ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer savaş gemilerinden oluşan bir "Altın Filo" ve 1,2 trilyon dolarlık altın kubbe savunma sistemi kurmaya yönelik iddialı planlarının geleceği, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı ağır yenilginin ardından Demokratların kontrolündeki Kongre'de tehlikeye girebilir.
Trump yönetimi, 2027 için 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi önerdi ancak bu bütçe henüz Kongre tarafından onaylanmadı. Başkanın savunma programlarını "gösteriş projeleri" olarak gören Demokratlar, Kongre'deki kilit komitelerin kontrolünü ele geçirmeye hazırlanıyor ve sözkonusu projeleri tamamen iptal edebilir ya da kapsamlarını önemli ölçüde daraltabilirler.
Trump, Aralık 2025'te savaş gemilerinden oluşan bir filo kurma planlarını açıklamış ve bu gemilerin geçmişteki deniz araçlarından "100 kat daha güçlü" olacağını iddia etmişti. Tarafsız Kongre Bütçe Ofisi'ne göre Trump'ın nükleer enerjiyle çalışmalarında ısrar ettiği ilk 15 geminin maliyeti yaklaşık 275 milyar dolara ulaşabilir.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi'nin ocakta başkanlığını üstlenmeyi hedefleyen kıdemli Demokrat üyesi Adam Smith, geçen hafta Demokrat meslektaşlarına gönderdiği ve basına sızan mektupta, izlenen politikada değişikliğe gidilebileceğinin sinyalini verdi.
Smith mektubunda, "Daha düşük maliyetli mühimmatlara, insansız sistemlere, drone'lara ve füzelere karşı savunma kapasitesine yatırım yapmalıyız" ifadelerini kullandı.
Başkanın önerdiği nükleer enerjiyle çalışan savaş gemisi filosuna değil, saldırılara dayanıklı, üstün kabiliyetli sistemlerle daha düşük maliyetli, gerektiğinde kaybedilmesi göze alınabilecek sistemlerden oluşan dengeli bir yapıya ihtiyacımız var.
Smith daha önce de bu programı "iyi düşünülmemiş bir gösteriş projesi" diye nitelemişti.
Askeri uzmanlar da projenin geleceğiyle ilgili değerlendirmelerde bulundu.
Emekli ABD Deniz Piyadeleri Albayı Mark Cancian, TWZ'ye, "Trump'ın savaş gemisi projesi, hem onun adıyla özdeşleşmesi hem de aşırı maliyetli ve gerekçelerinin zayıf olması nedeniyle muhtemelen başarısızlığa mahkum" diye konuştu. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin kıdemli danışmanı Cancian, Demokratların "Washington'dan Trump'a dair izleri silmek için kapsamlı bir çaba içine gireceğine" inandığını da sözlerine ekledi.
Demokrasileri Savunma Vakfı'nın kıdemli uzmanı, emekli ABD Donanması tümamirali Mark Montgomery, sözkonusu programın "ara seçimlerden önce zaten çalkantılı sularda olduğunu çünkü deniz kuvvetlerinin vurucu gücünü yayma yönündeki 10 yıllık iki partili çabayla çelişen bir stratejiye dayandırıldığını" belirtti.
Smith mektubunda, Trump'ın Altın Kubbe planına doğrudan değinmedi. Ronald Reagan'ın 1980'lerde gündeme getirdiği ancak hayata geçirilemeyen "Yıldız Savaşları" girişimini anımsatan proje, ülkeyi uzay tabanlı sensör ve önleyicilerden oluşan bir ağla korumayı amaçlıyor. Ancak uzmanlara göre Altın Kubbe de Demokratların kontrolüne geçecek Kongre'nin hedef alabileceği projeler arasında.
Kongre Bütçe Ofisi, mayısta projenin 20 yıllık bir süre zarfında 1,2 trilyon dolara mal olabileceğini öngörmüştü.
TWZ'nin haberine göre girişimi denetleyen Uzay Kuvvetleri Generali Michael Guetlein ağustosta yaptığı uyarıda, Kongre'deki bütçe onay süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle projenin halihazırda risk altında olduğunu belirtmişti.
Guetlein, "Eğer bir çözüm yolu bulamazlarsa Altın Kubbe diye bir şey olmayacak diyebilirim çünkü finansman yok" demişti.
Beyaz Saray daha önce yaptığı açıklamada, kubbenin "Amerikalıları gelişen tehdit ortamına karşı korumak için yeni nesil teknolojilerden yararlanacağını" ifade etmişti.
Beyaz Saray Basın Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, Demokratların kontrolündeki Kongre döneminde savunma programlarının akıbetine ilişkin bir soru üzerine Trump'ın "Amerika Birleşik Devletleri'ni dış tehditlerden korumak için herkesle işbirliği yapacağını" söyledi.
Kelly, "Demokratlar bu kritik projelere karşı çıkarsa ulusal güvenliğimizi tehlikeye atma pahasına siyasi çıkar peşinde koşmuş olurlar" diye ekledi.
Independent Türkçe
