıdı

Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters)

Türk ekibi, perşembe günü oynanan karşılaşmada aldığı galibiyetle puanını 6’ya yükselterek lig aşamasında üçüncü sıraya yerleşti. Trabzonspor, lider Yunanistan temsilcisi Panathinaikos’un averajla gerisinde kaldı. Hearts ise bir puanda kalarak 36 takımın mücadele ettiği lig aşamasında 25. sırada yer aldı.

Trabzonspor’un ilk golü, 32. dakikada Muhammed Salah’ın penaltı vuruşundan geldi. Ev sahibi ekip, 58. dakikada takım arkadaşı Frankolino Gluda Dju’nun kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı ve sahadan üç puanla ayrıldı.

Lugano’dan Getafe’ye 5 gol

Günün diğer karşılaşmalarında İspanyol ekibi Getafe, sahasında İsviçre temsilcisi Lugano’ya 5-2 mağlup oldu. Bu sonuçla Getafe bir puanda kalarak 26. sıraya gerilerken, Lugano puanını 6’ya yükselterek ikinci sıraya yerleşti.

Karşılaşmaya hızlı başlayan Getafe, henüz 2. dakikada Ivan Athon’un golüyle öne geçti. Ancak Lugano, bir dakika sonra Albian Ajeti’nin golüyle eşitliği sağladı.

Konuk ekip, 7. dakikada Yannis Simenati’nin golüyle öne geçerken Ajeti, 26. dakikada kendisinin ikinci, takımının üçüncü golünü kaydetti.

csdfgt
Trabzonspor’un oyuncusu Muhammed Salah, İskoçya temsilcisi Hearts karşısında takımının ilk golünü penaltıdan kaydederken (Reuters).

İkinci yarıda da üstünlüğünü sürdüren Lugano, 50. dakikada Oran Beslmi’nin golüyle farkı üçe çıkardı. Getafe, 74. dakikada Borja Mayoral’ın golüyle farkı azaltmaya çalıştı.

Uzatma dakikalarının ikinci dakikasında Kevin Behrens’in kaydettiği gol, Lugano’nun 5-2’lik galibiyetini kesinleştirdi.

Diğer karşılaşmalar

Lig aşamasının diğer maçlarında İngiltere temsilcisi Brighton ile Çekya ekibi Jablonec arasındaki karşılaşma golsüz beraberlikle sonuçlandı. Danimarka temsilcisi Nordsjælland ile Bulgaristan ekibi CSKA Sofya ise 2-2 berabere kaldı.

Norveç temsilcisi Brann, Litvanya ekibi Kauno Žalgiris’i 4-1 mağlup ederken Romanya temsilcisi Universitatea Craiova da Andorra ekibi Inter Club d’Escaldes karşısında 3-1’lik galibiyet elde etti.