Bilim insanları 70 derece ısıya dayanabilen amip keşfetti

Incendiamoeba cascadensis'in de dahil olduğu amipler, şekil değiştirme yeteneğiyle bilinen tek hücreli organizmalardır (Beryl Rappaport/Reuters)
Incendiamoeba cascadensis'in de dahil olduğu amipler, şekil değiştirme yeteneğiyle bilinen tek hücreli organizmalardır (Beryl Rappaport/Reuters)
TT

Bilim insanları 70 derece ısıya dayanabilen amip keşfetti

Incendiamoeba cascadensis'in de dahil olduğu amipler, şekil değiştirme yeteneğiyle bilinen tek hücreli organizmalardır (Beryl Rappaport/Reuters)
Incendiamoeba cascadensis'in de dahil olduğu amipler, şekil değiştirme yeteneğiyle bilinen tek hücreli organizmalardır (Beryl Rappaport/Reuters)

Yeni keşfedilen amip, karmaşık organizmaların dayanamadığı sanılan sıcaklıklarda hayatta kalarak rekor kırdı.

Bakteri ve arkelar gibi organizmalar son derece yüksek sıcaklıklarda hayatta kalabilirken, ökaryotlar diye bilinen karmaşık yaşam formları aynı tolerans düzeylerine sahip değil. 

Ökaryotlar, hücrelerinde zarla çevrili bir çekirdek ve organeller içerdiği için karmaşık organizmalar olarak kabul ediliyor. Bu grup, amiplerden insanlara, bitkilerden mantarlara kadar pek çok canlıyı içeriyor.

Okyanus derinlerindeki hidrotermal bacalarda yaşayan Methanopyrus kandleri adlı arke, 122 derece sıcaklığa dayanmasıyla Dünya üzerindeki tüm canlılar arasında ısıya dayanıklılık rekoruna sahip. 

Öte yandan ökaryotlar arasında bu rekor, 60 dereceyle bazı yosun ve mantar türlerine ait. 

Syracuse Üniversitesi'nden biyolog Beryl Rappaport liderliğindeki araştırmacılar ise Kaliforniya'da yer alan Lassen Volkanik Ulusal Parkı'ndaki kaplıcada yaşayan bir amip türünün daha yüksek sıcaklıklara dayanabildiğini keşfetti.

Cascade Sıradağları'nda bulunan amip, 63 dereceye varan sıcaklıklarda mitoz bölünmeyle üremeye devam etti ve 64 derecede de aktif kalarak yiyecek bulmayı ve çevresini keşfetmeyi sürdürdü.

Sıcaklık 70 dereceye ulaştığında üremeyi durdurdu ve kendisini koruyucu bir dış tabakayla kapladı. Daha düşük sıcaklığa geri getirildiğinde amipin normal işlevlerine geri dönebildiği gözlemlendi.

Bilim insanları bu yeni saptanan türe "Cascades'ten gelen ateş amipi" anlamına gelen Incendiamoeba cascadensis adını koydu.

Bulguları hakemli dergi Cell'de dün (22 Eylül) yayımlanan çalışmanın başyazarı Rappaport, "Bu sıcaklıklar, daha önce herhangi bir ökaryot için mümkün olduğu düşünülen sınırın ötesine geçiyor ve karmaşık yaşamın sınırları hakkındaki soruları yeniden gündeme getiriyor" ifadelerini kullanıyor.

Makalenin bir diğer yazarı Angela Oliverio ise "inanılmaz derecede heyecan verici" dediği keşif hakkında şunları söylüyor:

Bildiğimizden daha yüksek sıcaklıklarda hayatta kalabilen daha fazla ökaryot olabilir.

Araştırmacılar, I. cascadensis'in genomunu inceleyerek bunu, ılıman sıcaklıklarda yaşayan üç başka amipinkiyle karşılaştırdı. 

Analizler, "ateş amipinin" genlerinin yüzde 50'den fazlasının kendi soyuna özgü olduğunu ortaya koydu. Bu da türün jeotermal yaşam tarzına son derece iyi uyum sağladığını gösteriyor.

Ekip, yüksek sıcaklıklara dayanma yeteneğinin I. cascadensis'in bulunduğu ortamdaki en üst düzey avcı olmasını sağladığını söylüyor. Rappaport, bakterilerle beslenen bu amip türü hakkında "Incendiamoeba cascadensis'in bu derecede ısı toleransına sahip olmasının potansiyel avantajlarından biri, ortamında türünün tek örneği olması nedeniyle diğer türlerle yiyecek veya diğer kaynaklar için rekabetten kaçınabilmesi" diyerek ekliyor: 

Mikroskobik hayvanlar gibi, amiplerle beslenen hiçbir organizma bu sıcaklıklarda yaşamadığı için avcılardan da korunuyor.

Bilim insanları, amipin yüksek sıcaklıklarda şekil değiştirerek ve koruyucu bir dış katman oluşturarak kendini koruduğunu saptadı. Bu koşullar altında DNA onarımı ve hücre içi taşıma sistemiyle ilgili artan gen aktivitesi de tespit ettiler.

Bulgular, Dünya'daki yaşamın ne kadar dayanıklı olabileceğini gözler önüne seriyor.

Oliverio, "Bence bu araştırmanın en önemli sonucu, ökaryotik yaşamın nasıl ve nerede varlığını sürdürebileceğine dair anlayışımızı sorgulaması" diyerek ekliyor: 

Bu, karmaşık hücreler üzerindeki temel kısıtlamalar ve bunların nasıl evrimleşebileceği açısından evrimsel biyoloji anlayışımızda önemli etkilere sahip ve Dünya'da ve evrenin diğer yerlerinde yaşam arayışını genişletiyor.

Independent Türkçe, Reuters, IFLScience, Cell



Başkan Trump'ın medya yasağına mahkeme engeli

Beyaz Saray’daki CNN platformu... (Reuters)
Beyaz Saray’daki CNN platformu... (Reuters)
TT

Başkan Trump'ın medya yasağına mahkeme engeli

Beyaz Saray’daki CNN platformu... (Reuters)
Beyaz Saray’daki CNN platformu... (Reuters)

ABD'de bir federal mahkeme, Başkan Donald Trump'ın üç medya kuruluşuna yönelik yasağını geçici olarak durdurdu.

Mahkeme; CNN, MS NOW ile Politico'nun Beyaz Saray'a erişimine yeniden izin verilmesine hükmetti.

Trump, ağır suçlamalar ve keyfi bir kararla medya kuruluşları CNN, MS NOW ve Politico'nun Beyaz Saray'a girişini yasaklamıştı.

Trump uzun süredir bu kuruluşları "yalan haber" yapmakla itham ediyordu, yakın zamanda ise hakkındaki olumsuz haberlerin "ülkeye zarar verdiğini" öne sürdü.

Trump son dönemde olumsuz haberlerin ülke için tehlike oluşturduğunu da söyledi.

Medya kuruluşları ise haber içerikleri nedeniyle hedef alındıklarını, bunun bakış açısına dayalı ayrımcılık anlamına geldiğini belirterek yasağı ABD Anayasası’nın Birinci Ek Maddesi’nin “açık bir ihlali” olarak nitelendirdi.

Trump tarafından 2017 yılında federal mahkeme yargıçlığına aday gösterilen ABD Bölge Mahkemesi Yargıcı Timothy Kelly, dün (çarşamba) tarafların savunmalarını dinledi. Kelly, 2018 yılında da benzer bir davada CNN muhabirinin Beyaz Saray’a girişine yeniden izin verilmesi yönünde karar vermişti. Yargıç, dünkü duruşmayı herhangi bir karar açıklamadan sona erdirmişti.

Kelly bugün (perşembe) 14 gün süreyle geçerli olacak geçici tedbir kararı verdi. Bu tür kararlar genellikle mahkemenin davayı daha ayrıntılı şekilde incelemesine kadar mevcut durumun korunmasını amaçlıyor.


OECD, enerji şokuna rağmen 2026 küresel büyüme beklentisini yükseltti

Paris’teki merkez binasında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) logosu (AFP)
Paris’teki merkez binasında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) logosu (AFP)
TT

OECD, enerji şokuna rağmen 2026 küresel büyüme beklentisini yükseltti

Paris’teki merkez binasında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) logosu (AFP)
Paris’teki merkez binasında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) logosu (AFP)

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Ortadoğu’daki savaşın etkilerine rağmen küresel ekonominin dirençli seyrini koruduğunu bildirdi. Bu dirençte özellikle yapay zekâ yatırımlarındaki güçlü artışın etkili olduğu belirtilirken, enerji şokunun daha kalıcı hale geldiği ve bunun gelecek yıl büyümeyi zayıflatıp enflasyonu artırabileceği uyarısında bulunuldu.

OECD, dün yayımladığı geçici ekonomik görünüm raporunda, küresel ekonominin 2026 yılı büyüme tahminini hazirandaki yüzde 2,8 seviyesinden yüzde 2,9’a yükseltti. Ancak 2027 büyüme tahmini yüzde 3,1’den yüzde 3’e çekildi.

Bu tahminler, küresel ekonominin geçen yıl yüzde 3,4 büyümesinin ardından geldi. Buna göre dünya ekonomisi, savaş kaynaklı enerji şokunun bir bölümünü absorbe edebilmesine rağmen, belirgin bir yavaşlama sürecine giriyor.

OECD, yapay zekâ ile bağlantılı yatırımların, özellikle veri merkezleri ve yarı iletkenlere yönelik harcamaların, bu yıl küresel ekonominin dayanıklılığının temel unsurlarından biri haline geldiğini belirtti. Bu yatırımların ABD’de büyümeyi desteklediği, Japonya ve Güney Kore’nin teknoloji ihracatını artırmasına katkı sağladığı kaydedildi.

Buna karşılık, nispeten yüksek petrol stokları, Körfez ülkeleri dışından gelen arzın artması ve hükümetlerin destek tedbirleri, yükselen enerji fiyatlarının küresel ekonomi üzerindeki etkisini hafifletti.

Enerji 2027 büyümesini tehdit ediyor

Ancak OECD, Ortadoğu’daki savaşın yol açtığı emtia şokunun devam etmesinin 2027’de büyüme ivmesini olumsuz etkileyeceği uyarısında bulundu. Kuruluş, enerji fiyatlarında yeni artışlar ve enflasyonun yeniden hızlanması riskinin de arttığını belirtti.

Savaşın başlamasından bu yana petrol ve doğal gaz fiyatları yüksek seviyelere çıkarken, dizel ve akaryakıt maliyetleri de piyasaların yıllardır görmediği seviyelere ulaştı. Bu durum karşısında bazı merkez bankaları enflasyonist baskılarla mücadele etmek için faiz oranlarını yeniden artırmaya başladı.

OECD, G20 ekonomilerinde enflasyonun 2026’da yüzde 4,1’e ulaşacağını öngörüyor. Bu oran, haziran ayındaki yüzde 4’lük tahminin üzerinde. Enflasyonun 2027’de ise yüzde 3,6’ya gerilemesi bekleniyor; önceki tahmin yüzde 3,1 seviyesindeydi.

Bu durum, enerji şokunun para politikası hesaplamalarında daha belirleyici bir faktör haline geldiğini gösteriyor. Fiyat baskılarının artması veya büyümenin zayıflaması halinde merkez bankaları faiz politikalarında değişikliğe gitmek zorunda kalabilir.

Yapay zekâ petrol şokuna karşı destek sağlıyor

OECD, risklere rağmen yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı artışın ekonomik faaliyet için önemli bir destek oluşturduğunu belirtiyor. Veri merkezleri ve yarı iletkenlere yapılan harcamalar ABD ekonomisini desteklerken, Japonya ve Güney Kore teknoloji ihracatındaki artıştan faydalanıyor.

Ancak OECD, aynı anda birden fazla şokun ortaya çıkması halinde bu güçlü performansın yeterli olmayabileceği uyarısında bulundu. Enerji piyasalarındaki dalgalanma, güçlü bir El Niño olayına bağlı aşırı hava koşulları, devlet tahvili getirilerindeki artış ve yapay zekâ yatırımlarından beklenen getirilerin hayal kırıklığı yaratması gibi gelişmelerin bir araya gelmesi halinde küresel büyümenin gelecek yıl 0,7 puana kadar düşebileceği, küresel enflasyonun ise yaklaşık 1,1 puan artabileceği belirtildi.

OECD ayrıca devlet tahvili getirilerinin 2007-2008 küresel finans krizinden bu yana görülmeyen seviyelere yükselmesinin borçlanma maliyetlerini artırdığına dikkat çekti. Hükümetlerin yüksek borç ve bütçe açığı seviyeleriyle karşı karşıya olduğu bu ortamda, borçlanma maliyetlerindeki artışın mali baskıları daha da artırabileceği kaydedildi.

Kuruluş, hükümetlere kamu harcamalarını kontrol altına alma ve yeniden yönlendirme, kamu sektörünün verimliliğini artırma ve gelirleri güçlendirme çağrısında bulundu. Bu adımların borç sürdürülebilirliğini ve hükümetlerin büyük şoklara karşı müdahale kapasitesini korumak açısından gerekli olduğu belirtildi.

Suudi Arabistan: 2027’de toparlanma

Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre OECD, Suudi Arabistan ekonomisinin 2026’da yüzde 1,8 daralmasını, ardından 2027’de yüzde 4,1 oranında büyümeye dönmesini bekliyor.

Örgütün tahminlerine göre Suudi Arabistan’da enflasyon 2026’da yüzde 1,8 ile görece düşük seviyede kalacak ve 2027’de sınırlı bir artışla yüzde 2,1’e yükselecek.

Bu tahminler, Suudi Arabistan ekonomisini enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle daha güçlü enflasyon baskılarıyla karşı karşıya olan ekonomilerden farklı bir konuma yerleştiriyor. Krallıkta önümüzdeki iki yıl için öngörülen enflasyon oranları, G20 ekonomilerine ilişkin tahminlerin oldukça altında kalıyor.

Büyük ekonomilerde farklı görünüm

ABD’de OECD, 2026 büyüme tahminini haziran ayındaki tahmine göre 0,2 puan artırarak yüzde 2,2’ye yükseltti. 2027 büyüme tahmini de yüzde 2,1’e çıkarıldı. OECD, yapay zekâ yatırımlarının tüketici harcamalarındaki zayıflığı kısmen telafi ettiğini değerlendiriyor.

ABD’de enflasyonun bu yıl yüzde 3,6’ya ulaşması, 2027’de ise yüzde 2,6’ya gerilemesi bekleniyor. Gümrük tarifeleri ve yüksek enerji fiyatlarının hane halklarının satın alma gücü ile şirketlerin maliyetleri üzerindeki etkisinin sürmesi bekleniyor.

OECD, Çin ekonomisinin 2026’da yüzde 4,5, 2027’de ise yüzde 4,2 büyüyeceği yönündeki tahminini değiştirmedi. Pekin’in sanayideki kapasite fazlasına yönelik kısıtlamalarının yatırımlar üzerinde etkisini sürdürmesi beklenirken, tüketimde kademeli bir toparlanma öngörülüyor.

İngiltere’de OECD, 2026 büyüme tahminini hazirandaki yüzde 0,9’dan yüzde 1,1’e yükseltti. Ancak 2027 tahmini yüzde 1,1’den yüzde 1’e indirildi.

Euro Bölgesi’nde ise 2026 ve 2027 yıllarında yüzde 1’er büyüme bekleniyor. Enerji fiyatları ve yüksek faiz oranlarının ekonomik faaliyet üzerindeki baskısını sürdürmesi, buna karşılık savunma harcamalarındaki artışın ekonomiye destek sağlaması öngörülüyor.

Bölgede enflasyonun bu yıl yüzde 3, 2027’de ise yüzde 2,9 olması bekleniyor. Avrupa’nın doğal gaz stoklarının 15 yılın en düşük seviyesine gerilemesi ve ısıtma sezonunun yaklaşmasıyla birlikte, doğal gaz fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde baskı oluşturabileceği belirtiliyor.

Japonya ekonomisinin 2026’da yüzde 0,8, 2027’de ise yüzde 0,7 büyümesi bekleniyor. Özel yatırımlardaki artışın, yüksek faiz oranları ve enerji ithalat maliyetlerindeki yükselişin etkisini kısmen telafi edeceği öngörülüyor. Japonya’da enflasyonun bu yılki yüzde 1,8 seviyesinden 2027’de yüzde 2,6’ya yükselmesi bekleniyor.

Türkiye’de ise OECD, 2026 enflasyon tahminini haziran ayındaki yüzde 28,4 seviyesinden yüzde 31,5’e, 2027 tahminini ise yüzde 18,3’ten yüzde 24,7’ye yükseltti. Kuruluş, Türkiye’nin büyüme tahminlerini de sırasıyla yüzde 2,7 ve yüzde 3,6’ya düşürdü.

Kanada’da OECD, 2026 büyüme tahminini yüzde 1,2’den yüzde 0,9’a, 2027 tahminini ise yüzde 1,7’den yüzde 1,3’e indirdi. Bu düşüşte, ABD’nin Kanada ihracatına yönelik yeni gümrük tarifelerinin etkili olduğu belirtildi.

 

 


İsrail seçimleri: Muhalefet çatışmaları azaltmaya çalışıyor... Arap adayları yarış dışı bırakma girişimi

Netanyahu ve eşi Sara, 17 Ağustos 2026’da Kudüs’te Likud Partisi’nin seçim merkezinde (AFP)
Netanyahu ve eşi Sara, 17 Ağustos 2026’da Kudüs’te Likud Partisi’nin seçim merkezinde (AFP)
TT

İsrail seçimleri: Muhalefet çatışmaları azaltmaya çalışıyor... Arap adayları yarış dışı bırakma girişimi

Netanyahu ve eşi Sara, 17 Ağustos 2026’da Kudüs’te Likud Partisi’nin seçim merkezinde (AFP)
Netanyahu ve eşi Sara, 17 Ağustos 2026’da Kudüs’te Likud Partisi’nin seçim merkezinde (AFP)

Gelecek ayın sonunda yapılması planlanan İsrail seçimleri her geçen gün daha da hareketlenirken, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetini değiştirmeyi hedefleyen muhalefet güçleri kendi içlerindeki çatışmaları azaltmaya çalışıyor. Bu sırada Seçim Komisyonu, Arap aday listelerinin seçimden men edilmesini talep eden dilekçeleri incelemeye başladı.

İsrail basınının yoğun eleştirilerine maruz kalan ve Netanyahu’ya yarar sağlayan kişisel ve parti içi “çocukça” çatışmalarla meşgul olmakla suçlanan dört muhalefet partisinin liderleri, cumartesi akşamı gayri resmî bir toplantı düzenleme kararı aldı. Gadi Eisenkot ile Avigdor Lieberman ise bu toplantı öncesinde bir araya geldi. İki lider, görüşmenin sonunda partileri arasındaki saldırgan kampanyaları durdurma ve Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırmak için iş birliğine, ayrıca “değişim kampının” güçlendirilmesine odaklanma konusunda anlaştı.

Görüşmenin ardından yayımlanan açıklama, iki liderin iç çekişmelerden uzaklaşıp diğer muhalefet partileriyle koordinasyon içinde hareket etmeye ve seçimleri kazanmak için odaklanmaya karar verdiğini gösterdi. Açıklamada hedef, “7 Ekim katliamı hükümetinin” yerine yeni bir hükümet getirmek olarak ifade edildi.

Ancak medya kaynakları, Eisenkot’un Lieberman’ın talebi üzerine, kamuoyu yoklamalarında görüldüğü üzere kendisini en büyük partinin lideri olarak öne çıkaran kampanyayı durdurmayı ve bunun yerine bütün muhalefet partilerini kapsayan değişim kampını öne çıkarmayı kabul ettiğini bildirdi. Lieberman’ın da kendisini başbakanlık için aday olarak gösteren propaganda kampanyasını durdurmayı kabul ettiği ifade edildi.

Yair Lapid, müttefiki Naftali Bennett’in yanı sıra Eisenkot ve Lieberman ile Demokratlar Partisi lideri Yair Golan’ı, Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırma hedefini gerçekleştirecek bir seçim kampanyasının nasıl yürütüleceğini koordine etmek üzere toplantıya çağırmıştı.

hyu
İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun başlıca rakibi olarak görülüyor (AFP)

Lapid’e yakın kaynaklar, son kamuoyu yoklamalarının ardından bu toplantı çağrısını yaptığını söyledi. Son anketlerde muhalefet ve hükümet bloklarının başa baş olduğu, bazı durumlarda Netanyahu bloğunun öne geçtiği görülürken, medya da muhalefet liderlerini Netanyahu’nun yürüttüğü kampanyaya kapılmakla eleştirmişti.

Yedioth Ahronoth gazetesi, yazar Aryeh Shavit’in kaleme aldığı başyazıda, değişim kampının liderlerinin “akılsızca” davrandığını ve Netanyahu’nun muhalefeti bölmek, kendi siyasi alanına çekmek ve kendi gündeminin içine sürükleyerek yenilgiye uğratmak için hazırladığı planı tam anlamıyla uyguladığını savundu.

Kanal 12’nin gece yayımladığı haftalık anket sonuçları da geçen haftaki sonuçlarla benzerdi. 120 sandalyenin bulunduğu Knesset’te değişim kampı 54, Netanyahu kampı ise 50 sandalye elde ediyor. İki kampın kendi içindeki dağılımda ise küçük değişiklikler görüldü.

Birleşik Arap Listesi 7 sandalye kazanırken, bu sayı kanalın bir önceki anketine göre bir sandalye geriledi. Birleşik Liste ise 5 sandalye aldı. Böylece iki Arap liste toplam 12 sandalye elde ediyor.

Arap partilerini seçimden men etme girişimi

Ancak Arap listelerinin son yıllarda elde ettiği bu sandalye sayıları, listelerin seçimden men edilmesine yönelik girişimlerle karşı karşıya. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre İsrail Merkez Seçim Komisyonu, bazı Arap parti liderlerinin ve listelerinin seçim dışı bırakılması yönündeki talepleri değerlendirmeye başladı. Bu süreç, daha önce defalarca tekrarlanan bir siyasi tartışmayı andırıyor.

Komisyon, Knesset’te temsil edilen partilerin temsilcilerinden oluşuyor. Komisyonun çoğunluğu sağ görüşlü ve Arap karşıtı partilerin temsilcilerinden oluşurken, kararların siyasi ve misillemeye dayalı hesaplardan etkilendiği yönünde eleştiriler bulunuyor. Komisyon ayrıca popülist söylemlerin dile getirildiği bir platform olmakla suçlanıyor. Ancak nihai aşamada kararlar Yüksek Mahkeme’nin onayına sunuluyor ve mahkeme genellikle seçimden men kararlarının çoğunu iptal ediyor.

Komisyon incelemelerini çarşamba ve perşembe günleri olmak üzere iki tam gün sürdürecek. Yüksek Mahkeme ise seçimden men kararları konusunda nihai değerlendirmeyi gelecek perşembe günü yapacak.

Seçimden men taleplerinin gerçek bir hukuki temele dayanmadığını savunan çevreler, mahkemenin komisyon kararlarının çoğunu iptal etmesini bekliyor. Bununla birlikte liberal çevreler ve Arap partileri, bu kez yargıçların aşırı sağcı siyasi atmosferden etkilenerek bazı men kararlarını onaylamasından endişe ediyor.

Komisyonun gündeminde siyasi parti ve isimlerin seçimden men edilmesine yönelik 10 başvuru bulunuyor. Bunların çoğu, Arap partilerinin iki bloğuna karşı yapıldı. Söz konusu bloklar arasında Yusuf Cabarin liderliğindeki Demokratik Cephe, Milletvekili Ahmed Tibi liderliğindeki Arap Değişim Hareketi, Sami Ebu Şehade liderliğindeki Balad ve Milletvekili Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi yer alıyor.

Ayrıca aşırı sağdan, Golan liderliğindeki sol görüşlü Demokratlar Partisi’nin seçimden men edilmesi talebi geldi. Sol partiler de Itamar Ben-Gvir’in partisi ile Bezalel Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm ve Moşe Feiglin’in partilerinin seçimden men edilmesi için başvuruda bulundu.

Başvurular, seçim yasasında yer alan ve her parti ile adayın İsrail’i Yahudi ve demokratik bir devlet olarak kabul etmesini, ırkçılığı reddetmesini, Bağımsızlık Bildirgesi’ni desteklemesini ve terör örgütleri ya da devlete karşı düşmanlık ve şiddet uygulayan devletlerle özdeşleşmemesini şart koşan hükümlere dayanıyor. Başvuruyu yapan taraflar, karşı tarafın bu yükümlülükleri ihlal ettiğini savunuyor.

gthyj
Knesset Milletvekili Mansur Abbas (solda) ve İsrailli siyasetçi Yoav Segalovich, ortak bir listeyle seçime girecek (AFP)

Komisyon, Sami Ebu Şehade’nin 8 Ekim 2023’te, Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısının ertesi günü kaleme aldığı ve saldırıyı “yücelttiği” öne sürülen bir makale nedeniyle seçimden men edilmesine karar verdi.

Ebu Şehade çarşamba günü komisyon önünde yaptığı savunmada, yazıyı saldırı sırasında yaşanan “vahşi uygulamaları” henüz bilmediği bir dönemde kaleme aldığını söyledi. Yazıyı yazmış olmasını hata olarak değerlendirdiğini ve bugün yazacak olsa farklı bir şekilde kaleme alacağını belirtti.

Komisyon ayrıca sol görüşlü Yahudi akademisyen ve Demokratik Cephe üyesi Milletvekili Ofer Cassif’in yanı sıra Birleşik Arap Listesi ile Birleşik Liste’nin de seçimden men edilmesine karar verdi.

Arap parti liderleri ise bu kararları Araplara ve demokrasiye karşı ırkçı ve düşmanca bir tutum olarak nitelendirdi ve bunun siyasi ve ahlaki gerilemeye işaret ettiğini savundu. Liderler, konunun Yüksek Mahkeme’de ele alınması konusunda iyimser olduklarını ifade etti.