Seçimlerin pazar günü yapıldığı birçok ülkenin aksine ABD'de seçimler, 19'uncu yüzyıldan bu yana geleneksel olarak salı günleri düzenleniyor.
Peki, bu geleneğin geçmişi ve ortaya çıkış nedeni ne?
Şarku’l Avsat’ın ABD'nin NBC televizyonundan aktardığı habere göre bu gelenek 1845 yılına dayanıyor. O dönemde ABD nüfusunun büyük bölümü kırsal bölgelerde yaşıyordu. Ulaşım koşulları da bugünkünden oldukça farklıydı. Kırsal bölgelerden seçim merkezlerine ulaşmak bazı durumlarda saatler, hatta günler alabiliyordu.
Ayrıca her eyalet, başkanlık seçimlerini birkaç haftaya yayılan farklı tarihlerde gerçekleştirebiliyordu. Bu durum bir soruna yol açıyordu. Erken oy kullanan eyaletlerde açıklanan sonuçlar, henüz sandık başına gitmemiş eyaletlerdeki seçmenleri etkileyebiliyordu.
Bu sorunu ortadan kaldırmak isteyen Kongre, seçim sürecini düzenlemeye karar verdi. 23 Ocak 1845'te kabul edilen yasayla başkanlık seçimleri için ortak bir tarih belirlendi. Buna göre seçimler, kasım ayının ilk pazartesisini izleyen salı günü yapılacaktı.
Bu kural günümüzde de geçerliliğini koruyor.
Neden özellikle kasım ayında salı günü?
Kasım ayının seçilmesinde ekonomik ve iklimsel koşullar belirleyici oldu. 19'uncu yüzyılda tarım, ekonominin temelini oluşturuyordu ve seçmenlerin önemli bir bölümü şehir merkezlerinden uzaktaki çiftliklerde yaşıyordu. Bu nedenle yasa koyucular, insanların tarımsal faaliyetlerini ciddi biçimde aksatmadan oy kullanabilecekleri bir tarih belirlemek zorundaydı.
Kasım ayı bu açıdan uygun bir dönemdi. Ülkenin büyük bölümünde sonbahar hasadı bu ay itibarıyla tamamlanıyor, kışın sert koşulları ise henüz başlamamış oluyordu. Böylece seçmenlerin seyahat etmesi için nispeten elverişli bir ortam sağlanıyordu.
Salı gününün tercih edilmesinde ise dini, sosyal ve ekonomik gerekçeler etkili oldu.
Pazar günü, Hristiyan nüfusun önemli bir bölümü için dinlenme ve ibadet günüydü. Bu nedenle o gün seyahat etmek uygun görülmüyordu. Pazartesi günü ise seçmenlerin seçim merkezlerine ulaşabilmeleri için seyahat etmelerine ayrılması gereken bir gündü.
Çarşamba günleri de birçok tarım topluluğunda çiftçilerin ürünlerini sattığı “pazar günü” olarak kabul ediliyordu. Bu nedenle salı günü, seçim yapmak için en uygun gün olarak öne çıktı.
Ayrıca kasım ayının ilk gününden de kaçınıldı. Bunun nedenleri arasında bu tarihin ABD'de kutlanan “Azizler Günü”ne denk gelebilmesi ve tüccarların ticari hesaplarını yaptıkları dönemle çakışması yer alıyordu.
Seçim tarihinin değiştirilmesi yönündeki çağrılar
Salı günü seçim yapılması 19'uncu yüzyılın koşullarına uygun olsa da günümüzde bazı seçmenler açısından önemli bir engel oluşturuyor.
Özellikle uzun saatler çalışanlar, işlerinden izin almakta zorlananlar, ailevi sorumlulukları bulunanlar ve oy kullanma merkezlerine ulaşım konusunda güçlük yaşayanlar bu durumdan etkileniyor.
Latin Amerika kökenli toplulukların bazı üyeleri de bu sorunlarla daha sık karşılaşıyor. Bunun nedenleri arasında bu topluluğun önemli bir bölümünün restoran, otel, inşaat, temizlik, ulaşım ve sağlık sektörlerinde çalışması bulunuyor. Bu sektörlerde çalışanların birkaç saatliğine bile işlerinden izin almaları zaman zaman zor olabiliyor.
Seçimlerin hafta sonuna alınması veya seçim gününün federal resmî tatil ilan edilmesi yönünde farklı dönemlerde çeşitli öneriler gündeme getirildi. Ancak bu önerilerin hiçbiri federal seçimlerin genel tarihini değiştirmedi.
