ABD Başkanı Donald Trump, kendisi ve politikaları için tanıtım amaçlı reklamların vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilmesi kararından geri adım attı. Böylece, aralarında bazı Cumhuriyetçilerin de bulunduğu Kongre üyelerinin bu yöndeki önceki planlarına gösterdiği sert tepkileri yatıştırmaya çalıştı. Demokratlar ise Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu ele geçirme fırsatları bulunmasına rağmen mali kaynaklarının sınırlı olmasından yakınıyor.
Trump başlangıçta söz konusu reklamların yayınlanmasını sürdürmekte ısrar etmiş ve gerekçe olarak seçimlerde aday olmadığını göstermişti.
3 Kasım’da yapılacak Kongre ara seçimlerinden dört hafta önce bir seçim mitingine katılmak üzere Nebraska’ya gitmeden önce Trump, sosyal medya hesabından, “Radikal sol, reklam yayınlamamdan rahatsız. Ben bunları büyük Amerika için olumlu tanıtım olarak görüyorum ve Amerikan parasıyla finanse ediyorum” ifadelerini kullandı.
Trump, reklamlardan birinin 2024 başkanlık kampanyasının reklamlarından birine büyük ölçüde benzediğini, bir diğerinde ise Savaş Bakanı Pete Hegseth ile birlikte İran’a karşı savaşı desteklerken görüntülendiğini belirterek, bunların “alışılmış bir uygulama” olduğunu savundu. Ancak daha sonra “diğer reklamların yanı sıra ulusal reklamlar yayınlamaya ve bunları kendi parasıyla, MAGA kuruluşu için toplanan fonlarla finanse etmeye karar verdiğini” belirtti.
Trump’ın taahhüdünün gelecekte yayınlanacak reklamları da kapsadığı belirtilirken, Beyaz Saray’dan bir yetkili daha önce yayınlanan reklamların yasal olduğunu savundu. Ancak Trump’ın hükümete bu parayı geri ödeyip ödemeyeceği konusunda açıklama yapılmadı.
Hükümet tarafından finanse edildi
Federal yasalar, federal kurumların vergi mükelleflerinin parasını yetkisiz “propaganda veya tanıtım” amacıyla kullanmasını yasaklıyor. Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, yasağın açık biçimde partizan iletişimleri kapsadığını, ancak kurumların kamu kaynaklarını politikalarını açıklamak ve savunmak için kullanabileceğini belirtiyor.
Diğer reklamlarda seçim kampanyası sloganlarının yanı sıra, kayalara ABD başkanlarının yüzlerinin işlendiği Rushmore Dağı’nın görüntülerine de yer verildi. Reklamların her birinde “ABD Hükümeti tarafından finanse edilmiştir” ibaresi bulunuyordu. Şarku’l Avsat’ın Washington Post’tan aktardığına göre reklamların finansmanı şimdiye kadar Kongre tarafından sınır güvenliğinin güçlendirilmesi, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve görev sırasında hayatını kaybeden polis memurları için anıtlar yapılması amacıyla tahsis edilen ödeneklerden karşılandı.
Reklamların yayınlanmaya başlamasından birkaç gün önce, Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi 19 Eylül’de İç Güvenlik Bakanlığı bütçesindeki “anma faaliyetleri” için ayrılan kaleme 20 milyon dolar ekledi.
New York Times, hafta sonu yayımladığı haberinde Trump’ın bütçe direktörüne televizyon reklamlarında vergi mükelleflerinin parasının kullanılması yönünde bizzat talimat verdiğini bildirdi. Reklamları takip eden Ad Impact hizmetine göre, geçen eylülden bu yana vergi mükellefleri tarafından finanse edilen reklamların değeri10 milyon dolardan fazla. Hizmet ayrıca MAGA’nın eylül ayına yaklaşık 415 milyon dolarlık bir bakiyeyle girdiğini belirtti. O tarihten bu yana MAGA ve ona bağlı iki siyasi komite, yaklaşan seçimler için reklam kampanyalarına yaklaşık 194 milyon dolar ayırdı.
Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, vergi mükelleflerinin parasının “propaganda amaçlı” kullanıldığı gerekçesiyle bu reklamların federal yasaların olası ihlali olduğunu savunarak eleştirdi.
Demokrat Temsilci Jamie Raskin, kamu kaynaklarının kötüye kullanıldığını belirterek, soruşturma açılması çağrısında bulundu.
Cumhuriyetçi Senatör John Kennedy ise CBS News’e verdiği demeçte, siyasetçilerin tanıtım amaçlı reklamlara vergi mükelleflerinin parasını harcamaması gerektiğini söyledi.
Demokratların kaynakları
Trump’ın reklamlarının finansmanına ilişkin tartışmalar sürerken Demokratlar, Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu ele geçirme fırsatları bulunmasına rağmen mali kaynaklarının sınırlı olmasından yakınıyor.
Demokrat stratejistler, seçim kampanyasının son dört kritik haftasında kaynaklarını nasıl kullanacaklarını dikkatle değerlendiriyor.
Parti içinde, daha düşük maliyetli seçim yarışlarını finanse ederek sandalye sayılarını artırmaya çalışmak, Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu bölgelerde boşalan sandalyeleri kazanmak ya da Demokratların çoğunlukta olduğu bölgelerde yerleşik bazı Cumhuriyetçi isimleri koltuklarından etmeye yönelik daha fazla harcama yapmak arasında en yüksek verimi nasıl sağlayabilecekleri müzakere ediliyor.
Demokrat Parti’de şu anda güçlü bir iyimserlik havası bulunmasına rağmen parti, Trump’ın 2024 seçimlerinde büyük farkla kazandığı bölgelerin hiçbirinde sandalye sahibi değil.
Kongre Demokratik Kampanya Komitesi Başkanı Temsilci Susan DelBene, “2026 seçimlerinde ezici bir çoğunluk elde etmeyi açıkça hedefliyoruz; ancak 2028 seçimlerini de göz önünde bulunduruyoruz” dedi.
Pensilvanya’nın 1. seçim bölgesi, Demokratların karşı karşıya olduğu ikilemi açık biçimde ortaya koyuyor. Cumhuriyetçi Temsilci Brian Fitzpatrick, yeniden seçilmek için yarışan tek isim ve Trump’ın 2016, 2020 ve 2024 seçimlerinin üçünde de kaybettiği bir bölgede seçilmeyi başardı.
Son seçimlerde Demokratlar, zorlu bir rakip olarak görülen ve koltuğundan edilmesi güç kabul edilen Fitzpatrick’i yenmek için yeterli çabayı göstermedi.
Ancak Fitzpatrick’e karşı yarışan Demokrat aday Bob Harvie, geçen hafta parti kampanyasının siyasi kolundan kendisini arayarak kampanyasına 900 bin dolar aktarmayı planladıklarını bildirdiğini söyledi. Demokratların en büyük siyasi eylem komitesi olan House Majority PAC de televizyon yayınları için 6 milyon dolardan fazla ilave harcama rezervasyonu yaptı.
Demokrat stratejistler, bazı kritik bölgelerde bunun para israfı gibi görünmesine rağmen Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmenin hâlâ en önemli hedef olduğunu düşünüyor.
