Tarık Raşid yazdı...
ABD ara seçimlerine (3 Kasım) sadece birkaç gün kaldı ve bu seçimlerle birlikte, Demokrat Kongre Üyesi Ilhan Omar'ı hedef alan federal soruşturmalar hızlanıyor ve genişliyor. Ilhan Omar, Cumhuriyetçi yönetim tarafından ABD vatandaşlığından çıkarılması veya en azından Minnesota'dan seçilme şansını etkilemesi amacıyla yürütülen sert bir kampanyayla karşı karşıya bulunuyor.
Soruşturmalar, Omar ve babasının Somali'deki silahlı çatışmadan kaçarak ABD'ye mülteci olarak girdikten sonra vatandaşlık almalarını sağlayan resmî belgelerde sahtecilik yapıp yapmadıkları üzerine odaklanıyor.
Omar hakkında daha önce bir kongre soruşturmasıyla aklandığı, sahte mali bildirimde bulunmakla suçlandığı bir başka soruşturma da yürütülüyor.
Omar, ailesine sığınma hakkı verildikten sonra 12 yaşındayken ailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri'ne giriş yaptı. Beş yıl sonra, 2000 yılında ABD vatandaşı oldu.
Soruşturmayı yürüten makamlar, Omar'ın ABD ordusunda asker olan babası Nur Omar tarafından sunulan vatandaşlık başvurusunda doğum tarihini değiştirdiğini iddia ediyor. Buna göre babası, o sırada kızının 17 yaşında olduğunu iddia etmiş ve bu sayede Ilhan babası aracılığıyla vatandaşlık hakkı kazanmış. Ancak yetkililer, Ilhan'ın o sırada 18 yaşında olduğunu ve bu nedenle babası aracılığıyla otomatik olarak vatandaşlık kazanma hakkına sahip olmadığını, bağımsız olarak vatandaşlık başvurusunda bulunması gerektiğini savunuyor.
Yetkililer, Demokrat Parti’nin Minnesota’dan Temsilciler Meclisi üyesinin Washington’daki ikametgahına baskın düzenlemek için mahkeme izni aldı ve aralarında telefonlar, dizüstü bilgisayarlar, pasaport ve evraklarla dolu kutuların da bulunduğu yaklaşık 17 malzemeye el koydu.
Omar, baskından sonra verdiği ilk röportajda, özellikle sağcı aşırılıkçılardan ve Cumhuriyetçilerden aldığı sayısız ölüm tehdidi ve taciz ile ara sıra kendisini ziyaret eden çocukları için duyduğu korku nedeniyle, yerinin bilinmesinin ardından ABD başkentindeki konutunu boşaltmaya karar verdiğini açıkladı.
Bu kampanya, ABD Adalet Bakanlığı'nın geleneksel olarak seçimden önceki 60 gün içinde herhangi bir adaya karşı yasal işlem başlatmaktan kaçınma geleneğinin ihlalini temsil ediyor. Ancak, yerleşik normlardan sapmak, partisi yaklaşan seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kaybetme riskiyle karşı karşıya olan Başkan Trump yönetiminin neredeyse belirleyici bir özelliği haline geldi.
Cumhuriyetçi milletvekilleri, Trump ve aile üyelerinin servetine ilişkin soruşturma çağrılarına sert bir şekilde karşı çıkarken, şimdi sert tepki göstererek Ilhan Omar'ın mal varlığındaki ani artışın kaynağının soruşturulmasını talep ettiler
İddiaların doğrulanması halinde, Ilhan Omar ABD vatandaşlığından çıkarılabilir ve sınır dışı edilebilir. Omar, beşinci kez üst üste seçilmeyi hedeflediği ve kazanacağı tahmin edilen Minnesota’dan yeniden seçilmek için yarışırken, bir yandan da bu kampanyayla yüzleşiyor. Cumhuriyetçiler, Senato’da Demokrat Tina Smith'in emekli olmasıyla boşalan Minnesota koltuğuna göz dikmiş durumda. Demokratlar hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da Minnesota koltuğunu ellerinde tutsalar da Minnesota seçmenleri arasında Demokratlar tarafından yürütülen bazı sosyal hizmet programlarıyla ilgili skandallar nedeniyle artan hoşnutsuzluk, Cumhuriyetçilerin bu koltuğu ele geçirme umutlarını yeniden canlandırdı.
Anketler, Cumhuriyetçi aday Michelle Tafoya ile Demokrat aday Peggy Flanagan arasında başa baş bir yarış olduğunu ve Flanagan'ın üç ila dört puanlık küçük bir farkla önde olduğunu gösteriyor.
Cumhuriyetçiler, Ilhan Omar'ı hedef alan kampanyalarıyla, Cumhuriyetçi adayın eyaletin başarısız yönetiminin bir parçası olarak göstermeye çalıştığı Demokrat Senato adayının da seçilme şansını etkileyebileceklerine inanıyorlar. Ancak Flanagan, Tafoya’yı hedef alırken hem Başkan Trump hem de Cumhuriyetçi milliyetçilerle olan bağlarını vurgulamaya odaklanıyor; bu konular, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük Somali topluluğuna ev sahipliği yapan Minnesota'daki seçmenler arasında derin yankı uyandırıyor. Omar'a karşı yürütülen bu kampanya, özellikle Başkan Trump'ın hem ulusal düzeyde hem de Minnesota'da popülerliğinin oldukça düşük bir seviyeye, yüzde 37'ye kadar gerilemiş olduğu göz önüne alındığında, eyaletteki seçmenler arasında ters tepebilir.
ABD Nüfus Sayım Bürosu'nun resmi verilerine göre Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 260 bin Somali kökenli Amerikalıdan 84 bini Minnesota'da yaşıyor ve bunların büyük çoğunluğu ABD vatandaşı olup, yüzde 58'i ABD topraklarında doğmuştur.
Omar, Başkan Trump'ı 2019'dan beri politikalarına ve açıklamalarına yönelik açık sözlü eleştirileri nedeniyle kendisinden siyasi intikam almaya çalışmakla suçluyor.
Omar ayrıca, 2009 yılında ABD vatandaşlığı almasına yardımcı olmak için kardeşi Ahmed Nur Said Elmi ile evlendiği iddialarıyla da karşı karşıya. Ilhan bu iddiayı saçma ve kötü niyetli olarak nitelendirdi. 2017'de boşandığı Elmi'nin kardeşi olduğuna dair hiçbir kanıt yok.
Omar, sözcüsü aracılığıyla iddiayı şiddetle reddetti ve bunu kendisine karşı temelsiz ve iğrenç bir komplo teorisinin parçası ve “Trump başkanlığının başarısızlıklarından ve Cumhuriyetçilerin Kongre'deki iki yıllık başarısızlığından dikkatleri başka yöne çekmek ve onu karalamak için umutsuz bir girişim” olarak nitelendirdi.
Ancak New York Times gazetesi, eski iki soruşturmacının, Başkan Barack Obama yönetimi sırasında 2016 yılında yapılan bir soruşturmanın bu iddiayı destekleyecek bazı kanıtlara ulaştığını, ancak olayın üzerinden beş yıldan fazla zaman geçtiği için bunların görmezden gelindiğini söylediklerini aktardı. Bu suçlama, sivil bir suç teşkil edebilir ama sınır dışı edilmeyi gerektirmiyor.
Hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat parti üyelerinden oluşan Kongre Yürütme Ofisi, Omar'ı son mali yılda ani servet artışı şüphesinden akladı. Ona karşı bütün iddiaları ezici bir çoğunlukla düşürdü. Omar, muhasebecisinin ilk beyanındaki bir hataya ilave olarak, mali bildirimlerinde servetinin, varlıklarını bir girişim sermayecisi olan milyoner kocası ile birleştirdikten sonra arttığını açıkladı.
Cumhuriyetçi milletvekilleri, Demokratların Trump ve aile üyelerinin servetindeki artışın soruşturulması çağrılarına sert bir şekilde karşı çıkarken, şimdi sert tepki göstererek Omar'ın mal varlığındaki ani artışın kaynağının soruşturulmasını talep ettiler. Trump ayrıca Omar'ı Minnesota'nın sosyal hizmet sisteminden yasadışı yollarla kazanç sağlamakla da suçladı; Omar bu suçlamayı şiddetle reddetti. Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), Omar'ı yasadışı zenginleşme veya servetini yasadışı bir şekilde büyütme iddialarından akladı. Omar, Başkan Trump ve bazı Cumhuriyetçileri kendisini siyasi olarak hedef almakla suçladı.
Omar'ın evine yapılan baskından altı gün sonra eski Başkan Barack Obama'nın Trump yönetiminin eylemlerini dehşet verici olarak nitelendirdiği ılımlı bir açıklaması dışında, Demokrat liderlik büyük ölçüde sessiz kaldı
Omar, Trump ve yönetiminin siyasi rakiplerine karşı bir silaha dönüştürdüğünü söylediği Adalet Bakanlığı aracılığıyla kullandığı yıldırma taktiklerine meydan okuduğunu açıkladı. Bu girişimlerin kendisini ne korkutacağını ne de susturacağını vurguladı. Omar, Trump'ın on yıldır kendisini asılsız yalanlar ve amansız karalama kampanyalarıyla hedef aldığını ve bunun da bu dizinin son bölümü olduğunu sözlerine ekledi.
Yetkililer, Omar'ın akrabaları da dahil olmak üzere davayla ilgili bir düzineden fazla celpname çıkardı. Sağcı medya kuruluşları, federal müfettişlerin devam eden soruşturmanın devamı olarak Omar'dan analiz için DNA örnekleri aldığına işaret etti.
Trump, Somali kökenli Amerikalıları hedef almaya devam ederek onları “kaos ve suç ülkesinden gelip Amerikalılara nasıl yönetileceğini öğretmeye çalışan” suçlular, katiller ve teröristler olarak nitelendirdi.
Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı (ICE) tarafından gerçekleştirilen baskınlarla bir ilgisi olmadığını söyledi ve “O korkunç bir insan, ama bununla hiçbir ilgim yok. Bu Adalet Bakanlığı'nın meselesi” dedi.
ABD Anayasası, Amerika Birleşik Devletleri'nde doğan herhangi birinin vatandaşlığının elinden alınmasını yasaklamaktadır. Ancak, vatandaşlık için gerekli belgelerde sahtecilik yapılması, suç faaliyetlerinin gizlenmesi veya ABD'de yasaklanmış terörist veya diğer örgütlerle iş birliği gibi çeşitli durumlarda, vatandaşlığa sonradan hak kazananların vatandaşlığının iptaline izin vermektedir.
Amerikan tarihinde bir Kongre üyesinin vatandaşlığının iptal edilmesinin bir emsali yok. Şarku’l Avsat’ın al Majalla'dan aktardığı analize göre Omar'ın vatandaşlığı şu anda tehlikede olsa bile, bunun için uzun yasal süreçler gerekiyor; bu da ara seçimlerin sonuna kadar sınır dışı edilmesinin olası olmadığı anlamına geliyor.
ABD Yüksek Mahkemesi, 1967'de tarihi bir karar alarak, vatandaşlığın Anayasa'nın 14. Değişikliği ile güvence altına alınan, vatandaşlığın hileli yollarla elde edilmesi veya ülkeye yasadışı giriş gibi belirli durumlar dışında hükümet tarafından iptal edilemez doğal bir hak olduğuna hükmetmiştir.
Ayrıca, bir Kongre üyesinin vatandaşlığının iptal edilmesi, güçler ayrılığı ve Kongre'nin bunu yapma yetkisiyle ilgili önemli yasal ve anayasal zorluklarla da karşılaşacaktır.
Ne var ki Omar'ın evine yapılan baskından altı gün sonra eski Başkan Barack Obama'nın Trump yönetiminin eylemlerini dehşet verici olarak nitelendirdiği ılımlı bir açıklaması dışında, Demokrat liderlik büyük ölçüde sessiz kaldı. Obama, “Federal hükümet, sadece başkanı eleştirmeye cesaret ettiği için yasalara uyan seçilmiş bir temsilciyi hedef aldı” dedi.
Ilhan Omar, 2016 yılında Minnesota’dan Temsilciler Meclisi'ne seçilen ilk Somali kökenli Müslüman kadın oldu ve 20 yıldır yaşadığı B60 Bölgesi'ni temsil ediyor. 2018'de ise ABD Kongresi'ne seçilen ilk Afrikalı mülteci oldu
Obama, Demokratların iktidara gelmeleri halinde aynı şeyi yapabilecekleri konusunda uyardı. Parti liderliğinin geri kalanı ise dikkat çekici bir şekilde sessiz kaldı. Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve eski başkan adayı Hillary Clinton sessiz kaldı. Omar'ı savunan en güçlü seslerin ilerici kesimden gelmesi ise gayet doğaldı. Bunların başında da Senatör Bernie Sanders, New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez, Michigan Temsilcisi Rashida Tlaib ve New York Belediye Başkanı Zahran Mamdani geliyordu.
Minnesota valiliğine aday olan Senatör Amy Klobuchar, Omar'a karşı yürütülen kampanyanın zamanlamasını sorgulayan ancak masumiyetine dair güven ifade etmeyen zayıf bir açıklama yayınladı. Bazı yorumcular, parti liderlerine Omar'a desteklerini ifade etmek ve bu sağcı, Müslüman karşıtı uygulamalara son verilmesini talep etmek için basın toplantıları ve mitingler düzenlemeleri çağrısında bulundu.
Omar'ın Filistin davasına verdiği destek, İsrail'e yönelik sürekli eleştirileri ve askeri yardımın sona erdirilmesi çağrıları, göçmenlik ve pasaport idaresinin yerini göçmen toplulukları korumak için güvenlik güçlerinin almasını savunması, kapsamlı bir sağlık sisteminin kurulmasına verdiği destek, ayrıca ilerici grubun aktif bir üyesi olması ve Kongre'deki sadece iki Müslüman kadından biri olması, onu parti liderlerinin siyasi bir yük ve İsrail yanlısı lobilerin desteğini kaybetme nedeni olarak gördüğü bir sorun çıkarıcı haline getirdi.
Daha sonra, bilhassa soruşturma makamlarının kendisini veya ailesinin herhangi bir üyesini kanunu çiğnemekle suçlayacak kanıtlar bulabileceği ve bunun Demokratları zor durumda bırakabileceği korkusuyla, partinin eski muhafızlarının gözünde Omar, iktidarı yeniden kazanma umutlarının önünde bir engele dönüştü.
Ilhan Omar, 2016 yılında Minnesota’dan Temsilciler Meclisi'ne seçilen ilk Somali kökenli Amerikalı Müslüman oldu ve 20 yıldır yaşadığı B60 Bölgesi'ni temsil ediyor. 2018'de ise ABD Kongresi'ne seçilen ilk Afrikalı mülteci, Minnesota'yı temsil eden ilk siyahi kadın ve Temsilciler Meclisi'ne seçilen ikinci Müslüman kadın oldu. İsrail yanlısı lobi grupları tarafından harcanan ciddi miktardaki fonlara rağmen, Omar Kongre üyeliği için girdiği dört seçimi de kazandı ve yeniden kazanacağı tahminleri arasında beşinci dönem için de adaylığını koydu.
*"Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir."
