Lübnan’ı ağır darbelerden korumak için Hizbullah’a İran’ı desteklemekten kaçınması tavsiyesi

Pilot bölgelerin genişletilmesi, İsrail’deki seçimlere bağlı olarak askıya alınacak mı?

İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan’ın güneyindeki Zavter el-Garbiye kasabasında bulunan Lübnanlı askerler (Reuters)
İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan’ın güneyindeki Zavter el-Garbiye kasabasında bulunan Lübnanlı askerler (Reuters)
TT

Lübnan’ı ağır darbelerden korumak için Hizbullah’a İran’ı desteklemekten kaçınması tavsiyesi

İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan’ın güneyindeki Zavter el-Garbiye kasabasında bulunan Lübnanlı askerler (Reuters)
İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan’ın güneyindeki Zavter el-Garbiye kasabasında bulunan Lübnanlı askerler (Reuters)

ABD arabuluculuğunda İsrail ile yürütülen müzakerelerle doğrudan ilgilenen Lübnanlı bir bakanlık kaynağı, Hizbullah yönetimine doğrudan veya dolaylı yoldan çeşitli yerel ve uluslararası tavsiyelerde bulunulduğunu açıkladı. Kaynak, İran ile ABD arasında geniş çaplı bir askeri çatışmanın yeniden başlaması durumunda, Hizbullah’ın İran’a destek vermekten kaçınmasının istendiğini belirtti. Buna gerekçe olarak ise 27 Ekim’de yapılacak genel seçimlere hazırlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Güney Lübnan dışındaki bölgelere ağır ve yıkıcı darbeler indirebilecek bir misillemede bulunma ihtimali gösterildi.

Hizbullah’ın bu tavsiyeleri dikkate alıp almayacağının belirsizliğini koruduğunu vurgulayan bakanlık kaynağı, örgütün daha önce benzer bir tutum sergilediğine dikkat çekti. Kaynağın belirttiğine göre Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, Meclis Başkanı Nebih Berri’ye İran’a destek vermeyeceği yönünde verdiği sözü tutmadı. Örgüt, güvenlik birimlerine roket fırlatılmasıyla bir ilgisinin olmadığını bildirmesine rağmen, bunu teyit eden ve sorumluluğu reddeden resmi bir açıklama yapmaktan kaçındı. Ardından tutumunu değiştiren Hizbullah, yayınladığı bildiriyle İran Dini Lideri Ali Hamaney’in suikastına misilleme olarak roketlerin kendisi tarafından fırlatıldığını ifade etti. Kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, üst düzey bir yetkiliye iletildiği üzere, bu tablonun ABD’nin misillemeyi önlemek amacıyla Netanyahu’ya baskı yapmasının önüne geçtiğini belirtti.

İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan ordusu birliklerinin bölgeye yayılmasıyla eş zamanlı olarak, Zavter el-Garbiye’ye girmeye çalışan bölge sakinleri (Reuters)
İsrail güçlerinin çekilmesinin ardından Lübnan ordusu birliklerinin bölgeye yayılmasıyla eş zamanlı olarak, Zavter el-Garbiye’ye girmeye çalışan bölge sakinleri (Reuters)

Berri üzerine bahis

Kaynak, Netanyahu’nun Hizbullah’ın İran’a yeniden destek vermesi karşısında eli kolu bağlı kalmayacağına dikkat çekti. İsrail Başbakanı’na Güney Lübnan dışındaki bölgelere muhtemelen emsalsiz ve ağır darbeler indirmesi için gerekçe sunulmaması gerektiğini belirten kaynak, Netanyahu’nun Güney Lübnan kartını elinde tutarak bunu rakiplerine karşı kullandığını, olası bir saldırıya yanıt vermemesinin ise seçimlerde rakiplerine olan desteği artıracağını ifade etti.

Lübnanlı kaynak, Hizbullah yönetimini İran’a destek vermekten vazgeçirme ve örgütün tutumunu dizginleme konusunda en muktedir isim olarak görülen Meclis Başkanı Nebih Berri’ye yönelik beklentinin sürdüğünü söyledi. Kaynak, Berri’nin bu hedefi gerçekleştirememesi halinde kararın Beyrut’ta değil, Tahran’da alındığının anlaşılacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın da Berri’nin üstlendiği role tam güven duyduğunu belirten kaynak, Hizbullah’ın bu tavsiyeleri reddetmesi durumunda Lübnan ve İsrail arasında ABD arabuluculuğunda varılan ‘çerçeve anlaşması’ sonrası Güney Lübnan ve Dahiye’ye dönen yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin yeni bir göç dalgasıyla karşı karşıya kalacağını ve ülkenin yeniden başa döneceğini kaydetti.

Kaynak, Cumhurbaşkanı Avn için şu aşamada öncelikli konunun bir yandan iç cepheyi tahkim etmek, diğer yandan da ABD’nin destek vaatleri doğrultusunda ordunun pilot bölgelerdeki varlığını güçlendirmek olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’daki zirvede Avn’a ordunun ihtiyaçlarını tespit etmek üzere askeri bir heyet gönderme sözü verdiğini hatırlatan kaynak, iç cephenin güçlendirilmesi konusunun Avn ile Berri arasındaki görüşmenin ana gündem maddesi olduğunu, iki liderin aralarındaki havayı yumuşatmanın ötesinde mevcut dönemin siyasi ve güvenlik parametrelerini ele aldıklarını belirtti.

Zavter el-Garbiye kasabasında bir binanın enkazı üzerinde yürüyen bir çocuk (Reuters)
Zavter el-Garbiye kasabasında bir binanın enkazı üzerinde yürüyen bir çocuk (Reuters)

Roma’da düzenlenen askeri toplantı

Kaynak Şarku’l Avsat’a, Roma-2 toplantısının, çerçeve anlaşmasına taraf üç ülkeden siyasetçilerin katılımını gerektirecek olağanüstü bir gelişme yaşanmadığı takdirde, 4 Ağustos’ta yalnızca askeri düzeyde gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti. Pilot bölgelerin coğrafi olarak genişletilmesi fikrinin daha önce Avn tarafından Trump ile yapılan görüşmede gündeme getirildiğini açıklayan kaynak, bu konunun Roma-2 toplantısında yeniden masaya yatırılabileceğini kaydetti. Genişlemenin, Şii çoğunluğun yanı sıra Hristiyan nüfusa da ev sahipliği yapan el-Hıyam şehri gibi halen işgal altındaki büyük güney kentlerini kapsayabileceğine işaret edildi. Fikrin daha önce İsrail tarafından reddedildiği, Hizbullah kanadında ise isteksizlikle karşılandığı ifade edilirken; Hizbullah’ın el-Hıyam’ın pilot bölgelere dahil edilmesine onay vermesinin Ali et-Tahir tepelerinin boşaltılması talebiyle şartlandırılacağı değerlendirildi.

Bu bağlamda kaynak, Netanyahu’nun pilot bölgeleri genişletmeye yanaşmayacağını ve konuyu seçim sonrasına kadar askıda tutacağını vurguladı. Bununla birlikte konunun, ordunun İsrail’in çerçeve anlaşmasının uygulanmasını engellemesine yönelik uyarıları, Lübnan tarafının düşmanca eylemlerin durdurulmasını da kapsayan kalıcı bir ateşkes talebi ve İsrail’in kurtarılan bazı kasabalarda konuşlu ordu birliklerini hedef almaktan kaçınması gerekliliği ile birlikte Roma-2 gündeminde yer alacağı belirtildi.

Hizbullah’ın, Ali et-Tahir tepelerini ordunun konuşlanması amacıyla boşaltmayı reddetmeyi sürdürdüğünü aktaran kaynak, Washington’ın tepelere çıkan giriş ve çıkışları ateş kontrolü altında tutan ve bu tepelerin altındaki tünelden çıkmaya çalışan bir Hizbullah grubunu hedef aldığını açıklayan Tel Aviv nezdinde girişimde bulunmaya hazır olduğunu belirtti.

Hizbullah’ın bu tepeleri boşaltarak ordunun girişini kolaylaştırmasının, İsrail ordusunun Zavter el-Garbiye çevresindeki kasabalardan çekilmesi ile Nebatiye el-Fevka ve Nebatiye’deki ateş kontrolünü sonlandırmasının önünü açacağı vurgulandı. Kaynak ayrıca, İsrail’in bu bölgelerden çekilmesinin, Nebatiye ve çevresini Mercayun ile Hasbaya kazalarındaki kasabalara bağlayan Hardali Köprüsü’nün yeniden açılması şartıyla, koşullar elverdiğinde el-Hıyam’ın da pilot bölgelere dahil edilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

Lübnan’dan pilot bölgelerin genişletilmesi yönünde baskı

Bu nedenle Lübnan, işgal altındaki kasabaları dahil ederek pilot bölgeleri genişletmek için baskı yapmayı sürdürüyor; ancak en azından seçimler öncesinde İsrail’in bu bölgelerden çekilmeme direnciyle karşılaşıyor. Bu durum, yalnızca Avn’ın talebi üzerine gerçekleşecek bir ABD müdahalesinin Netanyahu’yu reddedici tutumunu gözden geçirmeye ikna etmesi ve işgal altındaki kasabaların bu bölgelere katılmasına izin vermesiyle aşılabilir. Avn, iç durumu sağlamlaştırmaya yalnızca Berri ile ortak bir payda oluşturan toplumsal barışı korumak için değil, aynı zamanda İsrail seçimlerine kadar olan süreci en az hasarla atlatabilmek adına büyük önem veriyor. Bu süreç ise Hizbullah’ın, Netanyahu’ya Güney Lübnan dışındaki bölgeleri kapsayan emsalsiz saldırılarını meşrulaştıracağı maliyetsiz bir gerekçe sunmamak adına İran’a yeniden destek vermeme yönündeki tavsiyelere ne derece uyacağına bağlı bulunuyor. Hizbullah masayı devirecek mi, yoksa tavsiyeleri dikkate mi alacak?



Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı
TT

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, pazar günü yaptığı açıklamada, Husilerin Riyad bölgesine doğru fırlattığı insansız hava aracının (İHA) önlenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklama, koalisyonun bir gün önce yine Riyad bölgesine yönelen bir İHA'yı ve ülkenin batısında bir balistik füzeyi imha ettiğini bildirmesinin ardından geldi.

Koalisyon, cuma günü de Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan'daki sivilleri hedef almak amacıyla yürüttüğü askeri faaliyetlerde kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek üzere kapsamlı bir operasyon düzenlediğini açıklamıştı. Açıklamada, operasyon kapsamında Husilerin silah kaçakçılığı ve füze sevkiyatında kullandığı belirtilen Hudeyde Limanı'ndaki operasyonel kabiliyetlerin hedef alındığı kaydedilmişti.

Öte yandan Yemen Silahlı Kuvvetleri, son 24 saat içinde Husilere karşı Yemen Şafağı operasyonu kapsamında 816 askeri operasyon düzenlediğini duyurdu.

Yemen ordusundan yapılan açıklamada, operasyonların 699'unun sahra topçularıyla bombardıman, 65'inin insansız hava araçlarıyla saldırı, 38'inin çok namlulu roketatarlarla atış ve 14'ünün hava saldırısı şeklinde gerçekleştirildiği belirtildi. Saldırıların Husi milislerinin mevzilerini, takviye birliklerini ve toplanma noktalarını hedef aldığı aktarıldı.

Operasyonlarda Husilerin 149 saha komutanı ve mensubunun öldürüldüğü veya yaralandığı, 71 askeri araç ve teçhizatın ise imha edildiği ya da kullanılamaz hale getirildiği bildirildi.

Yemen ordusu, güçlerinin Husilerin Lahic, Dali ve Ebyen vilayetlerinde ilerleme ve sızma girişimlerini engellediğini, Aden çevresi ile güney vilayetlerinde milislere ağır kayıplar verdirdiğini açıkladı.

Açıklamada ayrıca Taiz'de gerçekleştirilen sızma girişimlerinin de püskürtüldüğü, saldırıya geçen Husi unsurlarının can ve mal kayıplarının ardından geri çekilmek zorunda kaldığı ifade edildi.


Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
TT

Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)

Cemal Abdulkadir el-Bedevi

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Kordofan, Mavi Nil ve Darfur'da pek çok cephede dönen çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte, ordu ve müttefikleri Batı Kordofan'daki en-Nuhud ve Ebu Zabad kasabalarında HDK’ye yönelik kuşatmayı sıkılaştırdı. Çevredeki dokuz köyün kontrolünü yeniden ele geçirdikten sonra, bu iki kasabayı geri almak için büyük bir kara harekatına hazırlık olarak bölgeye büyük takviyeler gönderdiler, geniş çaplı operasyonlar yürüttüler ve konuşlandırmada bulundular.

Askeri kaynaklar, ordunun ve müttefik kuvvetlerin Batı Kordofan Eyaleti'nde çeşitli cephelerde ilerleme kaydettiğini, şehrin güney ve kuzeybatısındaki birkaç kasabayı ele geçirdikten sonra en-Nuhud şehrine doğru ilerlediklerini bildirdi. Bu arada, HDK, ordunun yoğun baskısı altında Gubayş ve Darfur bölgesine doğru geri çekilmeye devam ediyor.

Batı Kordofan Özel Harekat Kuvvetleri'nin resmi sözcüsü Muhammed Didan, Kad el-Habub, Humayr Mukaddam, Dakka Salim el-Nur, el-Maşri, Dakka Tabir, el-Hantuta, Mabruka el-Firdevs, Tayba ve Um Cafala köylerini HDK mevzilerinden temizlediklerini vurguladı.

 Suçlamalar

Dar Hamar Acil Servisi, HDK’yi Ebu Kalb (el-Suk) bölgesinde sivillere karşı korkunç katliamlar gerçekleştirmek, vatandaşları kurşuna dizerek infaz etmek ve onlarca komşu köyü yağmalayıp talan etmekle suçladı. Bu durum, zorla yerinden edilen sakinlerden oluşan göç dalgalarını daha da kötüleştirerek yüzlerce ailenin çeşitli bölgelerde mahsur kalmasına neden oldu. Acil Servis'ten yapılan açıklamada, iki gün önce Ebu Kalb idari bölgesinden yaşanan göç dalgasının ardından yaşanan trajik durumun, HDK’nin işlemeye devam ettiği etnik temelli ihlaller nedeniyle Ebu Zabad bölgesindeki diğer köylere de yayıldığı belirtildi. Açıklamada, kaçanların bir kısmının ordu kontrolündeki bölgelere ulaştığı ve burada vahim insani koşullar altında bulunduğu, diğerlerinin akıbetinin ise bilinmediği kaydedildi.

Acil Servis, sorumlu makamlara ve insan hakları ve insani yardım kuruluşlarına, bu bölgelerde mahsur kalan ve sessizce soykırım ve zulme maruz kalan aileleri kurtarmak için hemen harekete geçme çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca, Ebu Kalb bölgesinden Car el-Asal ve Um Jakru bölgelerine kadarki bölgelerin yağmalanmasının ve sakinlerinin yerinden edilmesinin yanı sıra, suikast ve adam kaçırma eylemlerinin gerçekleştirildiği, su pompalarını çalıştıran yakıtın çalındığı da belgelendi. Bu durum su istasyonun tamamen kapanmasına, bu bölgelerdeki mal ve gıda tedarikinin tamamen kesilmesine ve sağlık tesislerinin yokluğu nedeniyle kamusal yaşamın tamamen felç olmasına yol açtı.

Savaşlar ve güvenceler

Bu eksenlerde sahada kontrolün sağlandığına ilişkin çelişkili açıklamalar arasında, ordu ve müttefikleri, günlerdir Mavi Nil ekseninde HDK ve müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile şiddetli çatışmalara girişmiş durumda. Çatışmalara ordunun savaş uçaklarının HDK’nin mevzilerine ve kalelerine yönelik sürekli hava saldırıları eşlik ediyor. Bölgesel kaynaklar, ordunun, saatlerce süren şiddetli bir çatışmanın ardından, bölgenin güneyindeki Bav bölgesine bağlı Diring bölgesinin kontrolünü yeniden ele geçirdiğini teyit etti. Çatışmanın ardından bölgeden çekilen HDK, birçok unsurunu kaybetti ve onlarca savaş aracı imha edildi. Bu arada, HDK, bölgenin başkenti Damazin şehrini çevreleyen son savunma hatları ve kaleler olan 11, Sinca Nabk el-Kubra, el-Taka ve Hor el-Mak bölgelerinin kontrolünü ele geçirdiğini vurguladı.

Mavi Nil Eyaleti hükümeti, sahadaki güvenlik ve askeri durumun istikrarlı olduğuna ve vatandaşların güvenliğinin ve mallarının korunmasının en büyük öncelikleri olduğuna dair güvence veren bir açıklama yayınladı. Hükümet sözcüsünün ofisinden yapılan açıklamada, eyalet valisinin, siyasi ve askeri liderlerle sürekli koordinasyon ve iletişim halinde olduğu, genel güvenlik durumunu doğrudan denetlemeye ve izlemeye devam ettiği, sahadaki gelişmeleri yakından takip ettiği ve mevcut aşamanın gerekliliklerine göre gerekli önlemleri aldığı belirtildi. Bu arada, Kurmuk şehri valisi Abdulati el-Faki, ordunun Dernak bölgesine yönelik HDK saldırısını püskürttüğünü ve saldırgan güçlere ağır can ve askeri teçhizat kaybı verdirdiğini doğruladı.

Sahada genişleme

Buna karşılık, HDK, müttefiki Joseph Tuka liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile birlikte Cuma günü eyalette beş bölgenin kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Daha önceki açıklamasında HDK, stratejik konumu ve askeri önemi olan Bav şehrinin yanı sıra Kaysan vilayetindeki 12 şehrini de kontrol altına aldığını açıklamıştı.

Öte yandan, Bav valisi Abdulgani Dakis, eyaletin bazı bölgelerindeki askeri gelişmelerin gölgesinde, Etiyopya ve Güney Sudan'ı bölgenin istikrarsızlaştırılmasında doğrudan rol oynamakla suçladı. Dakis, son zamanlarda HDK tarafından ele geçirilen bölgelerin askeri olarak önemini küçümseyerek, bu bölgelerin son 10 yıldır herhangi bir askeri varlıktan arındırılmış olduğunu belirtti.

Uyarılar ve takviyeler

İlgili bir gelişmede, Kaysan valisi, Facebook'ta yaptığı bir paylaşımda, 12. köydeki son askeri gelişmelerin önemini küçümseyerek, yaşananların savaşın askeri yönetimi içindeki bir vur-kaç taktiği olduğunu ve ordu için bir yenilgi anlamına gelmediğini vurguladı. Bu arada, gözlemciler, Mavi Nil Eyaleti'ndeki saha ve insani durumun çok tehlikeli bir hal aldığı ve askeri liderlikten kararlı bir eylem gerektiren göstergeler taşıdığı uyarısında bulundu.

 Bu arada, askeri kaynaklar, Sudan ordusuna ve Mavi Nil bölgesindeki destek güçlerine yeni askeri takviyelerin ulaştığını doğrulayarak, çatışmaları kesin olarak sona erdirmeyi ve bölgeyi her türlü güvenlik tehdidinden korumayı amaçladıklarını belirtti. Aynı zamanda, 4. Piyade Tümeni Komutanı Tümgeneral Abdulmunim Abdulbasıt, ordunun isyanı bastırıp yakında bölgeye güvenlik ve istikrarı geri getirebilecek kudrette olduğunu vurguladı.

Tavila’da açlık

Darfur'da, Darfur Mağdurlarını Destekleme Örgütü ile Güvenli Sığınak Örgütü’nün ortak açıklamasında, saha raporlarının Darfur bölgesinde yeni göç dalgalarına ve kötüleşen insani duruma işaret ettiği uyarısında bulunuldu. Bu durum, kötüleşen açlık, kuraklık, kötü geçen hasat dönemi ve devam eden çatışmalardan kaynaklanıyor. Söz konusu koşullar, daha fazla ailenin yiyecek ve sığınak arayışı içinde evlerini terk etmesine neden oluyor. Açıklamada, göç eden ailelerin, bölgede yeni kurulan Yeni Tina kampına nakledilmeyi beklerken geçici olarak Tavila el-Umda kampında barındırıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, 6-11 Kasım tarihleri ​​arasında bölgeye yaklaşık 1.117 yerinden edilmiş kişinin, yani 223 ailenin yerleştirildiği eklendi.

Bir insan hakları örgütü olan Darfur Gençlik Örgütü (MASHAD), HDK ve müttefiklerinin Darfur bölgesindeki çiftçilere ve sakinlere karşı işlediği ciddi ve devam eden ihlalleri kınadı. MASHAD, açıklamasında, ihlallerin çiftçilere yönelik fiziksel saldırıları, dayak, hakaret ve aşağılamaları, çiftliklerin ve mahsullerin kasıtlı olarak tahrip edilmesini, hasat edilmiş mahsulleri yemeleri ve henüz tam olarak hasat edilmemiş mahsullere de zarar vermeleri için tarım arazilerine hayvanların salınmasını, tarım ürünlerinin yağmalanmasını, çiftçilerin tehdit ve baskı altında hasat ettikleri mahsullerini teslim etmeye zorlanmasını içerdiğini açıkladı. Açıklamada, bu saldırıların milyonlarca dolar olarak tahmin edilen muazzam maddi ve tarımsal kayıplara yol açtığı, sivilleri meşru üretimlerinden, geçim kaynaklarından ve topraklarından ve mülklerinden yararlanma haklarından mahrum bıraktığı belirtildi. Devam eden savaş ve ihlallerden kaynaklanan kıtlık ve insani krizin ortasında, mahsullerin tahrip edilmesi ve yağmalanmasının ve çiftçilerin ürünlerinden mahrum bırakılmasının, insani yardıma yönelik engellemeler ve saldırılarla birleştiğinde, gıda güvensizliğini derinleştirdiği konusunda uyarıda bulunuldu.

 Haavisto ve Demokratik Blok

Siyasi olarak, “Demokratik Blok”un kurucu partilerinin ve hareketlerinin temsilcilerinden oluşan ve Asıl Demokratik Birlik Partisi’nin önderliğindeki bir heyet, Mısır'ın başkenti Kahire’de BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto ile bir araya gelerek Sudan'daki gelişmeleri, insani ve siyasi konuları, savaşı sona erdirme ve barışı sağlama çabalarını görüştü. Blok içindeki siyasi kaynaklar, iki tarafın barışı sağlama ve siyasi süreci destekleme yollarını, kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşma çabalarını kolaylaştırmada “Beşli Mekanizma”nın rolünü gözden geçirdiğini belirtti. Ayrıca, Sudan'da kapsayıcı bir Sudan iç diyaloğu başlatmak için elverişli bir ortam yaratmanın önemini de vurguladılar.

Kaynaklar, toplantıda kötüleşen insani durumun, iklimdeki şiddetli dalgalanmalar nedeniyle başarısız olan tarım sezonunun ve milyonlarca Sudanlının gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit eden sonuçlarının ele alındığını, uluslararası ve bölgesel çabaların acil insani yardım sağlamak için yoğunlaştırılması gerektiğinin vurgulandığını belirttiler.

Demokratik Blok heyeti, mevcut aşamanın koordineli çabalar ve daha geniş bir siyasi katılım gerektirdiğini, ulusal çıkarların önceliklendirilmesi gerektiğini ve sürdürülebilir barışa ulaşmak ve Sudan'ı barış, istikrar ve demokratik geçiş yoluna sokmak için çalışılması gerektiğini vurguladı.

Kapalı oturum

Böyle bir atmosferde, BM Güvenlik Konseyi, sivilleri ve hayati altyapıyı hedef alan artan insansız hava aracı saldırılarının gölgesinde, kötüleşen gıda güvensizliği krizi ile Sudan'daki kötüleşen insani durumla ilgili olarak cuma akşamı kapalı bir istişare oturumu düzenledi. Bu oturum, 11 Aralık'ta sona erecek olan Sudan'a uygulanan yaptırım rejiminin yenilenmesine ilişkin beklenen müzakerelerden önce gerçekleşti.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre İngiltere ve Danimarka'nın talebi üzerine toplanan oturumda, Konsey, BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Yahya'nın insani krizdeki gelişmeler ve çatışmadan etkilenen bölgelere yardım ulaştırılmasının önündeki zorluklar hakkındaki brifingini dinledi. Yahya, Sudan'daki insani durumu felaket olarak nitelendirerek, çatışma, yerinden edilme, kuraklık ve ciddi fon yetersizliğinin ülkedeki gıda krizini daha da kötüleştirdiğini belirtti.

ABD-BAE görüşmeleri

Son gelişmeler kapsamında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, BAE Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al-Nahyan ile bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmelerde bölgesel gelişmeler, Sudan'daki savaş ve insani sonuçları ele alındı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Rubio'nun bin Zayed'e insani bir ateşkes sağlanmasının, kalıcı barış sağlanarak savaşın sona erdirilmesinin ve Sudan'da sivil bir hükümete geçişin önemini vurguladığı belirtildi.


Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
TT

Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)

Sudan'ın başkenti Hartum ve çevresindeki yerleşim bölgeleri, pazar günü erken saatlerde insansız hava araçlarının (İHA) saldırısına uğradı. Görgü tanıklarına göre saldırılarda çok sayıda ev yıkıldı.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber AFP’nin görgü tanıklarına dayandırdığı haberinden  aktardığı bilgilere göre saldırıların ardından bölge sakinlerinin enkaz altında kalan yakınlarını kurtarmaya çalışıyor. Yetkililerden saldırılarda can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.

Tanıkların aktardığına göre patlamalar yerel saatle gece 02.00 sıralarında başladı ve sabah 04.30'a kadar kentin farklı bölgelerinde devam etti.

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023'ten bu yana devam eden savaşta, yardım kuruluşlarının tahminlerine göre 200 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Çatışmalar ayrıca dünyadaki en büyük açlık ve yerinden edilme krizlerine yol açtı.

Birleşmiş Milletler (BM), iki tarafın da insansız hava araçlarını yoğun şekilde kullanmasını defalarca eleştirdi. BM verilerine göre İHA saldırıları, 2026'nın ilk altı ayında 1.100'den fazla kişinin ölümüne neden oldu.

BM, geçen hafta yaptığı açıklamada, bu yıl hayatını kaybeden veya yaralanan yüzlerce çocuğun üçte ikisinin İHA saldırılarında öldüğünü ya da yaralandığını bildirdi.