Donald Trump’ın ikinci başkanlık dönemi olaylarla dolu geçti, ancak Cumhuriyetçilerin bugün yapılacak ara seçimlerde Kongre üzerindeki kontrollerini kaybetmeleri halinde, görev süresinin son iki yılı çok daha sert dalgalanmalara sahne olabilir.
İran’a yönelik saldırıların yeniden başlatılmasından seçim sonuçlarına itirazlara ve Demokratların yürüttüğü soruşturmalarla mücadeleye kadar Trump’ın seçim sonrası stratejisi, her alanda kargaşa çıkarmayı içerebilir.
Analistler, başkanlığının son dönemine giren ve siyasi nüfuzu zayıflayan Trump’ın her zamankinden daha intikamcı bir tutum sergileyebileceği uyarısında bulunuyor.
George Washington Üniversitesi Medya ve Halkla İlişkiler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Peter Loge, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Başkan Trump’ın sahneden sessizce çekileceğinden şüpheliyim… Tarihte onun ‘Yenildim, artık benim zamanım doldu’ diyeceğine işaret eden hiçbir şey yok. Trump ne zaman köşeye sıkışsa sesini daha fazla yükseltti ve çok daha saldırgan bir tutum sergiledi” ifadelerini kullandı.
Veto ve intikam
Trump kendisini her zaman bir mücadeleci olarak gördü ve Demokratların Kongre’nin bir veya iki kanadında çoğunluğu elde etmesi durumunda da aynı yaklaşımı benimseyeceğini açıkça ortaya koydu.
Trump, New York Post gazetesinin podcast programına yaptığı açıklamada, “Bence harika bir performans sergileyeceğiz, ancak kazanamazsak her şeyi veto edeceğim. Ardından bize gelecekler ve muhtemelen anlaşmalar yapacağız” dedi.
Beyaz Saray, Demokratların Trump’a karşı gündeme getirebileceği soruşturmalar veya azil süreçleriyle mücadele etmeye de hazır olduğunu belirtiyor.
Trump, Time dergisine verdiği röportajda, “Muhtemelen peşime düşecekler, ben de onların peşine düşeceğim” ifadesini kullandı. Trump ayrıca, kendisi hakkında soruşturma yürüten Demokratlar hakkında Adalet Bakanlığı’na soruşturma başlatma talimatı verebilir.
2020 başkanlık seçimlerindeki yenilgisini hiçbir somut dayanak olmaksızın itiraz konusu yapan Trump, oyların sayımına karşı çıkarak veya çekişmeli seçim yarışlarının sonuçlarının onaylanmasını geciktirerek ara seçimlere de müdahale edebilir.
İran savaşı
Dış politika, görev sürelerinin son dönemine giren ABD başkanlarının geniş yetkilere sahip olmaya devam ettiği tek alan olarak öne çıkıyor.
Trump, seçimlerin arifesinde Tahran’la yeni görüşmelerin bir anlaşmaya varılmasını sağlayabileceğine işaret etmiş gibi görünmesine rağmen İran’a yönelik geniş çaplı askerî operasyonları yeniden başlatabilir.
Brookings Enstitüsü’nden Ryan Hass, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Mirasında savaş yanlısı biri olarak anılmak istediğini düşünmüyorum. Geride daha güçlü bir Amerika bırakmak istiyor” dedi.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre, İran’la savaşın devam etmesiyle birlikte Trump’ın Savunma Bakanı Pete Hegseth’i görevden alabileceğine ilişkin spekülasyonlar da gündeme geldi. Bu adımın, başarısızlıkların sorumluluğunu üstlenmekten hoşlanmayan bir başkan açısından alışılmadık olmadığı belirtiliyor.
Ukrayna savaşı
Trump, barış anlaşmaları yapma konusunda uzman biri olarak görülmekten hoşlanıyor ve Ukrayna’ya Rusya ile bir uzlaşmayı kabul etmesi yönündeki baskılarını sürdürmesi bekleniyor. ABD, Rusya ve Ukrayna arasındaki üçlü görüşmelerin yeni turunun gelecek hafta yapılması planlanıyor.
Trump aynı zamanda, büyük güçlerin liderleri arasında kendisine denk gördüğü iki isim olan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilişkilerde ilerleme sağlamaya çalışmayı sürdürecek. Üç liderin bu ayın ilerleyen günlerinde Çin’de düzenlenecek bir zirvede bir araya gelmesi ihtimali bulunuyor.
Hass, ABD’nin NATO’daki bazı müttefikleri ve diğer Batılı ortaklarıyla ilişkilerini azaltmayı sürdürmesinin, hatta bu süreci hızlandırmasının da muhtemel olduğunu değerlendirdi.
Ticaret konusunda ise Hass’a göre Trump, son dönemde Kanada’ya yönelik sergilediği düşmanca tutumun da gösterdiği üzere ‘amansız bir şekilde aktif’ olmaya devam edecek.
İlgi odağı
Trump ilgi odağı olmayı seviyor ve 2028 ABD başkanlık seçimlerinde muhtemel haleflerine yönelik ilginin kendisine kaymasından hoşlanması beklenmiyor.
Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance veya Dışişleri Bakanı Marco Rubio’dan hangisini destekleyeceği konusunda oldukça muğlak bir tutum sergiledi. Ancak Trump, anayasa tarafından yasaklanan üçüncü bir dönem için aday olabileceğine yönelik imalarda bulunmayı büyük ölçüde bıraktı.
Lincoln Anıtı
Emekliliğe hazırlanan diğer kişiler gibi Trump da dikkatini restorasyon ve yenileme projelerine yöneltmeyi tercih edebilir.
Ara seçim kampanyasının kapanış konuşmasında Trump, siyasetten neredeyse hiç söz etmedi. Bunun yerine Lincoln Anıtı’nın yanındaki Yansıma Havuzu’nun yenilenmesinden ve Washington’ı güzelleştirmeye yönelik diğer planlardan bahsetti. Trump, başkalarının bunu yapmayabileceği endişesiyle Washington’da kendi izini bırakmak istediğini açıkça dile getirdi. Pazartesi günü Yansıma Havuzu’nun başında yaptığı açıklamada, “Washington için planladığımız pek çok harika proje var” dedi.
