ABD Senatosu’ndaki Demokrat Partili senatörler, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya, Batı Şeria’da yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen “şiddet patlamasını” ve İsrail güvenlik güçlerinin işgal altındaki topraklarda Filistinlilere yönelik toplu gözaltılarını kontrol altına alma çağrısında bulundu.
Reuters’ın gördüğü ve Senato’daki 47 Demokrat senatörden 42’sinin imzaladığı mektupta milletvekilleri, yerleşimcilerin gerçekleştirdiği ve ölümlere yol açan “şiddet olaylarında” artış yaşandığına dikkat çekti.
Senatörler ayrıca Netanyahu’dan, 2022’den bu yana Batı Şeria’da yerleşimciler veya İsrail güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü belirttikleri 9 Amerikan vatandaşının ölümüne ilişkin soruşturmaları yoğunlaştırmasını istedi.
Mektupta, son haftalarda yaşanan “büyük şiddet patlamasının” ardından İsrail güvenlik güçlerinin Filistinlilere yönelik geniş çaplı operasyonlar ve toplu gözaltılar gerçekleştirdiği, ayrıca yerleşimcilerin camilere yönelik saldırılar düzenlediğine ilişkin haberlerin geldiği belirtildi.
Mektup, Demokratlarla İsrail hükümeti arasında Batı Şeria’ya yönelik politikalar konusunda artan gerilimin son göstergesi oldu. Partiden bazı senatörler, İsrail’in Gazze savaşındaki tutumu nedeniyle ABD’nin İsrail’e yönelik askerî yardımına kısıtlama getirilmesini savunuyor.
Mektubu Kaliforniya Senatörü Adam Schiff, New York Senatörü ve Demokratların lideri Chuck Schumer ile New Jersey Senatörü Cory Booker hazırladı. Schumer, uzun yıllar Kongre’de İsrail’in en güçlü destekçilerinden biri olarak biliniyordu.
Yetkililer, geçen hafta bir grup Yahudi yerleşimciyi koruyan İsrailli bir erkeğin Filistinlilere ait bir araziye girerek sivillere ateş açtığını ve olayda 17 yaşındaki bir çocuk ile 70 yaşındaki bir erkeğin öldüğünü bildirdi.
Senatörler Netanyahu’dan İsrail polisi ve ordusuna, Batı Şeria’da meydana gelen şiddetli çatışmaları önleme ve bunlara müdahale etme konusunda, “faillerin kim olduğuna bakılmaksızın” açık talimat vermesini istedi.
İnsan hakları örgütleri, İsrail güçlerinin Filistin yerleşimlerinde yerleşimcilerin uyguladığı şiddete müdahale etmekte defalarca yavaş kaldığını veya saldırılar sırasında olayları seyretmekle yetindiğini belgeledi.
İsrailli yetkililer ise cumhurbaşkanı ve başbakan da dahil olmak üzere makamların Filistinlilere yönelik şiddeti defalarca kınadığını belirtiyor.
Şarku'l Avsat'ın Reuters’ten aktardığına göre mektupta ayrıca İsrail hükümetinden yeni yerleşimlerin kurulmasına ilişkin onayları durdurması, Batı Şeria’daki “yasa dışı yerleşim karakollarının” inşasına son vermesi ve mevcut karakolların kaldırılması yönünde adımlar atması istendi.
Kongredeki Demokratlar ve bu yılki ara seçimlerde yarışan çok sayıda Demokrat aday, İsrail’in Gazze’deki savaşının ardından Netanyahu ve hükümetine yönelik eleştirilerini giderek artırdı.
Gazze’deki sağlık makamlarına göre, 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğündeki saldırının ardından başlayan savaşta 73 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. İsrail ise Hamas öncülüğündeki saldırıda yaklaşık bin 200 İsrailli ve yabancının öldürüldüğünü ve 250’den fazla rehinenin Gazze Şeridi’ne götürüldüğünü belirtiyor.
ABD arabuluculuğunda varılan Gazze ateşkes anlaşmasının çıkmaza girmesi ve Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinin artması üzerine çok sayıda Demokrat, ABD’nin İsrail’e her yıl sağladığı milyarlarca dolarlık askerî yardımın önemli ölçüde azaltılması veya tamamen kesilmesi çağrısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, Batı Şeria’daki durum hakkında fazla açıklama yapmadı. Ancak ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, aşırı radikal yerleşimcileri “İsrailli teröristler” olarak nitelendirdi. Huckabee bu ay Reuters’a yaptığı açıklamada, Filistin’in Kusra beldesini kuşatan kişilerin ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
