Mısır Ulaştırma Bakanı Kâmil el-Vezir’in Sina Yarımadası’na gerçekleştirdiği ve Mısır hükümetinin Sina’yı Süveyş Kanalı kıyısındaki kentlere bağlamak amacıyla inşa ettiği demiryolu hattını incelediği ziyaretin üzerinden birkaç gün geçmesinin ardından, İsrail basınında yeni ulaşım ağlarına ilişkin endişeler dile getirildi. İsrail basınında, söz konusu projelerin “Mısır’ın sınırdaki varlığını güçlendirdiği” öne sürüldü.
Mısırlı uzmanlar ise İsrail’den gelen iddiaların, İsrail’deki genel seçimlere yaklaşık bir ay kala aşırı sağcı hükümet tarafından yürütülen medya stratejisinin uzantısı olduğunu savundu. Uzmanlara göre bu yayınlar, İsrail’in çevresindeki bölgelerden geldiği öne sürülen “düşmanlıklara” karşı koyabilecek güçlü bir hükümete ihtiyaç olduğu algısını oluşturmayı amaçlıyor. Uzmanlar Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamalarda, Sina Yarımadası’nın güvenliğini sağlamayı hedefleyen Mısır’ın kalkınma projelerinin, “İsrail’in yayılmacı emelleriyle çelişen” bir gelişme olarak görüldüğünü belirtti.
Kalkınma projeleri
İsrail merkezli Natsiv Net platformu, Sina’daki 500 kilometrelik demiryolu projesinin Mısır’ın lojistik merkezlerini yarımadanın iç kesimlerine ve Taba’ya kadar bağlayacağını belirterek, projenin Tel Aviv’de “stratejik endişeye” yol açtığını yazdı. Platform, bunun “salt sivil altyapı projesinin ötesine geçen dramatik bir dönüşüm” olduğunu öne sürdü.
Platforma göre İsrail tarafındaki endişeler, “potansiyel lojistik ve askeri boyut” üzerinde yoğunlaştı. Haberde, demiryolunun “çöl yollarındaki kamyon taşımacılığına kıyasla çok daha kısa sürede büyük miktarlarda ekipman, malzeme ve personel taşıma kapasitesine sahip olduğu” ifade edildi.
Mısır Ulaştırma Bakanı Kâmil el-Vezir, 18 Eylül’de toplam uzunluğu 500 kilometre olan ve Süveyş Kanalı kentleri Süveyş, İsmailiye ve Port Said’i Sina’ya bağlayan demiryolu hattını inceledi. Vezir, Ariş ve Taba limanlarının kuru limanlar ve lojistik bölgeler üzerinden birbirine demiryolları ve otoyollarla bağlanacağını belirtti.
Mısır, Sina’nın farklı bölgelerinde kalkınma projelerini sürdürüyor. Hükümet, son yıllarda bölgede bir “atılım” yaşandığını ifade ediyor. Başbakan Mustafa Medbuli, 2023’ün sonunda yaptığı açıklamada, hükümetin 10 yıl içinde Sina’daki kalkınma projelerine 600 milyar Mısır lirasından (yaklaşık 11,6 milyar dolar) fazla harcadığını söyledi. Bu yatırımlar altyapı, yollar, konut, su ve tüneller başta olmak üzere çeşitli alanları kapsıyor.
Mısır makamları, Ekim 2024’ün başlarında, Kuzey Sina vilayetine 50 yıl sonra ilk yolcu treninin ulaşmasını kutladı. Bu seferler, vilayeti Mısır’ın diğer bölgelerine bağlayan Ariş-Taba koridoru projesi kapsamında gerçekleştirildi. Mısır Ulaştırma Bakanlığı o dönemde, 100 kilometrelik Ferdan-Bir el-Abd demiryolu hattında trenlerin deneme seferlerinin başladığını duyurmuştu.
Mısır Ulaştırma Bakanlığına göre Ariş-Taba koridoru, Mısır’ın bölgesel bir lojistik ve transit ticaret merkezine dönüşmesine katkı sağlayacak entegre uluslararası lojistik koridorlardan biri olacak.
Seçim öncesi atmosfer
Askeri ve stratejik uzman Tümgeneral Semir Ferec, İsrail basınının “İsrail kamuoyunu farklı yönlerden gelen tehditler konusunda korkutmaya ve genel seçimler öncesinde seçmenlere güçlü bir hükümete ihtiyaçları olduğu izlenimini vermeye çalıştığı” değerlendirmesinde bulundu. Ferec, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu’nun da kendilerini koruyabilecek lider olarak gösterildiğini belirterek, “Seçim tarihi yaklaştıkça bu tür haberlerin sıklığı artıyor” dedi.
Ferec, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, İsrail medyasının “Netanyahu hükümetine hizmet etmek amacıyla krizler yaratmaya çalıştığını” savundu. Mısır’ın bunun farkında olduğunu ve Sina’yı ulusal güvenliğin korunmasına hizmet edecek şekilde geliştirdiğini belirten Ferec, demiryolu hatlarının inşa edilmesinin kalkınma planlarının hızlandırılmasına katkı sağladığını ifade etti.
Mısır Ulaştırma Bakanı’na göre demiryolu hattı “ulaşım ve lojistik sistemini destekleyecek, yolcu ve yük taşımacılığına hizmet edecek. Ayrıca fabrikaların ülke genelindeki demiryolu ağına bağlı hatlarla birbirine bağlanması yoluyla Sina’daki yerleşim, sanayi ve madencilik merkezlerine hizmet verecek.”
Mağduriyet söylemi
Mısır Dış İlişkiler Konseyi üyesi ve İskenderiye Üniversitesi’nde İbrani Çalışmaları Profesörü Ahmed Fuad Enver, İsrail’in Mısır’a her zaman askeri bir perspektiften baktığını belirtti. Enver’e göre İsrail, Mısır’ın ekonomi, kentleşme ve kalkınma dâhil olmak üzere kapsamlı anlamda güçlenmesinin kendisi açısından tehdit oluşturacağına inanıyor.
Enver, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “İsrail daha önce Sina’yı Nil Vadisi’ndeki vilayetlere bağlayan tünellerin askeri amaçlarla kullanılabileceğini, Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayan demiryollarının da aynı amaçla değerlendirilebileceğini öne sürdü. Bu nedenle karalama amacı taşıyan medya kampanyaları yürütülüyor. Ancak bu durum, bölgesel açıdan etkili bir devlet olarak Mısır’ın kapsamlı kapasitesine ilişkin İsrail’deki kaygıyı gösteriyor” dedi.
Natsiv Net platformunun haberine göre İsrail, “Sina’daki herhangi bir Mısır kaynaklı yapısal veya demografik gelişmeyi, gelecekte bu sivil gelişmenin baskı aracına veya askeri lojistik avantaja dönüşebileceği endişesiyle yakından istihbarat takibi gerektiren stratejik bir değişken” olarak değerlendiriyor.
İsrail basını daha önce de Kuzey Sina’daki Cora Havalimanı’nda gerçekleştirilen genişletme çalışmalarına ilişkin uyarılarda bulunmuş ve bu çalışmaların amacının “İsrail hedeflerine havadan ulaşma süresini birkaç dakikaya indirmek ve böylece İsrail’in güvenliğini tehdit etmek” olduğunu öne sürmüştü.
Eski Ulusal Savunma Koleji Başkanı Tümgeneral Muhammed el-Gubari ise İsrail’in Sina sınırında bulunmasının, kalkınma çalışmalarının hızlandırılmasını gerektirdiğini söyledi. Gubari, Mısır’ın onlarca yıl boyunca çeşitli savaşlar yaşadığını, yaklaşık on yıl önce terörle mücadelede önemli başarılar elde ettiğini ve bunun Sina’nın kalkınmasını kuzeydoğu sınırlarından gelebilecek tehditlere karşı dayanıklılığı artıracak öncelikli bir alan hâline getirdiğini belirtti.
Gubari, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “İsrail’in yayılmacı yaklaşımı, sınırlarının yakınında ele alınması gereken bir tehdit bulunduğu yönündeki mağduriyet söylemini sürekli olarak gündeme getiriyor. Sina’nın kalkındırılması ise bölge ülkelerinin aleyhine genişleme çıkarlarına hizmet etmiyor” ifadelerini kullandı.
