Rusya'nın sahadaki askeri hamlelerini artırması ve Ukrayna'ya Batı'dan silah ile askeri teçhizat taşıyan liman ve gemileri hedef alması, Moskova'nın savaşta yeniden inisiyatifi ele geçirme ve Kiev'in daha güçlü müzakere kozları ile siyasi çözüm arayışlarını önleme çabasının devamı olarak değerlendiriliyor.
Ukrayna yönetiminin Batılı ülkelerle son dönemde silah tedariki ve ortak savunma sanayii üretimi anlaşmalarını hızlandırmasına karşın Moskova, bu girişimlerin cephede kısa vadede kayda değer bir değişiklik yaratmasının zor olduğunu savunuyor. Rus yetkililer, Ukrayna'nın savunma kapasitesini artırmaya yönelik anlaşmaların uygulanmasında ciddi güçlükler olduğunu belirtirken, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya'nın çıkarlarını gözetmeyen yeni siyasi çözüm planlarına karşı uyarıda bulundu.
Lavrov, Moskova'nın çatışmanın sona erdirilmesine yönelik "bağlayıcı takvimler" ve "ültimatom diliyle" dayatılacak hiçbir planı kabul etmeyeceğini ifade etti.
Moskova, Ukrayna'nın silahlanma hamlelerini dikkatle izliyor
Rus yetkililer, iki hafta önce düzenlenen NATO Zirvesi'nden beri Ukrayna'nın silahlandırılmasına ilişkin gelişmeleri dikkatle takip ettiklerini belirtti.
Moskova'nın gündeminde, Avrupa ülkeleriyle ortak savunma sanayii projeleri kapsamında imzalanan anlaşmaların yanı sıra, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ABD Başkanı Donald Trump arasında salı günü gerçekleştirilen ve ardından Kiev ile Washington arasında daha kapsamlı askeri iş birliğinin başlayabileceği yönünde iddiaların ortaya atıldığı kapalı görüşme de yer aldı.
Kremlin'e yakın medya kuruluşları, söz konusu görüşmenin önemini küçümseyen yayınlar yaptı. Rus haber ajansı RIA Novosti, Trump'ın görüşmede Zelenskiy'ye savaşın sona erdirilmesi gerektiğini söylediğini belirtirken, bu durumu Washington'un diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünün ve Kiev üzerindeki baskıyı artırdığının göstergesi olarak değerlendirdi.
Patriot üretimi konusunda şüpheler
Moskova, Ukrayna'ya Patriot hava savunma füzelerinin ortak üretimi için lisans verilmesine yönelik ilk anlaşmaların uygulanmasının ciddi engellerle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
RIA Novosti'nin Batılı kaynaklara dayandırdığı haberine göre Ukrayna, ABD'li havacılık şirketi Boeing'in lisans vermeye yanaşmaması nedeniyle Patriot füzelerini kendi topraklarında üretemeyecek. Polonya ve Almanya ise daha önce Ukrayna adına ortak üretimi üstlenmeye hazır olduklarını açıklamıştı.
Alman Welt televizyonu da Patriot füzelerinin yönlendirme başlıklarının Boeing tarafından üretildiğini, şirketin bu teknolojinin üçüncü ülkelere lisanslanmasına sıcak bakmadığını ifade etti.
Rus kaynaklar ayrıca zamanlama sorununa da dikkat çekti. Kiev'in kış gelmeden Patriot füzelerine acil ihtiyaç duyduğu belirtilirken, Amerikan sistemlerine yönelik füze üretiminin uzun ve son derece karmaşık bir teknolojik süreç olduğu, ayrıca ABD'nin de kendi hava savunma stoklarını yenilemek için bu sistemlere ihtiyaç duyduğu ifade edildi.
Askeri uzmanlar, Ukrayna'da kurulacak üretim tesislerinin Rus saldırılarının hedefi olmasının önemli bir risk oluşturduğunu belirtiyor. Bu nedenle lisans verilse bile Ukrayna'nın kısa vadede bu üretimden fayda sağlamasının mümkün olmadığı görüşü dile getiriliyor.
Rus medyası ayrıca Axios'un haberine dayanarak Zelenskiy'nin Trump'tan ortak üretim başlayana kadar Ukrayna'nın ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla "kış paketi" olarak adlandırılan askeri yardımın hızlandırılmasını talep ettiğini yazdı.
Söz konusu paketin, Ukrayna'nın enerji altyapısını kış aylarında hedef alabilecek saldırılara karşı kullanılmak üzere 300 Patriot önleme füzesini içerdiği belirtilirken, Rus kaynaklar Trump yönetiminin bu mühimmatı kısa sürede teslim edebileceği hakkındaki şüphelerini dile getirdi.
Şarku’l Avsat’ın RIA Novosti'den aktardığına göre bir kaynak, ABD'nin Patriot üretiminin Ukrayna'da yerelleştirilmesine yönelik Kiev'in beklentilerini fiilen sınırlandırdığını öne sürdü. Kaynağa göre Washington, üretimin Ukrayna yerine Polonya'da yapılmasının daha güvenli olacağını savunuyor.
Rusya'dan limanlara ve askeri sevkiyata yeni saldırılar
Bu gelişmeler yaşanırken Rusya, Ukrayna'nın derinliklerindeki altyapı hedeflerine yönelik saldırılarını genişletiyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, dün gece Ukrayna'nın Yujni Limanı'nda Batı menşeli askeri yük taşıdığı belirtilen iki ticaret gemisinin vurulduğunu açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri için kullanılan limanlar ve deniz araçlarına yönelik yüksek özellikli saldırıların sürdüğü belirtilerek, hava platformlarından fırlatılan hassas güdümlü mühimmat ve saldırı tipi insansız hava araçlarıyla (Kamikaze- İHA) askeri nitelikli yük taşıyan iki ticaret gemisinin hedef alındığı ifade edildi.
Karadeniz kıyısında, Odessa'nın yaklaşık 30 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Yujni Limanı, Batı'dan gelen askeri yardımların ulaştırıldığı önemli lojistik merkezlerden biri olarak biliniyor.
Rusya'nın son saldırıları, Ukrayna'nın ikmal hatlarını kesintiye uğratmayı ve özellikle güney limanları üzerinden artan Batılı silah sevkiyatını engellemeyi amaçlayan stratejisinin devamı olarak değerlendiriliyor.
Savunma Bakanlığı ayrıca gece boyunca hava, kara ve deniz unsurlarının katılımıyla Ukrayna'daki havaalanları, savunma sanayii tesisleri, limanlar, enerji altyapısı ve askeri lojistik merkezlerine yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlendiğini açıkladı.
Lavrov'dan Batı'ya sert suçlamalar
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Batı'nın son aylarda Kiev'e verdiği desteğe yönelik eleştirilerini sertleştirdi.
TASS haber ajansına konuşan Lavrov, Batılı ülkelerin Rusya'yı zayıflatmaya ve parçalamaya çalıştığını savundu.
Batı'nın, Ukrayna'nın Rusya topraklarına yönelik saldırılarını "savaşın dönüm noktası" gibi göstermeye çalıştığını söyleyen Lavrov, yeniden "Rusya'ya stratejik yenilgi yaşatma" ve "Rusya'nın sömürgeden arındırılması" söylemlerinin gündeme getirildiğini belirterek, bunun ülkesini parçalama girişimi anlamına geldiğini ifade etti.
Lavrov, "Durum tehlikeli bir noktaya ulaştı. Batı dünyasının tamamı Rusya'ya karşı birleşti. Londra daha sert, ABD ise nispeten daha düşük düzeyde olmak üzere Batı, Ukrayna üzerinden Rusya'ya karşı savaş yürütüyor. Kiev'e en gelişmiş silahlar sağlanıyor ve Ukrayna için yeni, yüksek teknolojili füze savunma sistemleri üretileceği açıklanıyor. Bu daha önce görülmemiş bir durum" değerlendirmesinde bulundu.
Baltık ülkelerinin Rusya'ya karşı "ön cephe" hâline geldiğini ileri süren Lavrov, bu ülkelerin son dönemde topraklarında nükleer silah konuşlandırılmasına yönelik yasağı kaldırdıklarını da hatırlattı.
Bu bir ültimatom
Lavrov, Batı'nın Ukrayna konusunda Rusya'ya ültimatom verdiğini savundu.
Batılı ülkelerin önce ateşkes ilan edilmesini, ardından Fransa ve İngiltere öncülüğünde çok uluslu bir gücün Ukrayna'ya konuşlandırılmasını, daha sonra ise Avrupa, ABD, Zelenskiy ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in aynı müzakere masasında buluşmasını planladığını belirten Lavrov, "Bunun anlamı nedir? Bu açık bir ültimatomdur" şeklinde konuştu.
Rusya'nın çıkarlarını dikkate almayan hiçbir girişimi kabul etmeyeceklerini yineleyen Lavrov, "Ülkemizi ve çıkarlarımızı savunacak orduya, donanmaya ve giderek güçlenen savunma kapasitesine sahibiz" ifadelerini kullandı.
