İran Meclis Başkanı ve ABD ile yürütülen müzakerelerde İran heyetinin başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Katar’ın savaşı sona erdirmeye yönelik arabuluculuk girişimlerini yoğunlaştırdığı bir günde, İsrail’i Washington yönetimini İran’la sonu gelmeyen bir savaşa sürüklemeye çalışmakla suçladı.
Kalibaf dün akşam X hesabından yaptığı paylaşımda, “İsrailliler gece gündüz ABD’yi İran’la sonu gelmeyen bir savaşa sürüklemeye çalışıyor. Bu ister Cumhuriyetçi ister Demokrat olsun, mevcut ya da gelecekteki hiçbir başkanın içinden çıkamayacağı bir bataklık” ifadelerini kullandı.
Kalibaf’tan birkaç saat önce Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD Başkanı Donald Trump’ın seçmenlerin İsrail’e yönelik tepkileri hakkındaki açıklamalarına benzer bir değerlendirmeyle karşılık verdi. Arakçi, “ABD Başkanı, Amerikalıların ezici çoğunluğunun İsrail’den tiksindiğinin açıkça farkında. Amerikalılar, İsrail’in ABD yönetimlerini aldatmasından ve onları bitmek bilmeyen savaşlara sürüklemesinden bıktı” diye yazdı.
Trump, CBS televizyonunda yayımlanan “60 Minutes” programına verdiği röportajda, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki yenilgisinin nedenleri arasında İran savaşını ve benzin fiyatlarındaki artışı da sayarak, İsrail’e yönelik “inanılmaz derecede büyük bir tepki” bulunduğunu söylemişti.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise pazar günü yaptığı açıklamada, ülkesinin İran’a yönelik misyonunun “henüz tamamlanmadığını” ve Tahran’ın nükleer silah edinme arayışını sürdürdüğünü ileri sürdü. İran ise bu iddiayı reddediyor.
Trump, CNN’e verdiği röportajda, nükleer program ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin müzakerelerde ilerleme sağlandığı sürece İran’a yönelik savaşın yeniden başlamasının “son derece düşük bir ihtimal” olduğunu söyledi. Bununla birlikte askerî müdahale seçeneğini de masada tuttu.
Trump, dün Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray’da bir araya geldi. Şarku’l Avsat’ın Axios^tan aktardığına göre yaklaşık 45 dakika süren görüşmede İran’la yürütülen müzakereler ele alındı. Görüşmeye ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.
Üst düzey İranlı bir güvenlik yetkilisi ise Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Tesnim Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Doha’da bir araya geleceğine ilişkin haberleri yalanladı. Yetkili, Tahran’ın ABD tarafı “yedi şart çerçevesinde somut bir adım atmadığı sürece” müzakere etmeyeceğini belirtti.
Tahran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik “iki günlük teklifini” koruyor. Arakçi, İran’ın şartlarının yerine getirilmesi hâlinde teklifin hâlâ geçerli olduğunu belirterek, kararın Beyaz Saray’a ait olduğunu söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise söz konusu teklifi “iyi niyetin zirvesi” olarak nitelendirdi. Bu açıklama, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran’ın bazı şartlarını “kabul edilemez ve saçma” olarak tanımladığı ve yakın zamanda bir uzlaşmaya varılmasını beklemediğini belirttiği açıklamalarına yanıt olarak geldi.
Bekayi ayrıca, zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasının hiçbir şekilde gündemde olmadığını söyledi. Bu konu, ABD’nin başlıca talepleri arasında yer alıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan dün yaptığı açıklamada, ülkenin Dini Lideri Mücteba Hamaney’in “ne savaş ne barış” durumunun sona erdirilmesi talimatını verdiğini açıkladı.
Diğer yandan diplomatik temaslarla eş zamanlı olarak ABD’nin Keşm Adası’na yönelik saldırılar düzenlediği, Tahran’ın ise son 10 gün içinde Hürmüz Boğazı’nda 11 petrol tankerini hedef aldığını duyurduğu bildirildi.
