ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün (cumartesi) yaptığı açıklamada, Başkan Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik yaptırım ve gümrük vergilerini askıya alma kararının, söz konusu önlemlerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirmek için 60 günlük bir süre tanımayı amaçladığını söyledi.
Şarku’l avsat’ın AFP’den aktardığı habere Rubio, “Başkan, yaptırım ve gümrük vergilerinin küresel ekonomi, hatta ABD ekonomisi açısından ne anlama gelebileceğini analiz etmek için bu 60 günlük süreyi kullanmak istiyor” dedi. Rubio, ekonomik kısıtlamaların yalnızca Rusya’yı değil, çok sayıda ülkeyi etkilediğine dikkat çekti.
Rubio, küresel enerji fiyatlarını etkileyen çeşitli çatışmalar bulunduğunu belirterek bunlar arasında ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın ve Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının da yer aldığını söyledi.
“Bu çatışmalar birbirini etkilemeye başladı. Petrol ve dizel fiyatlarını dünya genelinde etkiledikleri gibi ekonomileri de etkiliyor” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump ise cumartesi gecesi geç saatlerde yaptığı açıklamada, kararının ABD’ye fayda sağlayacağını savundu.
Trump, “Bu gerçekten çok iyi bir karar ve ülkemizin çıkarına olacak. Bence dünyanın da çıkarına olacak” dedi.
ABD Kongresinin geçen ay kabul ettiği yaptırım ve gümrük vergilerini Rusya açısından askıya alan bir kararnameyi cuma günü imzalayan Trump, her iki partiden milletvekillerinin sert eleştirileriyle karşılaştı.
Trump’ın eylül ortasında imzaladığı yasa, Rusya’nın enerji ve savunma sektörlerini, Devlet Başkanı Vladimir Putin’i ve diğer üst düzey yetkilileri hedef alıyor. Yasa ayrıca Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan ve Rusya’ya ait petrol tankerlerinden oluşan “gölge filo”ya yönelik kısıtlamaları da kapsıyor.
Yasa, özellikle Çin ve Hindistan gibi Rusya’dan büyük miktarlarda petrol ve doğal gaz satın alan ülkelere yüzde 100’e varan gümrük vergileri uygulama yetkisini Trump’a veriyor.
Ancak ABD Başkanı, yasanın yürürlüğe girmesine yalnızca iki gün kala Rusya’yı ekonomik kısıtlamalardan muaf tutmaya karar verdi.
Trump’ı sık sık eleştiren Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, X hesabından yaptığı paylaşımda kararı “sorumsuzluğun sınırlarını aşan” bir adım olarak nitelendirdi.
Tillis, “Başkan enerji fiyatlarını gerçekten düşürmek istiyorsa bunu Vladimir Putin’e iyilik yaparak değil, İran sorununu çözerek gerçekleştirebilir” ifadelerini kullandı.
Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz da kararı “hata” olarak değerlendirdi.
Florida eyaletinden Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott, Associated Press’e verdiği röportajda, “Rusya’nın saldırgan taraf olduğu açık. Rusya’ya ekonomik baskı uygulamak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız. Dolayısıyla benim atacağım ilk adım bu olmazdı” dedi.
Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn ise Güney Carolina senatörü ve bu yaz hayatını kaybeden Lindsey Graham’ın kararı karşısında şaşkınlık duyacağını söyledi. Cornyn, Rusya’ya yönelik yaptırım tasarısı üzerinde ölümünden önce yoğun biçimde çalışan Graham’a atıfta bulundu. Söz konusu yasa tasarısı, “Lindsey Graham’ın Rusya’ya Yaptırım Yasası” olarak biliniyor.
New York Senatörü ve Demokratların Senato lideri Chuck Schumer ise yaptığı açıklamada, “Rusya ekonomisinin ayakta kalmasını sağlayan bir destek sunarak Trump’ın şeytanla yaptığı anlaşma her geçen gün daha da kötüleşiyor” ifadelerini kullandı.
Trump’ın bu adımı, Putin ile Rusya’nın dizel ihracatını yeniden başlatması karşılığında Moskova’ya yönelik ABD yaptırımlarının hafifletilmesi konusunda anlaşmasının ardından geldi.
İran’la savaşın yol açtığı dizel fiyatlarındaki sert yükselişin etkileri ABD ekonomisinde hissedilmeye başlandı. Önümüzdeki ay yapılacak ara seçimler öncesinde hayat pahalılığına ilişkin kaygılar da seçmenlerin gündeminde ilk sıralarda yer alıyor.
Kamuoyu yoklamaları, Trump liderliğindeki Cumhuriyetçilerin seçimlerde kayıplar yaşayabileceğine işaret ediyor.
Rubio, “Putin’in satacağı dizel, bir şekilde küresel piyasaya ulaşacaktı. Tek fark, ABD’nin bu yakıttan ne kadar alacağı” dedi. Rubio, dizelin ABD’de kara taşımacılığı, tarım ve inşaat sektörleri açısından taşıdığı önemi vurguladı.
Trump’ın bu hamlesi, Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları sürerken zorlu bir kışa hazırlandığı dönemde geldi. Söz konusu saldırılar, sivillerin ısınma ve elektrik olanaklarından mahrum bırakılmasını hedefliyor.
Öte yandan, Trump’la ilişkileri gergin seyretmesine rağmen ABD’li milletvekilleriyle yakın bağlarını koruyan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, destekçilerine yaptırımların uygulanması lehinde açıkça konuşmaları çağrısında bulundu.
