CNN, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), İran üzerindeki baskıyı artırmak ve Tahran’ı cezalandırmak amacıyla askeri analistlerden ‘yenilikçi ve alışılmışın dışında’ öneriler hazırlamalarını istediğini bildirdi. Bu adım, Washington’ın şartlarını kabul etmeye zorlamak için mevcut seçeneklerin sınırlı kalması nedeniyle ABD’nin İran stratejisini gözden geçirdiğine işaret etti.
CNN’in bilgisine göre, CENTCOM İstihbarat Birimi’nde görevli bir subay, geçtiğimiz çarşamba günü geniş bir analist grubuna elektronik posta göndererek İran’a yönelik yeni yaklaşımlar geliştirilmesini istedi. Konuya yakın ikinci bir kaynak da talebin geçen hafta kıdemli bir subay tarafından iletildiğini doğruladı.
Askeri kaynaklar, bu şekilde e-posta yoluyla fikir toplanmasının olağan dışı bir yöntem olduğunu belirtti. Kaynaklardan biri, CENTCOM’un tüm seçenekleri değerlendirdiğini ve mevcut stratejinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini kabul ettiğini söyledi.
CENTCOM Sözcüsü Yüzbaşı Timothy Hawkins ise komutanlığın ‘yenilikçi yöntemlerle düşünme ve hareket etme konusunda uzun bir geçmişe sahip olduğunu’ belirterek, Komutan Amiral Brad Cooper’ın operasyonel etkinliği artırmak amacıyla rütbelerine bakmaksızın ekip üyelerinin görüşlerini dinlediğini ifade etti.
Söz konusu talebin, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırılar düzenleme tehdidinde bulunmasından, ardından da diplomatik girişimlere fırsat tanımak amacıyla hafta sonu bu planı askıya almasından önce gönderildiği belirtildi.
ABD, son haftalarda İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini tehdit etme kapasitesini zayıflatmayı ve Tahran’ı yeniden müzakere masasına döndürmeyi amaçlayan hava saldırıları düzenliyor. Ancak taraflar arasında bir anlaşmaya varıldığına dair henüz herhangi bir işaret bulunmuyor.
Trump yönetiminin, kalan nükleer tesislere yönelik geniş çaplı saldırıları yeniden başlatarak askeri operasyonları yoğunlaştırmayı değerlendirdiği, ABD ordusunun da nükleer malzeme veya ekipman barındırdığı değerlendirilen Balta Dağı ile diğer bazı noktaları hedef almaya hazırlandığı aktarıldı.
İki kaynak, konvansiyonel silahların ne kadar güçlü olursa olsun, İran’ın yer altındaki tesislerine karşı muhtemelen kesin sonuç vermeyeceğini belirtti. Kaynaklar, bu tesislerin tamamen imha edilmesinin kara harekâtını gerektirebileceğini, ancak bunun da büyük riskler taşıyan ve Başkan Donald Trump’ın üstlenmeye istekli görünmediği bir seçenek olduğunu ifade etti. Çatışmaların başlamasından bu yana 18 ABD askeri hayatını kaybetti.
CNN’in aktardığına göre bir başka kaynak, Trump’ın daha önce vurulan ya da benzer nitelikteki hedeflere yönelik, ‘havai fişek gösterisi’ niteliğinde sınırlı saldırılar düzenlenmesini değerlendirdiğini söyledi. Bu planın, İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırmadan sembolik bir zafer elde edilmesini ve ABD’nin savaştan çıkışına siyasi zemin hazırlanmasını amaçladığı belirtildi.
Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile Savunma İstihbarat Teşkilatı’nın (DIA) son değerlendirmelerinde de mevcut bombardımanın İran’ın müzakere pozisyonunu değiştirmesinin düşük ihtimal olduğu sonucuna varıldığı aktarıldı. ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine de Kongre’de yaptığı açıklamada, “Hava gücünün sınırları var” ifadesini kullanmıştı.
Trump’a sunulan planlar arasında, İran’ın füze kapasitesini hedef alan ve bir ila iki hafta sürecek yoğun bir hava bombardımanı da yer aldı. Ancak Trump’ın, hava savunma füzesi stoklarının azalabileceği ve köprüler ile su arıtma tesislerinin hedef alınması halinde sivil kayıpların artabileceği yönündeki endişeler nedeniyle bu plana onay vermediği belirtildi.
Trump’ın önünde, seçim döneminde verdiği ‘sonu gelmeyen dış savaşlara girmeme’ vaadiyle çelişen bir kara harekâtı seçeneği ile karşılıklı saldırıların uzun süre devam etmesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki riskin sürmesini göze almak arasında bir tercih bulunduğu ifade edildi.
