Üç Filistinli kaynak, Gazze’de ateşkes anlaşmasında ilerleme sağlanması amacıyla Mısır’ın başkenti Kahire’de yürütülen görüşmeler kapsamında, çalışanlar ve silah meselesine ilişkin iki tartışmalı başlıkta uzlaşı sağlamak için yeni bir önerinin gündeme geldiğini söyledi. Kaynakların verdiği bilgiye göre, öneri kapsamında Gazze Şeridi’ndeki Hamas hükümetine bağlı 5 bin personelin askeri birimlerden sivil görevlere geçirilmesi öngörülüyor.
Biri Hamas, biri Filistinli bir grup, diğeri ise Kahire müzakerelerinin ayrıntılarına hâkim sivil toplum temsilcisi olmak üzere üç kaynak, önerinin askeri kanattan 5 bin personelin sivil alanda görevlendirilmesini içerdiğini belirtti. Öneriye göre, sivil göreve geçmeyi kabul etmeyen personel emekliye sevk edilecek.
Hamas mensubu kaynak, yeni taslak metinle birlikte, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin Hamas’a bağlı çalışanların göreve başladığı tarihten bu yana biriken mali haklarından doğrudan sorumlu tutulması şartının metinden çıkarıldığını söyledi. Aynı kaynağa göre, bunun yerine komitenin, kurulacak uzman bir komisyonun ardından, çalışanların haklarını Filistin yasaları çerçevesinde hukuki olarak ele almasında mutabakata varılması planlanıyor.
Kaynak, sivil göreve geçirilmesi planlanan 5 bin polisin ilk aşamayı oluşturduğunu belirterek, İsrail veya Gazze Barış Kurulu’nun bu kişilerin sivil memur olarak entegrasyonunu reddetmesi halinde, güvenlik soruşturmalarının ardından emekliye sevk edileceklerini ifade etti.
Filistinli grup temsilcisi ise bir Arap ülkesinin, Hamas’a bağlı çalışanların haklarının ödenmesi amacıyla kurulacak ulusal komiteye destek vererek bu dosyanın çözümüne katkı sunmaya hazır olduğunu aktardı.
Hamas ve Filistinli gruplardan iki kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov’un, arabulucularla varılan mutabakatlar sayesinde kaydedilen ilerlemeden tamamen haberdar olduğunu söyledi. Kaynaklar, Mladenov’un özellikle çalışanlara ilişkin beşinci maddede sağlanan uzlaşıdan memnuniyet duyduğunu, silah meselesini kapsayan sekizinci maddeye ilişkin nihai anlaşmanın sağlanmasını beklediğini ve bu nedenle yapılması planlanan görüşmelere katılmasının beklendiğini ifade etti.
Öte yandan Mladenov’un ekibinden bir kaynak ise Kahire’ye gelerek görüşmelere katılmasının, öncelikle açık ve kapsamlı çözümlerin ortaya konulmasına bağlı olduğunu belirtti. Kaynak, Hamas’ın değerlendirdiği gibi yalnızca ‘olumlu’ görülen adımların yeterli olmayacağını vurguladı.
Önerilere ilişkin iyimserlik
İlk üç kaynak, yol haritasının tamamı üzerinde, çalışanlara ilişkin beşinci madde ile silah meselesini düzenleyen sekizinci madde de dahil olmak üzere anlaşmaya varılması konusunda iyimser olduklarını ifade etti. Kaynaklara göre Hamas, silah kapsamına alınacak unsurlar arasına ‘altyapı’ ifadesini de ekleme kararı aldı. Kaynaklar, Filistinli grupların, birinci aşamanın kalan hükümlerinin uygulanmasını ve ikinci aşamanın da eksiksiz hayata geçirilmesini sağlayacak net mutabakatlara ulaşılması için önemli ölçüde esneklik gösterdiğini belirtti. Aynı zamanda İsrail’in de bu yükümlülükleri yerine getirmesinin güvence altına alınmasının gerekli olduğu vurgulandı.
Arabulucuların, varılan mutabakatların çerçevesini ortaya koyan bir açıklama yayımlaması beklenirken, anlaşmanın önümüzdeki saatlerde sonuçlanmasının öngörüldüğü ifade edildi.
Hamas ve diğer Filistinli gruplarda hâkim olan iyimser havaya rağmen, kaynaklar İsrail’in süreci tamamen sekteye uğratabileceği uyarısında bulundu. Özellikle ekim ayı sonunda yapılacak İsrail parlamentosu (Knesset) seçimlerine dikkat çeken kaynaklar, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun, siyasi rakiplerinin ‘Hamas’ın zaferi’ olarak nitelendirebileceği herhangi bir adıma onay verdiği izlenimini oluşturacak bir tutum sergilemesinin beklenmediğini ifade etti.
Üç kaynak da, arabulucularla varılan tüm mutabakatların ABD’nin bilgisi dahilinde yürütüldüğünü belirterek, mevcut aşamada ilerleme sağlanıp sağlanmayacağını belirleyecek en önemli unsurun İsrail’in alacağı karar olacağını vurguladı. Kaynaklar, İsrail’in tutumuna ilişkin sonucun beklenmesi gerektiğini, bununla birlikte Washington’ın ciddi bir baskı uygulama ihtimaline de güvenilebileceğini dile getirdi.
Hamaslı bir kaynak ise ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılacak zirvenin, mevcut dönemde İsrail’in tutumunda köklü bir değişiklik yaratacağına inanmadığını söyledi.
Gazze Barış Kurulu’ndan bir yetkili Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ABD’nin Gazze Şeridi’nin yönetimine ilişkin önerdiği plan kapsamında kurulması öngörülen yeni Filistin polis gücünde görev alacak ilk etaptaki yaklaşık 5 bin personel için inceleme ve güvenlik taraması sürecinin tamamlandığını bildirdi. Yetkili, açıklamalarında, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’ne, bu yılın başlarında başvuruların açılmasından bu yana 200 binden fazla katılım başvurusu yapıldığını söyledi. Söz konusu açıklamalar, Times of Israel gazetesinde de yayımlandı.
Yetkili, bu gücün ne zaman sahaya konuşlandırılacağına ilişkin kesin bir takvim bulunmadığını belirterek, göreve başlamalarının sahadaki koşullar ve gelişmelere bağlı olacağını ifade etti.
Sahadaki bu diplomatik ve idari girişimler sürerken, İsrail’in askeri operasyonlarını yoğunlaştırdığı belirtildi. Salı günü düzenlenen saldırılarda doğrudan hedef alınan Filistinliler hayatını kaybederken, savaş uçaklarının Gazze kenti ile Deyr el-Balah’ta sırasıyla bir cami ve bir evi bombaladığı, saldırılarda her iki bölgede de büyük yıkım meydana geldiği aktarıldı.
