İsrail Yüksek Düzey Güvenlik Bakanlar Kurulu üyesi ve Enerji Bakanı Eli Cohen, hükümetinin Gazze Şeridi'ndeki saldırıların durdurulmasını onayladığı iddialarını yalanladı. Bu açıklama, Tel Aviv'den, ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına ilişkin duyurduğu anlaşmaya dair ilk resmi kamuoyu açıklaması niteliğini taşıyor.
Cohen, İsrail Ordu Radyosu'na yaptığı açıklamada, son 72 saat içinde Bakanlar Kurulu'nda Gazze planına ilişkin herhangi bir görüşmenin olmadığını belirterek, ‘faaliyet gösteren, tehdit oluşturan veya teröre karışan herhangi bir silahlı yapıyı ortadan kaldıracaklarını’ ekledi.
Cohen'in bu açıklaması, İsrail'in dün Gazze Şeridi'ne düzenlediği ve 18 Filistinlinin hayatını kaybetmesine yol açan bir dizi saldırının ardından geldi. Bu saldırılar, Gazzelilerin, Trump, Gazze Barış Konseyi ve Hamas'ın duyurduğu anlaşma uyarınca saldırıların durdurulmasını beklediği bir günde gerçekleşti.
Anlaşmanın, Hamas'ın silahsızlandırılmasının başlatılması karşılığında İsrail'in Gazze'deki saldırılarının durdurulmasını öngörmesi bekleniyor. Bu, bir teknokrat yönetimin bölgeyi kontrol altına almasına imkan tanıyacak. İsrail, planın ayrıntılarına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Cohen, sadece planın görüşülmediğini söylemekle yetindi. Bundan önce üst düzey bir İsrailli yetkili, Tel Aviv'in öneriyi yeterli görmediğini ve çekilmeye hazır olmadığını belirtmişti.
Cohen, Hamas'ın silahsızlandırılması meselesine ilişkin, İsrail'in buna bir şans tanıyacağını belirtti, ancak Hamas’ın silahları bırakma konusunu sadece ‘görünüşte’ onayladığına ve silahsızlanma planını kabul etmeyeceğine inandığını vurguladı. Cohen "Hamas'ın silahını diplomatik yollarla bırakmasını tercih ediyoruz” diye ekledi.
Cohen'in açıklamaları, İsrail'in mevcut haliyle anlaşmayı istemediği iddialarını güçlendirdi. İsrail, Gazze Barış Konseyi’ne, anlaşmada kabul edilemez bulduğunu belirttiği üç noktaya ilişkin itirazlarını iletti.
Şarku'l Avsat'ın İsrail gazetesi Haaretz’ten aktardığına göre konuya vakıf iki kaynak, İsrail açısından; Hamas'tan toplanacak silahların imha edilmemesi, ‘yol haritası’ aşamalarının uygulanmasının doğrulanması sürecine Katar ve Türkiye'nin katılması, sorumluluğu uluslararası istikrar gücü ve Filistin polisine devredilecek bölgelerde İsrail ordusuna hareket serbestisi tanınmaması gibi kabul edilemez üç noktanın olduğunu belirtti.
Siyasi bir kaynak, İsrail'in itirazlarını, Gazze Barış Konseyi üyesi ve İngiltere’nin eski Başbakanı Tony Blair'e ilettiğini belirtti.
Trump veya Gazze Barış Konseyi, Gazze'deki anlaşmanın uygulamasına ne zaman başlanacağını açıklamadı. Haaretz gazetesi, anlaşmanın uygulanmasının tam olarak ne zaman başlayacağının bilinmediğini belirterek, konseydeki resmi bir kaynağa dayandırdığı haberde, tarihin ‘daha sonra belirleneceğini’ aktardı. Anlaşmanın uygulama takvimlerinin İsrail ve Hamas tarafından belirleneceği 14 günlük bir sürecin başlaması bekleniyor.
Cuma günü Trump, Hamas'ın Gazze ateşkes anlaşmasının bir sonraki aşamasının uygulanmasına ilişkin bir anlaşmayı kabul ettiğini duyurmuştu. Bu anlaşma, İsrail'in çekilmesini ve hareketin silahının teslim edilmesini içeriyor.
Daha sonra Gazze Barış Konseyi, anlaşmayı teyit etti ve Hamas, İsrail'in Filistinlileri öldürmeyi durdurması ve saldırılarını sona erdirmesinin, anlaşmanın ikinci aşamasının uygulanmasında ilerlemenin ve mutabakatlar için bir çerçeve ile zaman çizelgesi oluşturulmasının temel kapısını oluşturduğunu açıkladı.
Plana göre Gazze Ulusal Yönetim Komitesi, Şarm eş-Şeyh protokolündeki yükümlülüklerin tamamlanması, Ulusal Komite'nin bölgeye girişi ve uluslararası istikrar gücünün konuşlanmasının ardından, ağır silahların hizmet dışı bırakılıp depolanması sürecinin başlatılması, bunun yanı sıra askeri üretim tesisleri, silah depoları ve tünellerin imhası da dahil olmak üzere geçiş döneminde bölgenin tamamının yönetiminden sorumlu olacak. Bu sürecin kademeli olarak ve uluslararası bir teyit komitesinin gözetiminde, Filistinli grupların katılımıyla, herhangi bir silahın İsrail'e veya Filistinli olmayan herhangi bir tarafa aktarılmadan gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Uluslararası güçler, ateşkesi denetlemek, Filistin polisini eğitmek, insani yardımın girişini güvence altına almak ve üzerinde mutabık kalınan bir zaman çizelgesine göre İsrail'in Gazze Şeridi'nden kademeli çekilmesiyle eş zamanlı olarak polislik dışı görevlerde sivil idareyi desteklemekle görevlendirilecek.
