Rapor: İran yer altında balistik füze üretimine yeniden başladı

Bir adam, 12 Temmuz 2026’da Tahran’daki İmam Hüseyin Meydanı’nda İran bayrağı ve İran füzesinin sembolik maketinin yanından geçiyor. (Reuters)
Bir adam, 12 Temmuz 2026’da Tahran’daki İmam Hüseyin Meydanı’nda İran bayrağı ve İran füzesinin sembolik maketinin yanından geçiyor. (Reuters)
TT

Rapor: İran yer altında balistik füze üretimine yeniden başladı

Bir adam, 12 Temmuz 2026’da Tahran’daki İmam Hüseyin Meydanı’nda İran bayrağı ve İran füzesinin sembolik maketinin yanından geçiyor. (Reuters)
Bir adam, 12 Temmuz 2026’da Tahran’daki İmam Hüseyin Meydanı’nda İran bayrağı ve İran füzesinin sembolik maketinin yanından geçiyor. (Reuters)

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, dün konuya ilişkin bilgi sahibi ABD’li ve Ortadoğulu yetkililere dayandırdığı haberinde, İran’ın savaş öncesinde depoladığı parçaları kullanarak yer altındaki tesislerde balistik füze üretimine yeniden başladığını bildirdi.

Gazeteye göre Tahran, fırlatılmadan önce yakıt doldurulması gereken sıvı yakıtlı füzelerin yanı sıra, hazır halde depolanabilen katı yakıtlı füzeler de üretiyor.

Yetkililer, istihbarat bilgilerinin aralarında İran’ın güneydoğusundaki Hucir füze tesisinin de bulunduğu çok sayıda yer altı tesisinde faaliyet tespit ettiğini belirtti.

Yetkililer ayrıca Tahran’ın, yeni saldırılara maruz kalmamak amacıyla yer altında yeni montaj noktaları kurduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın WSJ’den aktardığına göre İran şu anda savaş öncesine kıyasla daha düşük miktarlarda füze üretiyor ve ağırlıklı olarak elinde bulunan mevcut parçalara dayanıyor.

ABD’li ve bölgesel yetkililer, ABD ve İsrail’in füze ve füze bileşenlerinin üretiminde gerekli olan bazı sanayi tesislerine zarar verdiğini, deniz ablukasının ise katı yakıt üretiminde kullanılan parça ve malzemelerin ithalatını zorlaştırdığını söyledi.

Geçen temmuz ayında Tahran’daki Azadi Meydanı’nda İran füze sisteminin yanında ABD Başkanı Donald Trump’ın fotoğrafının bulunduğu bir afiş. (Reuters)
Geçen temmuz ayında Tahran’daki Azadi Meydanı’nda İran füze sisteminin yanında ABD Başkanı Donald Trump’ın fotoğrafının bulunduğu bir afiş. (Reuters)

ABD’li bir yetkili, İran’ın geçen haziran ayının ortasında ABD Başkanı Donald Trump’la Hürmüz Boğazı’nın açılması ve savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerin başlatılması konusunda ön anlaşma imzalamasının ardından, büyük olasılıkla sınırlı bir tempoyla üretime yeniden başladığını belirtti.

Yetkili, Tahran’ın elindeki mevcut parçalarla en az 200 füze monte edebilecek kapasiteye sahip olduğunun tahmin edildiğini ifade etti.

Gazeteye göre İran, savaş öncesinde tamamlanmış savaş başlıkları, füze gövdeleri ile güdüm ve kontrol sistemleri de dahil olmak üzere çeşitli bileşenleri depoladı. Yeni üretimin boyutu ise söz konusu stokların miktarına ve yer altında faal durumda bulunan tesislerin sayısına bağlı olacak.

Haberde, İran’ın savaş sırasında hazır durumdaki füze stoklarının bir bölümünü tükettiği ve bunun saldırılarının ölçeğini küçültmesine yol açtığı, ancak ülkenin hâlâ önemli bir füze fırlatma kapasitesine sahip olduğu belirtildi.

İran çarşamba günü, bölgedeki ABD güçleriyle gerilimi artırabileceği mesajını verdi ve Washington’un yeni İran füzeleri konusunda “açık bir uyarı” aldığına işaret etti.

Bu tehdit, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai tarafından dile getirildi. Rızai, İran’ın bir ABD savaş gemisine yönelik saldırıda “muhrip karşıtı” bir füzeyi test ettiğini söyledi. Ayrıca ABD gemileri ve üslerine yönelik operasyonel yaklaşımın “temelden gözden geçirildiğini” ifade etti.



Tahran tanker savaşını genişletiyor... Washington ise İran’ı ekonomik olarak tecrit etme kampaniyasını sürdürüyor

Tahran tanker savaşını genişletiyor... Washington ise İran’ı ekonomik olarak tecrit etme kampaniyasını sürdürüyor
TT

Tahran tanker savaşını genişletiyor... Washington ise İran’ı ekonomik olarak tecrit etme kampaniyasını sürdürüyor

Tahran tanker savaşını genişletiyor... Washington ise İran’ı ekonomik olarak tecrit etme kampaniyasını sürdürüyor

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada, Umman'ın Hasab kentinin 4 deniz mili batısında iki gemiye saldırıdüzenlendi; gemilerden birinde yangın çıktı, diğer geminin durumunun ise henüz netleşmedi.

Devrim Muhafızları ise dün İran’a ait 5 petrol tankerini hedef alan çarşamba günkü saldırıya misilleme olarak Basra Körfezi'nde 2 ABD gemisi ile 8 petrol tankerine saldırdığını duyurmasının ardından, gemilerin Tahran ile koordinasyon kurmadan girmesinin yasaklandığı "yasaklı bölgenin" sınırlarını genişlettiğini açıkladı.

Diğer taraftan ABD hükümeti, İran'ı ekonomik olarak tecrit etme kampanyasını artırdığı bir dönemde, Lübnan Hizbullahı'na ve İran’ın Ortadoğu’daki diğer müttefiklerine destek sağlayan şirket ve şahıslara yönelik yeni yaptırımlar uyguladığını duyurdu.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre son yaptırımlar, ABD Hazine Bakanlığı’nın ilk kez 24 Ağustos’ta açıkladığı ve Tahran’ın savaşı finanse etmek, füze üretmek, siber saldırılar düzenlemek ve Devrim Muhafızları’nı desteklemek için kullandığı gelir hatlarını kesmeyi hedefleyen "Ekonomik Tecrit Operasyonu" (Operation Economic Outcast) kapsamında hayata geçirildi.

ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC) tarafından alınan kararların Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Lübnan ve Türkiye’de bulunan; Washington’un belirlemelerine göre İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun komutası altındaki Iraklı yarı askerî grup Ketaib Hizbullah’a ve Lübnan Hizbullahı’na destek veren kurum ve bireyleri hedef aldığı belirtildi.


Bessent: İran’ı ekonomik olarak tecrit etme süreci kapsamında önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulanacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
TT

Bessent: İran’ı ekonomik olarak tecrit etme süreci kapsamında önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulanacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent (Reuters)

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Tahran’a yönelik ekonomik baskıyı sürdürme ve altı ayı aşkın süredir devam eden çatışmayı sonlandırma çabalarının devamı olarak Donald Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını açıkladı.

Real America’s Voice kanalında katıldığı yayında finans kuruluşunun adını ve ait olduğu ülkeyi belirtmeyen Bessent, bu adımın pazartesi günü atılacağını ifade etti.

Bessent, söz konusu yaptırımın başlangıçta bugün uygulanmasının planlandığını, ancak ABD topraklarındaki en kanlı saldırılar olarak tarihe geçen 11 Eylül 2001 terör saldırılarının yıl dönümü anısına ertelediklerini dile getirdi.

Bessent açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Herkes bu rejimle iş yapmayı bırakana kadar bu süreci sürdüreceğiz. Şirketinizin, şahsınızın veya kişisel varlıklarınızın sonunu getirebilecek bir riski göze almak isteyecek kadar mantıksızsanız, dilediğinizi yapın; ancak peşinize düşeceğiz."

ABD, şubat ayında başlayan çatışmalardan bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlıklar ve hava yolu bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik tedbir uyguladı.

Trump yönetimi geçen ay, Bessent’ın "Ekonomik Tecrit Operasyonu" (Operation Economic Outcast) olarak adlandırdığı hamleyle kampanyasını tırmandırdı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu kapsamda yaklaşık 60 kurum, birey ve gemiye yaptırım getirilirken, ikincil yaptırımların kapsamı İran ile deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde iş yapan tarafları da içerecek şekilde genişletildi.

İran üzerindeki artan baskıya rağmen ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada savaşın ancak kasım ayında yapılması planlanan ABD ara seçimlerinden sonra sona ereceği tahmininde bulundu.


ABD, “11 Eylül”ü anıyor... Ülkenin ve dünyanın çehresini değiştiren saldırılar

11 Eylül 2001’de Dünya Ticaret Merkezi’ni hedef alan saldırılardan, (AP)
11 Eylül 2001’de Dünya Ticaret Merkezi’ni hedef alan saldırılardan, (AP)
TT

ABD, “11 Eylül”ü anıyor... Ülkenin ve dünyanın çehresini değiştiren saldırılar

11 Eylül 2001’de Dünya Ticaret Merkezi’ni hedef alan saldırılardan, (AP)
11 Eylül 2001’de Dünya Ticaret Merkezi’ni hedef alan saldırılardan, (AP)

Amerikalılar bugün, El Kaide örgütünün 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünü anıyor. Örgüt, iki yolcu uçağını New York’taki Dünya Ticaret Merkezi’ne, bir diğerini Washington’daki Savunma Bakanlığı’na yönlendirmiş, dördüncü uçak ise Pensilvanya’da düşürülmüştü. Saldırılarda yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetti.

ABD’nin ve dünyanın çehresini değiştiren bu olayların yıl dönümü, Afganistan, Irak, Suriye, Yemen, Somali ve Nijerya gibi ülkelerin, o tarihten beri El Kaide, DEAŞ ve diğer terör örgütlerine karşı yürütülen ABD ve uluslararası savaşlarda hayatını kaybeden yüz binlerce, hatta muhtemelen daha fazla kişinin kesin sayısını hâlâ ortaya koyamadığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Amerikan basınının “kıyamet günü” olarak nitelendirdiği 11 Eylül saldırılarının üzerinden çeyrek asır geçmesine rağmen, henüz yayımlanmadığı öne sürülen “gizli kayıtlar” konusunda tartışmalar sürüyor. Zira saldırılar, ABD’nin güvenlik anlayışını ve Amerikalıların ve diğer toplumların günlük yaşamını geniş ölçekte yeniden şekillendirdi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu değişim, havalimanlarındaki güvenlik uygulamalarından dış politikaya, yerel toplumların dönüşümünden “şer ekseni” olarak nitelendirilen ve başında İran’ın bulunduğu rejimlere karşı savaşların başlatılmasına kadar etkisini gösterdi.