ABD, Çin'in halen Dünya yörüngesinde bulunan çok gizli uzay uçağına ait bir görüntünün gizlilik derecesini kaldırarak fotoğrafı kamuoyuyla paylaştı.
Çin'in Shenlong adlı uzay aracı ilk kez 2024'te ticari bir görüntüleme uydusu tarafından fotoğraflanmıştı. Ancak aracın tam çözünürlüklü görüntüsü, Pentagon'un uzay tehditlerine ilişkin yeni raporunda gün yüzüne çıktı.
Amerikan firması Vantor'un (eski adıyla Maxar) kaydettiği insansız araca ait görüntü, ABD Uzay Kuvvetleri'nin gizli X-37B uzay uçağına benzeyen, kanatlı bir aracı gözler önüne seriyor.
Araçtaki faydalı yük bölmesi kapakları, Shenlong'un kargo bölümünde küçük uydular veya başka uzay araçları taşıyıp bunları yörüngeye bırakabileceğini düşündürüyor.
Shenlong'un 2020'den bu yana 4 yörünge görevi gerçekleştirdiği biliniyor. Son görevine Şubat 2026'da başlayan aracın uçuşları genellikle yaklaşık 9 ay sürüyor.
ABD Savunma İstihbarat Ajansı'nın (DIA) hazırladığı raporda, "Kasım 2022'de bu uzay uçağının başka bir uyduyla birlikte manevra yaptığı ve aralarındaki yaklaşık 1 kilometrelik mesafeyi koruduğu anlaşılıyor" ifadesi yer alıyor.
Raporda ayrıca, "Bir noktada iki nesne arasındaki mesafe 100 metre altına indi. Uzay uçağıyla uydunun yakınlaşıp buluşmuş olabileceği ve ardından uydunun yeniden serbest bırakıldığı düşünülüyor" deniyor.
Raporda, Çin'in uzay silahları geliştirme çalışmalarına ilişkin ayrıntılara da yer veriliyor.
Bunlar arasında, hedefi etkisiz hale getirmek için ışık hızında hareket eden lazer veya yoğunlaştırılmış parçacık demeti kullanan "yönlendirilmiş enerji silahları" (DEW) da bulunuyor.
Raporda, "Çin, yörüngedeki uydulara karşı kullanılabilecek, düşman uzay kabiliyetlerini aksatacak, onlara zarar verecek veya onları tamamen yok edecek silahlar geliştirdi ve muhtemelen geliştirmeye de devam edecek" ifadesine yer veriliyor.
Pekin, uzayda lider güç haline gelmeyi, uluslararası normları Çin'in uzay meselelerindeki tutumlarını destekleyecek biçimde düzenlemeyi ve diğer ülkelerin, Çin'in askeri harekatlarını caydırmak veya bunlara karşı koymak için uzay tabanlı sistemlere bağımlı olduğuna ilişkin değerlendirmesinden yararlanmayı hedefliyor.
Shenlong uzay aracının halihazırda uzay silahları taşıdığına dair herhangi bir kanıt bulunmuyor.
DIA raporunda adı geçen diğer potansiyel rakipler arasında, nükleer silah taşıyacak şekilde tasarlanmış bir uydu geliştirdiği öne sürülen Rusya da yer alıyor.
Raporda, "Uzay tabanlı böyle bir kabiliyet, dünya genelindeki ülkeler ve şirketler tarafından işletilen binlerce uydunun, ayrıca bu uyduların sağladığı hayati iletişim, navigasyon, bilim, meteoroloji, ticaret ve ulusal güvenlik hizmetlerinin hızla ve aniden kaybedilmesine ya da işlevini yitirmesine yol açabilir" ifadesi yer alıyor.
Raporu hazırlayanlar ayrıca uzayda bir nükleer silahın "yeterince düşük bir irtifada patlatılması durumunda, küresel ölçekte elektrik şebekelerinde kesintilere" neden olabileceğine dikkat çekiyor.
Birleşik Krallık, ABD ve SSCB'nin imzaladığı 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması, Dünya yörüngesine nükleer silah yerleştirilmesini yasaklıyor.
Günümüzde uzaydaki askeri faaliyetleri yönetmeye yönelik uluslararası düzeyde kabul görmüş bir sistem yok. Ancak Çin ve Rusya dahil çeşitli ülkeler, uzayda küresel bir silahlanma yarışını önleyecek kurallar getirilmesi için çaba gösteriyor.
DIA raporu, Çin ve Rusya'nın önerdiği antlaşmaların, uzay silahları geliştirme ve konuşlandırmaya yönelik süregelen çalışmaları kabul etmekten kaçındığını öne sürüyor.
Independent Türkçe
