Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in bugün, Grönland’a yönelik Avrupa Birliği yatırımlarının artırılmasını ve Kuzey Kutbu’nda yer alan Danimarka’ya bağlı özerk bölgeyle siyasi ilişkilerin güçlendirilmesini öngören planları açıklaması bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump ise Grönland’ı ABD’ye katma talebinde ısrar ediyor.
Von der Leyen, dünyanın en büyük adasını ABD’ye bağlama girişimine şiddetle karşı çıkan Grönland ve Danimarka hükümetlerine destek vermek amacıyla iki günlük bir ziyaret için dün Grönland’a geldi.
Von der Leyen’in, Grönland’da kritik mineraller, uydu iletişimi ve yenilenebilir enerji gibi sektörleri kapsayan yatırım planlarını açıklaması bekleniyor. Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı, geniş ölçüde özerk bir bölge konumunda.
Von der Leyen dün Grönland’ın başkenti Nuuk’ta yaptığı açıklamada, yatırım paketinin “büyük” olacağını söyledi ancak ayrıntı vermedi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise ülkesinin Avrupa Birliği ile “yakın dostluk ve iyi ortaklığı” güçlendirmek istediğini belirtti.
Von der Leyen’in ziyareti, Kuzey Kutbu’nun ABD, Rusya, Çin ve Avrupa gibi büyük güçler açısından artan jeopolitik önemini yansıtıyor. Buzulların erimesi, yeni deniz taşımacılığı güzergâhlarının açılmasına ve bölgenin mineral kaynaklarına erişimin kolaylaşmasına yol açıyor.
Von der Leyen, berrak mavi gökyüzü altında buz kütlelerinin bulunduğu bir fiyortta tekne gezisinin ardından X platformunda yaptığı paylaşımda, “Grönland’ın nefes kesici manzaraları ve doğal güzellikleri uzun süre hafızamda kalacak. Aynı şekilde iklim değişikliğinin buz örtüsü üzerindeki açık etkileri de... Buzlar eridikçe yeni bir gerçeklik şekilleniyor” ifadelerini kullandı.
Trump, bu yıl Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi yönündeki talebini artırarak ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerde krize yol açtı ve NATO içinde de tartışmalara neden oldu. Trump, Danimarka’nın Grönland’ı savunabilecek kapasitede olmadığını ifade etti.
Avrupalı yetkililer ise Grönland’ın NATO topraklarının bir parçası olduğunu ve dolayısıyla ittifakın ortak savunma anlaşmasının kapsamına girdiğini vurguladı. Yetkililer ayrıca ABD’nin uzun süredir yürürlükte olan bir anlaşma uyarınca Grönland’daki askeri varlığını artırma hakkına zaten sahip olduğuna dikkat çekti.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre gerilim, Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin ocak ayında Davos’ta, ABD, Danimarka ve Grönland’ın mevcut anlaşmazlıkları çözmek amacıyla görüşmelere başlaması ve NATO’nun Kuzey Kutbu güvenliğindeki rolünü güçlendirmesi konusunda anlaşmasının ardından azaldı.
