Irak eski Milletvekili Ahmed Alvani'nin Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta öldürülmesinin arkasında kimin bulunduğuna ilişkin çelişkili iddialar gündeme geliyor. Cinayetin aydınlatılması için soruşturma sürerken, güvenlik kameralarına yansıyan kişilerin hareket saatleri, Alvanî'nin cesedinin bulunduğu daireye nasıl ulaştığı konusunda soru işaretlerine yol açtı.
Öldürülen Alvanî'nin kuzeni Avukat Enver Alvanî, cinayetin arkasında Lübnan Hizbullahı'nın bulunduğunu öne sürdü. Ancak bu suçlamaları doğrulayan kamuoyuna açıklanmış herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Aktivistler tarafından Alvanî'nin eşine atfedilen başka bir iddiaya göre ise Sünni bir siyasi isim kendisini telefonla arayarak, acilen Beyrut'a gitmesini istedi. Söz konusu kişinin, kimliğinin aile üyelerinden bile gizli tutulmasını şart koştuğu ileri sürüldü.
Üzerinde durulan iki iddianın da bağımsız olarak doğrulanması ve adı geçen tarafların cinayetle bağlantısının belirlenmesi henüz mümkün olmadı. Olay, Irak'ta mezhepsel ayrışmayı yeniden gündeme taşıyan siyasi tartışmalara da yol açtı.
Havalimanı güvenlik kameralarının incelenmesi talebi
Alvanî'nin medya ofisi dün yaptığı açıklamada, eski milletvekilinin bu ayın 5'inde Beyrut'a gelişine ilişkin ayrıntılı bir zaman çizelgesi yayımladı. Açıklamada, güvenlik kamerası kayıtlarından elde edildiği belirtilen saatlere yer verilerek Lübnan makamlarından görüntülerde görülen kişilerin kimliklerinin belirlenmesi ve daire ile cinayet arasındaki olası bağlantılarının araştırılması istendi.
Açıklamaya göre Alvanî, Erbil'den kalkan Middle East Airlines'ın ME325 sefer sayılı uçağıyla saat 16.41'de Refik Hariri Uluslararası Havalimanı'na ulaştı. Uçak, planlanan varış saatinden 14 dakika önce iniş yaptı.
Medya ofisinin aktardığına göre güvenlik kamerası kayıtları, bazı kişilerin daireden saat 16.55'te, uçağın inişinden yaklaşık 14 dakika sonra ayrıldığını gösteriyor.
Açıklamada, Alvanî'nin giriş işlemlerini ve bagaj teslimini tamamlayarak saat 17.15 civarında havalimanından ayrılmış olabileceği belirtildi. Ancak kaldığı yere fiilen ne zaman ulaştığı ve izlediği güzergâhın doğrulanması gerektiği vurgulandı.
Alvanî ile medya ofisi arasındaki son kayıtlı telefon görüşmesinin saat 21.05'te gerçekleştiği ve 2 dakika 30 saniye sürdüğü bildirildi. Alvanî'nin bu görüşmede Beyrut'a ulaştığını ve havalimanından konakladığı yere doğru hareket ettiğini söylediği belirtildi.
Daha sonraki hareketlere ilişkin ilk bilgilere göre şüphe uyandıran kişilerin binaya saat 23.00 civarında yeniden dönmüş olabileceği, ancak kamera kayıtlarında bu kişilerin saat 23.57'de binadan ayrıldığının görüldüğü ifade edildi.
Medya ofisi, söz konusu saatlerin cinayetin gerçekleştiği zamanı kesin olarak ortaya koymadığını, bunun belirlenmesinin adli tıp ve kriminal soruşturmanın yetkisinde olduğunu vurguladı.
Açıklamada ayrıca Alvanî'nin Beyrut'taki bir otelde kaldığı yönündeki iddialar yalanlanarak, geliş günü herhangi bir otelde bulunmadığı belirtildi.
Medya ofisi, havalimanı, binanın çevresi ve bağlantılı yollar üzerindeki güvenlik kamerası kayıtlarının incelenmesini, görüntülerin uçuş bilgileri ve giriş kayıtlarıyla karşılaştırılmasını istedi. Ayrıca kayıtlarda görülen kişilerin kimliklerinin belirlenmesi ve Alvanî'nin gelişiyle hareketlerine ilişkin önceden yapılmış olası bağlantıların araştırılması çağrısında bulundu.
Irak hükümeti, Dışişleri Bakanlığı ve Beyrut Büyükelçiliği de davanın takibi ve Lübnan makamlarıyla koordinasyon sağlanması konusunda göreve çağrıldı.
Soruşturmanın tamamlanması bekleniyor
Lübnanlı bir adli kaynak, cinayetin mali bir saikle veya hırsızlık amacıyla işlendiğine ilişkin şu ana kadar herhangi bir bulguya rastlanmadığını söyledi.
Kaynak, soruşturma kapsamında siyasi bir saik veya aşiretler arası hesaplaşma ihtimalinin de değerlendirildiğini belirtti.
Ancak bu değerlendirmenin soruşturmanın nihai sonucu olmadığını vurgulayan kaynak, cinayetin nedeninin henüz kesinleşmediğini ve olayın arka planını ortaya koyacak kanıtların bulunmadığını ifade etti.
Kaynak ayrıca faillerin Alvanî'nin cep telefonlarını ve pasaportunu ortadan kaldırdığını, söz konusu eşyalara henüz ulaşılamadığını aktardı.
Bağdat'ta ise Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, olayın aydınlatılması ve sorumluların hukuk çerçevesinde belirlenmesi için iki ülkenin ilgili kurumları arasındaki koordinasyonun sürdürülmesi ve soruşturmanın tamamlanması çağrısında bulundu.
Halbusi, yaptığı açıklamada meclisin davayı takip ettiğini belirterek, Elbu Elvan aşiretine ve Alvanî ailesine başsağlığı diledi.
Hamîs el-Hancer başkanlığındaki Egemenlik İttifakı da Irak hükümetinden soruşturmayı takip etmesini ve olaya karışanların hesap vermesini istedi. İttifak, Alvanî'nin öldürülmesini kınayarak kendisinin toplumunun meselelerini ve haklarını savunan tutumuyla tanındığını, kimliklerini açıklamadığı bazı tarafların hedefinde olduğunu ileri sürdü.
Anbar Valisi Ömer Meşan ed-Debbus da Alvanî için taziye mesajı yayımladı. Debbus, Alvanî'nin cezaevinde yaşadığı sıkıntıların ardından hayatını kaybettiğini belirterek, onun "ihanete uğramış ve haksızlığa maruz kalmış şekilde" öldüğünü ifade etti.
Alvanî'nin siyasi geçmişi
Ahmed Alvanî, 2012 yılının sonlarında Anbar'da düzenlenen protestolar sırasında siyasi açıdan öne çıkmış ve dönemin Başbakanı Nuri el-Maliki hükümetine karşı muhalif bir tutum sergilemişti.
Aralık 2013'te Ramadi'deki evine düzenlenen operasyon sırasında çıkan silahlı çatışmaların ardından tutuklandı. Çatışmalarda kardeşi Ali ve çok sayıda güvenlik görevlisi hayatını kaybetmişti.
Alvanî, 2014 yılında idam cezasına çarptırıldı, ancak genel af yasası kapsamındaki yasal düzenlemeler doğrultusunda Nisan 2025'te serbest bırakıldı.
Yargı yetkisi Lübnan'da
Hukuk uzmanı Ali et-Temimi, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, cinayetin Beyrut'ta işlenmesi ve cesedin burada bulunması nedeniyle soruşturma ve yargılama konusunda asıl yetkinin Lübnan yargısına ait olduğunu söyledi.
Temimi, Irak Ceza Kanunu'nun Irak sınırları içinde işlenen suçları düzenleyen 6. maddesinin, kendi değerlendirmesine göre bu olay için geçerli olmadığını belirtti.
Cinayetin mevcut aşamada hukuki açıdan "kasten öldürme" kapsamında değerlendirildiğini kaydeden Temimi, "suikast" ifadesinin ise siyasi ve medya kaynaklı bir nitelendirme olduğunu söyledi.
Temimi'ye göre cinayetin siyasi saikle işlendiğinin soruşturma sonucunda kanıtlanması halinde, Lübnan'ın 1958 tarihli Terörle Mücadele Kanunu hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilir.
Lübnan'daki soruşturma, cinayetin nasıl gerçekleştiğinin, nedenlerinin ve arkasındaki kişi ya da yapıların belirlenmesinde temel süreç olmayı sürdürüyor. Şüphelilerin kimliği ve Alvanî ile bağlantılarına ilişkin henüz kamuoyuna açıklanmış kesin bir sonuç bulunmuyor.
