ABD Kongresi ara seçim kampanyalarının sona ermesinin ardından, Başkan Donald Trump'ın halefini belirleyecek yarışın giderek kızışması bekleniyor. 2028 yılı için hazırlıklara şimdiden başlayan çok sayıda Demokrat aday bulunurken, henüz öne çıkan belirgin bir isim yok.
Aralarında eyalet valileri, senatörler ve eski başkan adaylarının bulunduğu muhtemel adaylar, son haftalarda ara seçim kampanyaları kapsamında, başkanlık adaylığı yarışının erken başlayacağı eyaletlerde yoğun bir seçim turu gerçekleştirdi. Bu isimler, aylardır bağışçıların desteğini kazanmaya, medyada görünürlüklerini artırmaya ve kitap yayımlamaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Bu girişimler, Beyaz Saray'a uzanan yolda sıkça başvurulan adımlar olarak öne çıkıyor.
Cumhuriyetçiler cephesinde ise adaylık yarışı daha az kalabalık görünüyor. Trump'ın üçüncü kez başkan seçilmesini anayasal kurallar engellerken, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın olası halefleri arasında öne çıkan isimler olarak değerlendiriliyor.
Kasım 2028'de yapılacak başkanlık seçimleri için henüz hiçbir isim resmen adaylığını açıklamadı.
İşte Demokrat Parti'de en fazla dikkat çeken muhtemel adaylar, kategorilere göre ve alfabetik sırayla:
Eyalet valileri
Demokrat Partili çok sayıda eyalet valisi, muhtemel başkan adayları arasında gösteriliyor. Bu isimler seyahat programları, bağış toplama faaliyetleri ve ulusal ölçekte görünürlüklerini artırmaya yönelik girişimleriyle şimdiden dikkat çekiyor.
Andy Beshear
Kentucky Valisi Beshear, bu yıl Demokrat Valiler Birliği'nin başkanlığını üstlendi. Bu görev, Cumhuriyetçilerin ağırlıklı olduğu eyalette kendisini tanıtması için önemli bir platform sağladı.
Federal Seçim Komisyonu'na sunulan verilere göre Beshear'ın siyasi eylem komitesinde 2 milyon dolardan fazla para bulunuyor. Nevada, New Hampshire ve Güney Carolina gibi erken ön seçimlerin yapılacağı eyaletlerde düzenlenen etkinliklere katıldı.
Beshear ayrıca Wisconsin ve Georgia gibi başkanlık seçimlerinde rekabetin yoğun olduğu eyaletlerde Demokrat adaylar için seçim kampanyalarına destek verdi.
Eylül ayında verdiği bir röportajda 2028'de aday olabileceğinin sinyalini veren Beshear, "Çocuklarıma ve gelecek nesillere parçalanmış bir ülke bırakmayacağım" ifadelerini kullandı.
Güçlü yönleri: Trump'ın 2024'te 30 puandan fazla farkla kazandığı Kentucky'de iki kez vali seçilmiş olması.
Zayıf yönleri: Kentucky dışında yeterince tanınmaması ve iki partinin uzlaşmasına dayalı ılımlı siyasi yaklaşımının Demokrat seçmenlerin ön seçimlerdeki beklentileriyle örtüşmeyebilmesi. Anketler, çok sayıda Demokrat seçmenin partilerinin Trump'a ve politikalarına karşı yeterince güçlü mücadele etmediğini düşündüğünü gösteriyor.
Gavin Newsom
California Valisi Newsom, şubat ayında anı kitabını yayımladı. Nevada, New Hampshire ve Güney Carolina gibi başkanlık ön seçimlerinin erken yapılacağı eyaletleri ziyaret etti. Federal Seçim Komisyonu verilerine göre Newsom'un siyasi eylem komitesinde yaklaşık 7 milyon dolar bulunuyor.
Newsom, eylül ayında CNN'e verdiği röportajda, Trump'a 2024'te kaybeden eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in yarışa katılması durumunda aday olmayacağını söyledi.
Haziran ayında Trump'ı, başkanlık adaylığını düşündüğü için Adalet Bakanlığı'na kendisi ve eşi hakkında siyasi saiklerle soruşturma yürütme talimatı vermekle suçladı.
Güçlü yönleri: Trump'a yönelik sert eleştirileri sayesinde ülke çapında tanınan bir siyasi profil oluşturması.
Zayıf yönleri: California'nın ABD'de benzin fiyatları, vergiler ve evsizlik oranları bakımından en yüksek seviyelere sahip eyaletlerden biri olması. Cumhuriyetçiler, Newsom'un aday olması halinde bu konuları seçim kampanyasında gündeme getirebilir.
JB Pritzker
Illinois Valisi Pritzker, Nevada, New Hampshire ve Güney Carolina dahil olmak üzere erken ön seçimlerin yapılacağı eyaletleri ziyaret etti.
Pritzker, 1 Kasım'da NBC'nin "Meet the Press" programına verdiği röportajda başkanlığa aday olma ihtimalini dışlamadı. Önceliğinin Illinois halkı için en iyisini yapmak ve Demokratların seçimleri kazanmasını sağlamak olduğunu söyledi.
Demokratlara, ocak ayında Kongre'deki görevlerine başladıktan sonra güçlü adımlar atmaları çağrısında bulundu. NBC News'in 4 Kasım tarihli haberine göre Pritzker, ayrıntılı bir yasama yol haritası açıklamaya hazırlanıyordu. Bu adımın başkanlık hedeflerini güçlendirmeyi amaçlayabileceği değerlendiriliyor.
Pritzker, 3 Kasım'da yapılan seçimlerde yeniden Illinois Valisi seçildi.
Güçlü yönleri: Trump'ın Ulusal Muhafız birliklerini ve federal göçmenlik görevlilerini ABD şehirlerine konuşlandırmasını eleştirmesi sayesinde ülke çapında tanınması. Hyatt oteller zincirinin varisi olan milyarder Pritzker'in, kendi serveti sayesinde bağışçılara olan bağımlılığını azaltabilmesi.
Zayıf yönleri: Büyük servetinin, ekonomik sıkıntılar yaşayan seçmenlerin gerçeklerinden uzak olduğu veya kişisel servetine aşırı ölçüde güvendiği yönünde rakiplerinin eleştirilerine hedef olabilmesi.
Josh Shapiro
Pennsylvania Valisi Shapiro, bu yıl anı kitabını yayımladı ve ekim ayında federal düzeyde bir siyasi eylem komitesi kurdu. Bu komite, Demokrat adaylar için bağış toplamasına ve gelecekteki olası başkanlık kampanyasını desteklemesine imkân sağlıyor.
Shapiro, 1 Kasım'da CBS News'in "Face the Nation" programında Beyaz Saray'a aday olma ihtimali sorulduğunda, önceliğinin Pennsylvania'daki ara seçimlerde Demokratlara yardım etmek olduğunu söyledi. Shapiro, 3 Kasım'da yeniden vali seçildi.
Ancak nisan ayında daha açık konuşmuş ve Demokratların ara seçimlerin ardından ülkenin gelecekteki yönü hakkında bir müzakere yürütmesi gerektiğini belirtmiş ve "Bu tartışmanın bir parçası olacağım" demişti.
Güçlü yönleri: Trump'ın 2024'te kazandığı, başkanlık seçimlerinde kritik öneme sahip Pennsylvania'da popüler bir vali olması.
Zayıf yönleri: Yahudi olan Shapiro'nun İsrail yanlısı bir Demokrat olarak görülmesi. Gazze ve İran savaşları nedeniyle Demokratlar arasında İsrail'e yönelik eleştiriler artarken, Shapiro'nun ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşa karşı çıkmış olması bu algıyı tamamen ortadan kaldırmıyor.
Muhtemel adaylar arasında adı geçen diğer valiler arasında, aday olmayacağını açıklamasına rağmen Maryland Valisi Wes Moore ve Michigan Valisi Gretchen Whitmer bulunuyor.
Whitmer, mayıs ayında başkanlığa aday olmayacağı izlenimini vermiş, ancak daha sonra "Hiçbir şey imkânsız değildir" diyerek geri adım atmıştı. Ekim ayında "Meet the Press" programına verdiği röportajda da adaylık ihtimalini dışlamadı.
Eski başkan adayları
Daha önce başkanlık yarışına katılmış iki Demokrat isim, yeniden aday olabileceklerine yönelik erken adımlar attı veya bu ihtimali kamuoyu önünde değerlendirdi.
Pete Buttigieg
2020 seçimlerinde Demokrat Parti'nin başkan adaylığını kazanamayan Buttigieg, eski Başkan Joe Biden döneminde Ulaştırma Bakanı olarak görev yaptı.
Siyasi eylem komitesinde yaklaşık 7 milyon dolar bulunan Buttigieg, erken ön seçimlerin yapılacağı ve başkanlık seçimlerinde kritik önem taşıyan çeşitli eyaletleri ziyaret etti.
Ağustos ayında katıldığı bir podcast programında, 2028'de aday olup olmayacağı sorusuna "Aday olmaya, olmamaktan daha yakınım" cevabını verdi. Eylül ayında verdiği röportajlarda ise ara seçimlerde Demokrat adaylara destek vermeye odaklandığını belirtti.
Güçlü yönleri: Münazara becerisiyle öne çıkması ve muhafazakâr Fox News gibi platformlarda Cumhuriyetçileri doğrudan eleştirmekten çekinmemesi.
Zayıf yönleri: 2020 seçim kampanyasında Demokrat Parti'nin önemli seçmen gruplarından biri olan siyah seçmenler arasında zayıf performans sergilemesi. Ayrıca yönetim deneyiminin sınırlı olması; kabine üyesi olmadan önce yalnızca Indiana eyaletindeki South Bend kentinin belediye başkanlığını yapmış olması.
Kamala Harris
Biden'ın eski yardımcısı Harris, 2024'te Trump'a kaybetmesinin ardından yeniden aday olabileceğini en açık şekilde dile getiren isimlerden biri oldu.
Nisan ayında "Belki. Belki. Bunu düşünüyorum" diyen Harris, ekim ayında katıldığı bir podcast programında henüz aday olup olmayacağına karar vermediğini ancak bir karar vereceğini söyledi.
Harris, eylül ve ekim aylarında Nevada, New Hampshire ve başkanlık seçimlerinde kritik öneme sahip Michigan dahil altı eyalette Demokrat adaylara destek verdi.
Güçlü yönleri: Ülke genelinde yüksek tanınırlığa sahip olması ve Demokrat seçmenler arasındaki kamuoyu yoklamalarında iyi sonuçlar elde etmesi.
Zayıf yönleri: Yeniden aday olması halinde üçüncü kez başkanlık yarışına katılacak olması. Ön seçimlerde seçmenler, daha önce aday olup kaybeden isimlere genellikle şüpheyle yaklaşıyor. Ayrıca Biden ile olan siyasi ilişkisi de sorun oluşturabilir. Bazı Demokratlar, Biden'ın 2024 yarışından çekilmekte gecikmesinin partinin seçim şansına zarar verdiğini düşünüyor.
ABD Senatosu üyeleri
ABD Senatosu'ndaki bazı Demokrat üyeler, 2028 başkanlık seçimleriyle ilgili spekülasyonlara konu oldu. Bunlardan ikisi, Arizona Senatörü Mark Kelly ve Georgia Senatörü Jon Ossoff, şimdiden yoğun ilgi görüyor.
Muhtemel adaylar arasında ayrıca Arizona Senatörü Ruben Gallego, Connecticut Senatörü Chris Murphy ve New Jersey Senatörü Cory Booker da bulunuyor.
Mark Kelly
Emekli astronot ve eski ABD Deniz Kuvvetleri pilotu Kelly, 2028 için adı geçen Demokrat adaylar arasında en yüksek nakit rezervine sahip isim olarak öne çıkıyor.
Federal Seçim Komisyonu'na sunulan verilere göre Kelly'nin ana siyasi komitesinde 26 milyon dolardan fazla para bulunuyor. Ofisinin açıklamasına göre Kelly, mevcut ara seçim döneminde 23 eyalette Demokrat adaylar için seçim kampanyalarına katıldı.
Güçlü yönleri: Başkanlık seçimlerinde rekabetin yoğun yaşandığı Arizona'da seçim kazanmış olması. 2011 yılında bir suikast girişiminden sağ kurtulan eski Kongre üyesi Gabby Giffords'un eşi olması nedeniyle silah satışına yönelik denetimler konusunda güvenilir bir isim olarak görülmesi.
Zayıf yönleri: Demokrat Parti'nin ön seçimlerinde daha ilerici seçmenlerin ağırlık kazanması nedeniyle fazla ılımlı bulunabilmesi.
Jon Ossoff
Ossoff, son aylarda Trump'ı yolsuzlukla ve görevini yerine getiremeyecek durumda olmakla suçlayan, alışılmışın dışında doğrudan ve sert konuşmalarıyla daha fazla tanınmaya başladı.
Ancak son dönemdeki kamuoyu açıklamalarında 2028'de aday olacağı iddialarını reddetti. Ekim ayında yeniden seçilmek için yürüttüğü kampanya sırasında katıldığı bir münazarada başkanlık yarışına katılmakla "hiç ilgilenmediğini" söyledi.
Ossoff, 3 Kasım'da yapılan seçimlerde Senato'ya yeniden seçildi.
Güçlü yönleri: 2028'de kritik bir seçim bölgesi olması beklenen Georgia'da seçim kazanmış olması. Genç, iletişim becerileri güçlü ve Demokrat seçmenler arasında hızla yükselen bir isim olması.
Zayıf yönleri: Yönetim deneyiminin sınırlı olması ve daha sol eğilimli, coşkulu ve cesur bir siyasi söylem arayan ilerici seçmenlerin desteğini kazanmakta zorlanabilmesi.
İlerici kanat
Alexandria Ocasio-Cortez
New York milletvekili olan Ocasio-Cortez, kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlıyor. Ülkenin en tanınmış ilerici siyasetçilerinden biri olan Ocasio-Cortez, Senatör Bernie Sanders'ın iki başkanlık kampanyasıyla oluşturduğu hareketin en güçlü muhtemel temsilcisi olarak görülüyor.
Alexandria Ocasio-Cortez, New York Temsilcisi (Reuters)Eylül ayında New York Times'a verdiği röportajda, başkanlığa aday olup olmayacağına ara seçimlerin ardından karar vereceğini söyledi.
Güçlü yönleri: Çok sayıda Demokrat seçmen arasında popüler olması ve halka açık etkinliklerinde düzenli olarak coşkulu kalabalıkları bir araya getirmesi.
Zayıf yönleri: Cumhuriyetçilerin kendisini sıklıkla Demokrat Parti'nin sol kanadının önde gelen temsilcisi olarak göstermesi. Varlıklı kesimlere daha yüksek vergiler uygulanmasını ve devlet tarafından finanse edilen sosyal programları desteklemesi nedeniyle eleştirilere hedef olabilmesi.
Diğer isimler
Rahm Emanuel
Emanuel, eski ABD Kongre üyesi, eski Japonya Büyükelçisi ve Barack Obama döneminde Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü olarak görev yaptı.
Başkanlığa aday olmayı düşündüğünü defalarca dile getiren Emanuel, nihai kararını ara seçimlerden sonra vereceğini belirtiyor. Demokrat Parti'nin ılımlı kanadının yenilenmeye ihtiyaç duyduğunu savunuyor.
Sürpriz adaylar
Geçmiş seçimler, erken dönem kamuoyu yoklamalarının ve genel kanının yanıltıcı olabileceğini gösteriyor.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Donald Trump, 2016 yılında Cumhuriyetçi Parti'den başkan adaylığını açıkladığında ön seçim seçmenleri arasındaki desteği yaklaşık yüzde 1 seviyesindeydi. Bill Clinton ise 1992'de başkan seçilmeden önce Demokrat Parti'nin erken dönem kamuoyu yoklamalarında yüzde 1'in altında destek alıyordu.
Bu örnekler, 2028 başkanlık yarışında bugün öne çıkan isimlerin dışında sürpriz adayların da ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.
