Somali hükümeti, WhatsApp’ın kullanıcıların telefon numarası yerine kullanıcı adıyla sohbet etmesine imkân tanıyacak yeni özelliğini devreye alma planından duyduğu endişeyi dile getirerek, uygulamanın güvenlik riski oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Somali İletişim ve Teknoloji Bakanı Ahmed Osman Diri, BBC’ye yaptığı açıklamada, söz konusu özelliğin, ülkede faaliyet gösteren suçluların tespit edilmesini ve onlarla mücadeleyi zorlaştırabileceğini söyledi. Diri, Somali’nin halen radikal İslamcı gruplarla mücadele ettiğine dikkat çekti.
Özelliğin önümüzdeki aylarda dünya genelindeki 3 milyar kullanıcıya sunulması bekleniyor. Yeni uygulamayla kullanıcılar, kullanıcı adlarını istedikleri zaman değiştirebilecek veya silebilecek.
Somali, 20 yılı aşkın süredir El Kaide bağlantılı eş-Şebab örgütünün yürüttüğü silahlı isyanla mücadele ediyor.
Somali’nin endişelerine ilişkin BBC’ye açıklama yapan WhatsApp ise söz konusu özelliğin henüz kullanıma sunulmadığını, kullanıcıların uygulamayı kullanabilmek için yine de telefon numarasına ihtiyaç duyacağını belirtti. Şirket ayrıca, özelliğin dolandırıcılık girişimlerine karşı yerleşik güvenlik mekanizmalarıyla donatıldığını ifade etti.
Diri, BBC Audio’nun Focus on Africa programına yaptığı açıklamada ise Somali hükümetinin endişelerini Meta’ya ilettiğini ve konuyla ilgili kısa sürede bir çözüme ulaşılmasını umduklarını söyledi.
Somali’nin kendine özgü koşullara sahip olduğunu vurgulayan Diri, ülke ekonomisinin büyük ölçüde cep telefonu üzerinden gerçekleştirilen para transferlerine dayandığını belirtti. Takibi zor ve doğrulanmamış kullanıcı adlarının vatandaşları mali dolandırıcılık riskiyle karşı karşıya bıraktığını ve dolandırıcıların hedefi haline getirdiğini ifade etti.
Somali’deki eş-Şebab örgütünün üyeleri (Arşiv – AFP)
Eş-Şebab örgütü mensuplarının, şantaj ve propaganda faaliyetleri de dahil olmak üzere operasyonlarında WhatsApp’ı kullandığı biliniyor.
Somali İstihbarat Teşkilatı, 2024 yılında yaptığı açıklamada, eş-Şebab’ın şantaj ve korkutma amacıyla yönettiği öne sürülen 20 WhatsApp grubunu kapattığını duyurmuştu. Kurum ayrıca örgütle bağlantılı yaklaşık 2 bin 500 telefon numarasının veri hizmetlerinin de devre dışı bırakıldığını açıklamıştı.
Diri, Somali’nin ülkedeki telefon numaralarını etkin şekilde denetlediğini, ancak WhatsApp’ın yeni özelliğinin bu denetim mekanizmasını zayıflatacağını söyledi.
Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre Somali’nin tepkisi, 850 milyondan fazla kullanıcıyla WhatsApp’ın en büyük pazarı olan Hindistan’ın benzer itirazlarının ardından geldi.
Hindistan, ayın başında yaptığı açıklamada, kullanıcı adı sisteminin dolandırıcılık, kimlik taklidi ve diğer siber suçları artırabileceğini, çünkü suçluların telefon numaralarını paylaşmadan potansiyel mağdurlarla iletişime geçmesine imkân tanıyacağını ifade etmişti.
Yeni Delhi yönetimi ayrıca Meta’dan, hükümeti tatmin edecek bir uzlaşmaya varılıncaya kadar söz konusu özelliği kullanıma sunmamasını talep etmişti.
Diri, WhatsApp hesabının telefon numarasıyla ilişkilendirilmesinin suçluların izinin sürülmesini kolaylaştırdığını belirterek, “Telefon numaraları yerine kullanıcı adlarına geçilmesinin bu suçlarla mücadelemizi zorlaştıracağını düşünüyoruz” dedi. Meta’nın WhatsApp üzerinden işlenen siber suçlara karşı koruma mekanizmaları geliştirdiğini açıkladığını hatırlatan Diri, buna rağmen şirketten daha fazla güvence beklediklerini söyledi. Meta’dan, telefon numaralarının gizlenmesinin dijital takip kapasitesini zayıflatmayacağını kanıtlamasını isteyen Diri, “Bunu ortaya koymaları halinde yeni özelliğin kullanıma sunulmasına herhangi bir itirazımız olmaz” ifadesini kullandı.
Diri, söz konusu değişikliği WhatsApp’ın, kullanıcı kimliğinin telefon numarasına bağlı olmadığı Instagram gibi Meta bünyesindeki diğer hizmetlere benzer bir yapıya dönüşmesi olarak değerlendirdi.
Uzun zamandır beklenen bir özellik
Uzun süredir beklenen ‘kullanıcı adı’ özelliği, kullanıcıların telefon numaralarını paylaşmak yerine kendilerine özgü bir kullanıcı adı belirlemesine olanak tanıyacak. Böylece diğer kullanıcılar, telefon numarası yerine bu kullanıcı adıyla kişileri bulup rehberlerine ekleyebilecek. Söz konusu değişiklik, kullanıcıların telefon numaralarını paylaşmak istemedikleri kişilerle iletişim kurarken daha fazla gizlilik sağlamayı amaçlıyor. Ayrıca, tam bir telefon numarasını paylaşmak ve hatırlamak yerine kullanıcı adının kullanılacak olması, iletişim bilgilerinin paylaşımını da kolaylaştıracak.
WhatsApp, gizlilik seviyesini artırmak amacıyla kullanıcı adıyla birlikte kullanılabilecek isteğe bağlı bir ‘anahtar’ özelliğini de sunacak. Bu ek güvenlik katmanı sayesinde, bir kullanıcıyı ilk kez eklemek isteyen kişinin hem kullanıcı adını hem de özel anahtarı bilmesi gerekecek. Tahmin edilmesi zor olan bu anahtarın, istenmeyen iletişim girişimlerini azaltması ve kullanıcı gizliliğini güçlendirmesi hedefleniyor.
Öte yandan, kullanıcı adı sistemi zorunlu olmayacak. Kullanıcılar, dilerlerse WhatsApp’ı mevcut telefon numarası temelli kullanım şekliyle kullanmayı sürdürebilecek. Yeni özellik kullanıma sunulduktan sonra da uygulamaya ilk kayıt işlemi telefon numarasıyla yapılmaya devam edecek.
