Uluslararası bir bilim insanları ekibi, 115 milyon yıllık dinozor kemiklerinde ilk kez alyuvar bulduklarını düşünüyor.
Aratasaurus adı verilen etçil ve genç bir dinozorun uzuv kemiklerini analiz edip fosilleşmiş alyuvar gibi görünen çok sayıda mikroskobik yapı saptayan araştırmacılar, "çığır açıcı keşfi" duyurdu.
Brezilya'nın kuzeydoğusundaki Ceará eyaletinde yer alan bir alçıtaşı madeninde 2008'de çıkarılan dinozor kemikleri, Brezilya Ulusal Müzesi'nde muhafaza ediliyor ve araştırmacılar da incelemelerini burada sürdürüyordu.
Avustralya'daki Curtin Üniversitesi'nden kimyager ve çalışmanın ortak yazarı Kliti Grice, "Bir şişe dolusu dinozor kanı bulmadık. Karşımızda antik biyolojinin mineral ve moleküler yankısı var ve bu bilimsel açıdan çok daha ilginç" diyor.
Benim için en şaşırtıcı şey, böylesine uzun bir jeolojik zamanın ardından bu yapıları, biyolojik kökenlerine dair kimyasal kanıtlarla birlikte görebilmemiz. 115 milyon yıllık alyuvarlarda bozulmamış hem (dokulara oksijen taşıyan hemoglobinin bir bileşeni -çn.) türevli molekülleri tespit etmek hayret verici bir şey: Bu gerçekten de çığır açıcı bir keşif.
Grice, daha fazla araştırmanın kanın evrimi, dinozorların metabolizması ve eski hayvanların aktivite düzeylerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabileceğini söylüyor.
Araştırmacılar, bu tür bir muhafazanın mümkün olduğunun bilinmesinin, evrenin başka yerlerinde de benzer yaşam izlerinin bulunduğu anlamına gelebileceğini ekliyor.
Grice, "Bu bulgular, hemoglobin gibi belirli biyomoleküllerin eski zamanlardan günümüze ulaşamayacağına dair uzun zamandır süregelen varsayımlara meydan okuyor" ifadelerini kullanıyor.
Bu keşif sadece kanla ilgili bilinen fosil kayıtlarını genişletmekle kalmıyor, aynı zamanda çoktan soyu tükenmiş hayvanların fizyolojisine doğrudan moleküler bir pencere açarak onları ve yaşadıkları dünyayı daha iyi anlamamızı sağlıyor.
Grice, "Bu çalışma, tüm biyolojik bilgilerin belirli bir süre sonra mutlaka yok olacağını varsaymak yerine, moleküler yapıların ne kadar süre korunabileceğini araştırmaya devam etmemiz için bizi cesaretlendiriyor" diye ekliyor.
Araştırmacılar, kemiklerin muhtemelen 3 metreden daha uzun boya ve yaklaşık 35 kg ağırlığa sahip 4 yaşındaki bir dinozora ait olduğunu söylüyor.
Üniversitenin Yer ve Gezegen Bilimleri Birimi Başkanı Prof. Martin Van Kranendonk, araştırmanın moleküler yapıların çok uzun süreler boyunca veya elverişsiz koşullarda nasıl korunabildiğine ilişkin anlayışımızı değiştirdiğini belirtiyor.
Bu çalışma, farklı kurumlar, kıtalar ve bilimsel disiplinler arasındaki eşgüdümlü çabaların antik yaşam hakkında olağanüstü bilgiler edinmemizi nasıl sağladığına dair bir örnek oluşturuyor.
Independent Türkçe
