Fransız araştırma gemisi, Yunanistan ile Kıbrıs'ı, ilerleyen aşamada ise İsrail'i birbirine bağlayacak deniz altı elektrik kablosu projesi kapsamında perşembe günü araştırma çalışmalarına başladı. Büyük Deniz Altı Elektrik Bağlantısı Projesi olarak bilinen girişim için Türkiye daha önce çalışmalara başlanmasına yazılı onay verilmesini talep etmişti.
Türkiye, deniz altı kablosuna ilişkin araştırmaların başlatılmasına izin vererek, bir Fransız araştırma gemisinin Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin kıta sahanlığında belirlenen bölgelerde çalışma yürüteceğini duyuran bir NAVTEX yayımladı. Bildirime göre araştırmalar, 10 Kasım'dan 18 Mart'a kadar devam edecek.
Ancak Yunanistan, Türkiye'nin çarşamba günü yayımladığı bildirimin ardından söz konusu NAVTEX'in geçersiz ve hükümsüz olduğunu açıkladı. Atina, araştırma yapılması planlanan bölgenin Yunanistan'ın yetki alanında bulunduğunu savundu.
Türkiye'nin yayımladığı denizcilik bildiriminde, Fransız araştırma gemisi Abel Maringo’nun araştırma faaliyetlerini yürüteceği koordinatlar da belirtildi. Gemi, 27 Ekim'den bu yana Girit Adası'ndaki Kandiye Limanı'nda bekliyordu. Çarşambayı perşembeye bağlayan gece limandan ayrılan gemi, proje kapsamında araştırma çalışmalarına başladı.
Fransa ile görüşmeler
Fransa'nın Türkiye'den resmi izin talep edip etmediği ya da yalnızca faaliyetlerine ilişkin bilgilendirmede bulunmakla yetinip yetinmediği henüz netlik kazanmadı.
Fransız yatırım fonu Meridiam'ın geçen ağustos ayında projedeki yüzde 66'lık çoğunluk hissesini devralması, Fransa'yı Türkiye ile Yunanistan arasında Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları, kıta sahanlığı ve tarafların belirlediği münhasır ekonomik bölgelerin kesişmesi nedeniyle yaşanan gerilimin doğrudan taraflarından biri haline getirdi.
Son günlerde projeyi yürüten Fransa ile Türkiye arasında diplomatik temaslar gerçekleştirildi. Türkiye, kablo güzergâhının bir bölümünün kendi kıta sahanlığından geçeceğini belirtiyor. Konu, Fransa'nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay arasında 5 Kasım'da yapılan görüşmenin de ana gündem maddelerinden biri oldu.
Fransa, son aylarda Türkiye ile gelişen ilişkilerine zarar vermemek ve projede faaliyet gösterecek Fransız şirketinin çıkarlarını korumak amacıyla tarafsız bir tutum benimsedi. Ancak bu yaklaşım, Doğu Akdeniz'de Yunanistan ve Kıbrıs'ın tutumunu geleneksel olarak destekleyen Fransa'ya yönelik Yunan basınında sert eleştirilere yol açtı.
Girit ile Kıbrıs arasında, buradan da İsrail'e uzanması planlanan deniz altı elektrik bağlantı projesi uzun süredir Türkiye ile Yunanistan arasında ciddi gerilime neden oluyor. Türkiye, 2024 yılında projenin hayata geçirilmesini engellemiş ve Girit yakınlarına beş savaş gemisi göndermişti.
Büyük ölçekli proje, ilk aşamada Yunanistan ile Kıbrıs'ın, ikinci aşamada ise İsrail'in elektrik şebekelerini birbirine bağlamayı hedefliyor. Yüksek gerilimli doğru akım teknolojisiyle çalışacak deniz altı kablosunun toplam uzunluğunun yaklaşık 1.208 kilometre olması planlanıyor. Bunun 900 kilometrelik bölümü Girit ile Kıbrıs, 310 kilometrelik bölümü ise ikinci aşamada Kıbrıs ile İsrail arasında uzanacak.
Türkiye'nin Somali'ye 15 bin asker göndereceği iddiaları yalanlandı
Öte yandan Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Somali basınında yer alan ve Ankara'nın Mogadişu yönetiminin talebi üzerine ülkeye 15 bin asker göndereceğini öne süren haberleri yalanladı.
Bakanlık Sözcüsü Zeki Aktürk, perşembe günü düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. Somali-Türk Görev Kuvveti ile Somali'de konuşlu hava unsurlarının faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydeden Aktürk, Türkiye'nin askeri yardım, eğitim ve danışmanlık faaliyetleri aracılığıyla Somali'nin terörle mücadele kapasitesinin geliştirilmesine destek verdiğini ifade etti.
Aktürk, “Bu çerçevede, Somali'nin talebi üzerine Türkiye'nin 15 bin asker göndereceği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır” dedi.
Somali basınında daha önce yayımlanan haberlerde, Türkiye'nin Ocak 2027'ye kadar ülkeye yaklaşık 15 bin asker göndermeye hazırlandığı öne sürülmüştü. Haberlere göre Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Uganda askerlerinin ülkeden ani çekilmesinin ardından ortaya çıkan güvenlik boşluğunu gidermek amacıyla müttefiklerinden 20 bin kişilik askeri güç oluşturulması için acil destek talebinde bulunmuştu.
Söz konusu haberlerde Türkiye'nin, Somali ile imzalanan savunma anlaşması kapsamında 15 bin asker göndermeyi kabul ettiği iddia edilmişti. Askerlerin başkent Mogadişu ve çevresinin yanı sıra stratejik öneme sahip Barawe ve Baidoa kentlerinde konuşlandırılacağı, bazı yerel havalimanlarının da donanımlı askeri üslere dönüştürülebileceği ileri sürülmüştü.
Türkiye, Somali ile 2012 yılında imzaladığı askeri iş birliği anlaşması kapsamında ülkede yurt dışındaki en büyük askeri üssünü kurdu. Yaklaşık 50 milyon dolara mal olan ve TÜRKSOM adıyla bilinen üs, 30 Eylül 2017'de başkent Mogadişu'nun güneyinde açıldı.
Üste binlerce Somalili asker ve polis personelinin eğitimi sürdürülüyor. Eğitim faaliyetleri, Türkiye'de eğitim gören Somalili güvenlik personelini de kapsıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 21 Temmuz'da Türk Silahlı Kuvvetlerinin Somali'deki görev süresini iki yıl daha uzatan tezkereye onay vermişti.
Son dönemde yayımlanan haberlerde ayrıca Türkiye'nin, Mogadişu'nun kuzeybatısında bulunan Balıdoğlı Hava Üssü'nü yeniden düzenlemek için çalışma yürüttüğü öne sürülmüştü. Üssün, uluslararası ortaklarla yürütülecek ortak askeri faaliyetler ve operasyonlar için bir merkeze dönüştürülmesinin planlandığı belirtilmişti.
Bu kapsamda pistin genişletildiği ve askeri uçaklar için hangarlar inşa edildiği, çalışmaların üssün stratejik kapasitesini artırmayı amaçladığı aktarılmıştı.
